Omurilik hasarına bağlı tetraplejik hastalarda üst ekstremite ve el fonksiyonları üzerinde robotik rehabilitasyon, fonksiyonel elektriksel stimülasyon ve iş uğraşı tedavilerinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of robotic rehabilitation, functional electrical stimulation, and occupational therapy on upper extremity and hand functions in tetraplegic patients with spinal cord injury
- Tez No: 955676
- Danışmanlar: PROF. DR. NEBAHAT SEZER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Rehabilitasyon, Spinal kord yaralanmaları, Rehabilitation, Spinal cord injuries
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Omurilik hasarı (OH) sonrası tetrapleji gelişen hastalarda, üst ekstremite ve el fonksiyonlarında ortaya çıkan kayıplar kişinin günlük yaşam aktivitelerinde, özellikle kendine bakım aktivitelerinde bağımsızlık düzeyinin kaybına yol açmakta ve yaşam kalitesini ciddi anlamda düşürmektedir. Bu hastalarda üst ekstremite ve el rehabilitasyonu, kapsamlı rehabilitasyon programı içerisinde ön planda yer almalıdır. Son yıllarda tetraplejik hastalarda, üst ekstremite ve ele yönelik yüksek rehabilitasyon teknolojilerinin kullanılırlığı artmıştır. Fonksiyonel elektriksel stimülasyon (FES) uygulamaları, robotik rehabilitasyon, sanal gerçeklik uygulamaları, ayna tedavisi vb. uygulamalar ile ilgili çalışmalar son dekatta literatürde hızla yer almaya başlamıştır. Ancak tetraplejik vakalarda bu rehabilitatif uygulamaların birbirlerine üstünlüğü ile ilgili oldukça az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu durum, klinik pratiğimizde uygun rehabilitatif teknolojilerin seçimi ile ilgili veri düzeyinin yetersiz olmasına yol açmakta ve hem maliyet yönünden zorlayıcı hem de erişimi kısıtlı olabilen teknolojik yöntemlerin, etkin kullanımı açısından sınırlandırıcı olmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda, tetraplejik hastalarda robotik rehabilitasyon, FES ve iş uğraşı tedavilerinin üst ekstremite ve el fonksiyonları üzerine etkilerinin karşılaştırılması ve literatüre bu konuda katkı sunulması amaçlanmıştır. Literatürde bu rehabilitatif yöntemleri tek başına ya da ikili gruplar halinde karşılaştıran az sayıda çalışma bulunmaktadır, ancak bu üç yöntemi birebir karşılaştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Hastalar ve Yöntem: Çalışma, açık etiketli, paralel gruplu, prospektif randomize tasarımda planlandı. OH sonrası tetrapleji tanısıyla yatarak rehabilitasyon programına alınan 30 hasta dahil edildi. Hastalar, kronolojik yatış sıralarına göre blok randomizasyon yöntemiyle 1:1:1 oranında robotik rehabilitasyon, FES ve iş uğraşı gruplarına ayrıldı. Tedavi programında haftada 5 gün konvansiyonel rehabilitasyon programına ek olarak, her bir gruptaki hastaya, haftada 3 seans toplamda 4 hafta olmak üzere, dominant üst ekstremite ve ele yönelik olarak kendi grubundaki rehabilitatif tedavi yöntemi uygulandı. Değerlendirmeler tedavi öncesi ve sonrası olmak üzere, ASIA Omurilik Hasarının Nörolojik Sınıflaması İçin Uluslararası Standartlar Muayene Formu, ASIA Bozukluk Skalası, Modifiye Ashworth Skalası (MAS), el kaba kavrama, lateral kavrama, üç nokta kavrama ve uç uca kavrama güçleri, Dokuz Delikli Çubuk Testi, Jebsen-Taylor El Fonksiyon Testi (JEFT) ve Omurilik Yaralanması Bağımsızlık Ölçeği-III (OYBÖ-III) kendine bakım alt ölçeği ile yapıldı. Bulgular: Robotik rehabilitasyon grubunda toplam üst ekstremite motor skoru (ÜEMS) ve JEFT toplam skorlarında anlamlı artış gözlenmiştir (p<0.05). FES grubunda ÜEMS, parmak fleksör kas gücü, el kaba kavrama ve üç nokta kavrama güçleri, Dokuz Delikli Çubuk Testi, JEFT toplam skoru, JEFT obje toplama ve dolu kutu taşıma skorları ve OYBÖ-III kendine bakım alt ölçeği toplam skorunda anlamlı iyileşmeler saptanmıştır (p<0.05). İş uğraşı grubunda ise ÜEMS, parmak fleksör kas gücü, el kaba kavrama ve lateral kavrama gücü, Dokuz Delikli Çubuk Testi, JEFT toplam skoru ve bazı alt skorlar (cümle yazma, kart çevirme, boş kutu taşıma) ile OYBÖ-III kendine bakım alt ölçeği toplam skoru, banyo yapma-üst beden ve bakım-süslenme alt başlıklarında anlamlı gelişmeler kaydedilmiştir (p<0.05). Gruplar arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Tüm tedavi modalitelerinde yüksek hasta memnuniyet oranları bildirilmiştir. Sonuç: Çalışmamızda, OH'ye bağlı tetraplejik hastalarda üst ekstremite ve el fonksiyonları üzerine robotik rehabilitasyon, FES ve iş