Sosyal tehdit korkusu düşük ve yüksek gruplarda dışlanma deneyiminin örtük öğrenme becerisi üzerindeki etkisi
The effect of social ostracism on implicit learning performance in groups with low and high fear of social threat
- Tez No: 957505
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Fear of social threat, social ostracism, social inclusion, implicit learning
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sosyal dışlanma deneyimleri, bireylerin sosyal işleyişini ve psikolojik dayanıklılığını olumsuz yönde etkileyen bir olgudur. Bununla birlikte sosyal tehdit korkusunun artması, sosyal ilişkilerde yaşanan dışlanma deneyimlerinin daha derin ve kalıcı etkiler bırakmasına ve örtük öğrenme gibi farkındalık dışı bilişsel süreçlerin bu deneyimlerden etkilenmesine neden olabilmektedir. Bu doğrultuda mevcut araştırmanın amacı sosyal dışlanma ve sosyal dahil edilme manipülasyonlarının, bireylerin örtük öğrenme performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi, ayrıca katılımcıların, düşük ve yüksek sosyal tehdit korkusu düzeylerine göre etkinin karşılaştırılmasıdır. Bu kapsamda düşük ve yüksek sosyal tehdit korkusu gruplarında olan katılımcıların sanal top oyunu aracılığıyla dışlanma ve dahil edilme koşulları uygulanmadan önce ve sonraki örtük öğrenme performansları incelenmiştir. Araştırmaya olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme ile 18-35 yaş aralığında 125 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılardan Sosyal ve Fiziksel Tehdit Korkusu Ölçeği, Iowa Modifiye Edilmiş Gambling Paradigması, ve Sanal Top Paradigması aracılığıyla veri toplanmıştır. Araştırma 2 (Sosyal dışlanma ve sosyal dahil edilme) x 2 (Sosyal tehdit korkusu düşük ve sosyal tehdit korkusu yüksek) faktöriyel deseninde kontrol gruplu ön test son test deneysel modelli bir çalışmadır. Elde edilen bulgulara göre düşük sosyal tehdit korkusuna sahip bireylerin dışlanma manipülasyonu sonrasındaki örtük öğrenme performansları artış göstermektedir. Yüksek sosyal tehdit korkusuna sahip bireylerin ise dahil edilme manipülasyonu sonrasındaki örtük öğrenme performansları artış göstermektedir. Zaman ve koşul etkileşimi, yalnızca sosyal tehdit algısı yüksek bireylerin örtük öğrenme performansını anlamlı şekilde etkilemiştir. Sosyal tehdit korkusu yüksek olan bireyler dışlanma manipülasyonunda performans düşüşü yaşarken, dahil edilme manipülasyonunda performans artışı yaşamaktadır. Ayrıca cinsiyete göre dışlanma sonrası örtük öğrenme performanslarının farklılaştığı görülmüştür. Sonuçlar sosyal tehdit korkusunun dışlanma ve dahil edilme gibi sosyal etkileşimlerle ve örtük öğrenmeyle ilişkisinin önemini vurgulamaktadır. Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu TÜBİTAK tarafından 223K217 numaralı proje ile desteklenmiştir. Projedeki desteğinden dolayı TÜBİTAK'a teşekkürlerimi sunarım. Anahatar Kelimeler: Sosyal tehdit korkusu, sosyal dışlanma, sosyal dahil edilme, örtük öğrenme
Özet (Çeviri)
Social ostracism experiences are phenomena that can negatively affect individuals' social functioning and psychological resilience. Moreover, an increased fear of social threat may intensify the impact of ostracism in interpersonal relationships, leading to more profound and lasting effects. It may also influence unconscious cognitive processes such as implicit learning. In this context, the present study aims to examine the effects of social ostracism and social inclusion manipulations on individuals' implicit learning performance, and to compare these effects based on participants' levels of social threat sensitivity (low vs. high). To this end, implicit learning performances of participants in low and high social threat sensitivity groups were assessed before and after the application of ostracism or inclusion conditions through a virtual ball-tossing game. The study included 125 participants aged between 18 and 35, selected using a non-probability convenience sampling method. Data were collected through the Social and Physical Threat Sensitivity Scale, the Iowa Modified Gambling Paradigm, and the Virtual Ball-Tossing Paradigm. This research was conducted using a 2 (Social ostracism vs. Social inclusion) x 2 (High fear of social threat vs. Low fear of social threat) factorial design within a pretest-posttest control group experimental model. Findings indicated that participants with low social threat sensitivity showed increased implicit learning performance following ostracism manipulation. In contrast, participants with high social threat sensitivity exhibited improved implicit learning performance after inclusion manipulation. The interaction between time and condition significantly affected only those with high levels of social threat sensitivity. While these individuals showed a decrease in implicit learning performance after ostracism, their performance increased following inclusion. Additionally, post-ostracism implicit learning performances differed by gender. These results underscore the importance of the relationship between social threat sensitivity, social interactions such as ostracism and inclusion, and implicit learning. This study was supported by the Scientific and Technological Research Council of Turkey, TUBITAK, with project number 223K217. I would like to thank TUBITAK for their support in the project.
Benzer Tezler
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