uğraşı tedavilerinin etkileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Her üç tedavi yöntemi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir üstünlük gözlenmemekle birlikte, tüm gruplarda tedavi öncesine göre farklı parametrelerde anlamlı düzeyde fonksiyonel iyileşmeler elde edilmiştir. Bu sonuç, her tedavi yaklaşımının farklı nörofizyolojik yollarla iyileşme süreçlerine katkı sunduğunu ortaya koymaktadır. Robotik rehabilitasyonun, OH sonrası erken dönemde, özellikle proksimal kas gruplarında daha yararlı olabileceği, FES'in özellikle geç dönemde hem proksimal hem de distal kas gruplarını aktive edebilme potansiyeli sayesinde, motor kontrolün yeniden eğitimi sürecinde çok yönlü katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. İş uğraşı tedavisinin ise her dönemde etkinliği ile hem kaba hem de ince motor becerileri, proksimal ve distal kas gruplarını hedef alarak fonksiyonel bağımsızlığı destekleyebileceği düşünülmektedir. Ayrıca iş uğraşı tedavisi, ileri teknoloji gerektirmemesi, düşük maliyetli, uygulanabilir olması nedeniyle maliyet-etkinliği ve klinik pratikte kolay erişilebilirliği açısından da öne çıkmaktadır. Bulgular, tedavi programlarının hastanın nörolojik yaralanma seviyesi, olay süresi ve bireysel gereksinimlerine göre planlanmasının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: In patients who develop tetraplegia following spinal cord injury (SCI), deficits in upper extremity and hand functions lead to significant loss of independence in activities of daily living, particularly in self-care activities, and markedly reduce quality of life. Rehabilitation of the upper extremity and hand should therefore be prioritized within a comprehensive rehabilitation program for these patients. In recent years, the utilization of advanced rehabilitation technologies targeting the upper extremity and hand in tetraplegic individuals has increased substantially. Studies investigating functional electrical stimulation (FES), robotic rehabilitation, virtual reality-based interventions, and mirror therapy have emerged rapidly in the literature over the past decade. However, there is a paucity of research directly comparing the relative efficacy of these rehabilitative modalities in tetraplegic populations. This scarcity of evidence poses challenges in clinical practice regarding the selection of the most appropriate rehabilitation technology. Additionally, the high costs and limited accessibility of these interventions may further restrict their optimal use. Therefore, the aim of our study was to compare the effects of robotic rehabilitation, FES, and occupational therapy on upper extremity and hand functions in tetraplegic patients, and to contribute to the existing body of literature on this subject. Although a limited number of studies have compared these rehabilitative approaches individually or in pairs, to our knowledge, no study to date has directly compared all three modalities simultaneously. Patients and Methods: The study was designed as an open-label, parallel-group, prospective randomized trial. A total of 30 patients diagnosed with tetraplegia following spinal cord injury (SCI) and admitted to an inpatient rehabilitation program were included. Patients were allocated in a 1:1:1 ratio to robotic rehabilitation, functional electrical stimulation (FES), or occupational therapy groups using block randomization according to their chronological order of admission.In addition to a conventional rehabilitation program applied five days per week, each group received their assigned intervention targeting the dominant upper extremity and hand three times per week for a total duration of four weeks. Assessments were conducted at baseline and following the intervention, utilizing the International Standards for Neurological Classification of Spinal Cord Injury (ISNCSCI) examination form, the ASIA Impairment Scale (AIS), the Modified Ashworth Scale (MAS), gross grasp strength, lateral pinch, three-jaw chuck pinch, and tip-to-tip pinch strengths, the Nine-Hole Peg Test (NHPT), the Jebsen-Taylor Hand Function Test (JTHFT), and the self-care subscale of the Spinal Cord Independence Measure-III (SCIM-III). Results: In the robotic rehabilitation group, a significant improvement was observed in the total Upper Extremity Motor Score (UEMS) and the total score of the Jebsen-Taylor Hand Function Test (JTHFT) (p < 0.05). In the FES group, significant improvements were detected in UEMS, finger flexor muscle strength, gross hand grasp and three-jaw chuck pinch strengths, the Nine-Hole Peg Test (NHPT), the JTHFT total score, JTHFT subtests of object lifting and full can transport, as well as in the total score of the self-care subscale of the Spinal Cord Independence Measure-III (SCIM-III) (p < 0.05). In the occupational therapy group, significant improvements were observed in UEMS, finger flexor muscle strength, gross hand grasp and lateral pinch strength, the NHPT, the JTHFT total score and certain subtests (writing, card turning, empty can transport), as well as in the total score of the SCIM-III self-care subscale and the subdomains of bathing–upper body and grooming (p < 0.05). No statistically significant differences were found between the groups (p > 0.05). High patient satisfaction rates were reported across all treatment modalities. Conclusion: In our study, the effects of robotic rehabilitation, functional electrical stimulation (FES), and occupational therapy on upper extremity and hand functions in patients with tetraplegia due to spinal cord injury (SCI) were comparatively evaluated. Although no statistically significant superiority was observed among the three treatment modalities, all groups demonstrated significant functional improvements in various parameters compared to baseline. This finding suggests that each intervention may contribute to recovery processes through distinct neurophysiological mechanisms. Robotic rehabilitation appears to be more beneficial in the early phase following SCI, particularly in facilitating recovery of proximal muscle groups. FES, on the other hand, may provide versatile contributions to motor control retraining due to its potential to activate both proximal and distal muscle groups, especially during later stages of recovery. Occupational therapy is considered effective across all stages of rehabilitation, targeting both gross and fine motor skills as well as proximal and distal musculature, thereby supporting functional independence. Moreover, occupational therapy stands out in clinical practice due to its cost-effectiveness, feasibility, and accessibility, as it does not require advanced technology. These findings highlight the importance of tailoring rehabilitation programs according to the patient's neurological injury level, time since injury, and individual needs. jj
Benzer Tezler
- Deneysel omurilik hasarına bağlı cinsel işlev bozukluğunda mezenkimal kök hücre tedavisinin incelenmesi
Examination of mesenchymal stem cell therapy in sexual dysfunction due to experimental spinal cord injury
ÖMERCAN ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKSEL ŞENER
- Mitokondri hedefleme ajanı olan mitotempo'nun sıçan omurilik hasarına bağlı mesane disfonksiyonunda terapötik etkileri
Effects of mitotempo, a mitochondria targeting agent, in a rat model of spinal cord injury-induced bladder dysfunction
ZAIN AHMAD SAID KALHA ZAIN AHMAD SAID KALHA
Doktora
İngilizce
2025
Eczacılık ve FarmakolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERİDE SENA SEZEN
- Farede filaman perforasyon yöntemi ile oluşturulan subaraknoid kanama modelinde donepezilin beyin hasarına etkisi
The effect of donepezil on brain damage in A subarachnoid hemorrhage model created by filament perforation method in mice
SÜLEYMAN ÇAĞRI AKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
NöroşirürjiHacettepe ÜniversitesiNöroşirürji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİKE MUT AŞKUN
- Estimation of COX-2 and dopamine neurotransmitter in sera of spinal cord injury patients
Omurilik hasarlı hastaların serumlarında COX-2 ve dopaminnörotransmıtterinin tahmini
RAND GHAZI JADDOA AL-BAGHDADI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
BiyokimyaÇankırı Karatekin ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKİ ADEM
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAİZAFOON NABEEL NASIF
- Bir trimetazidine türevi olan s-15176'nın nöroprotektif etkilerinin deneysel spinal kord travması modelinde incelenmesi
The evaluation of neuroprotective effects of a trimetazidine derivative s-15176 in experimental spinal cord injury model
HAKAN ERDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
NöroşirürjiSağlık BakanlığıBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CELAL İPLİKÇİOĞLU