Tıp fakültesi öğrencilerinde utanç sıklığı anketinin Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the shame frequency questionnaire in medical students
- Tez No: 957510
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSNA ÇEVİK, PROF. DR. MEHMET UNGAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Utanç, Depresyon, Anksiyete, Tıp Fakültesi Öğrencileri, Validasyon Çalışması, Shame, Depression, Anxiety, Medical Students, Validation Study
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, tıp öğrencilerinde utanç duygusunun ne sıklıkta yaşandığını belirlemek için geliştirilmiş olan Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Utanç Sıklığı Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını gerçekleştirmek ve bu duygunun depresyon, anksiyete ve tükenmişlik gibi olumsuz psikolojik durumlarla ilişkisini incelemektir. Ayrıca, öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, eğitim dönemleri ve kültürel bağlamlar doğrultusunda utanç deneyimlerinin nasıl farklılaştığını değerlendirmek hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu metodolojik ve kesitsel çalışma, Şubat 2025'te Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırmanın ilk aşamasında, Bynum ve arkadaşları tarafından geliştirilen Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Utanç Sıklığı Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği değerlendirilmiştir. Ölçek çeviri-geri çeviri yöntemi ve kültürel uyarlamaya tabi tutulmuş; kapsam, yapı ve içerik geçerliliği analiz edilmiş; Cronbach alfa, madde analizleri, Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi ile iç tutarlılık ve yapı geçerliliği test edilmiştir. İkinci aşamada ise ölçek puanlarının depresyon (Hasta Sağlık Anketi-9), anksiyete (Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7) ve tükenmişlik (Maslach Tükenmişlik Ölçeği) düzeyleri ile ilişkisi 1333 öğrenciden elde edilen verilerle incelenmiş; veri toplama elektronik anket yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Utanç Sıklığı Ölçeği'nin Türkçe formu yüksek iç tutarlılık (Cronbach alfa=0,906) ve tek faktörlü yapı ile geçerli ve güvenilir bulunmuştur. Ancak Doğrulayıcı Faktör Analizi'nde elde edilen uyum indeksleri, kabul edilen sınırların dışında kalmıştır. Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Utanç Sıklığı Ölçeği puanı; kadın cinsiyet, eğitim dönemi, psikiyatrik hastalık öyküsü, birinci derece yakınında kronik hastalık varlığı ve mezuniyet sonrası kariyer planı değişkenleriyle istatistiksel olarak anlamlı ilişki göstermiştir (her biri için p<0.05). Ölçeklerden alınan puanlara göre katılımcıların %88,4'ünde en az hafif düzeyde depresyon, %39,2'sinde anksiyete saptanmıştır. Öğrencilerin tanı konulmuş psikiyatrik hastalıkları içinde en sık görülen iki durum %27,9 ile anksiyete bozukluğu ve %25,5 ile depresyondur. Ayrıca, utanç puanları ile depresyon, anksiyete ve tükenmişlik düzeyleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı korelasyonlar tespit edilmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular sonucunda bu araştırma, Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Utanç Sıklığı Ölçeği'nin farklı örneklemlerde de uygulanarak psikometrik özelliklerinin tekrar değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmekle birlikte geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Tıp öğrencilerinde, henüz tanı almamış bireylerde depresyon, anksiyete, tükenmişlik ve utanç düzeylerinin yüksek bulunması, ruhsal sorunların erken tanı ve müdahalesinin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Aile hekimliği, bireyin ruhsal ve sosyal yönlerini gözeten bütüncül bir yaklaşım benimsediği için bu duygunun anlaşılması ve ölçülmesi klinik uygulamalara katkı sağlayabilir. Ayrıca tıp eğitiminde utanç duygusunun fark edilip yönetilmesi, hem hekim-hasta ilişkilerini hem de mesleki tatmini artırabilir; ayrıca utanç sıklığının ölçülmesi, öğrenci destek programlarının geliştirilmesine katkı sunabilir. Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Utanç Sıklığı Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması, tıp öğrencilerinin duygusal farkındalığını artırarak mesleki gelişimlerini destekleyebilir ve ileride birinci basamakta hasta-hekim ilişkilerini güçlendirebilir. Bu yönüyle araştırma, yalnızca bir geçerlilik-güvenilirlik çalışması sunmakla kalmayıp, birinci basamak sağlık hizmetlerinin temelini oluşturan koruyucu ruh sağlığı uygulamalarına da bilimsel bir zemin sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the Turkish validity and reliability of the Shame Frequency Questionnaire in Medical Students, which was developed to assess the frequency of shame experienced by medical students, and to examine the relationship between shame and negative psychological conditions such as depression, anxiety, and burnout. Additionally, it sought to explore how the experience of shame varies based on students' sociodemographic characteristics, academic level, and cultural context. Materials and Methods: This methodological and cross-sectional study was conducted in February 2025 with medical students at Ankara University School of Medicine. In the first phase, the Turkish adaptation of the Shame Frequency Questionnaire, originally developed by Bynum et al., was evaluated. The questionnaire was subjected to translation and back-translation, and cultural adaptation; content and construct validity were analyzed; internal consistency and construct validity were tested using Cronbach's alpha, item analyses, Exploratory Factor Analysis, and Confirmatory Factor Analysis. In the second phase, the relationships between shame scores and levels of depression (Patient Health Questionnaire-9), anxiety (Generalized Anxiety Disorder-7), and burnout (Maslach Burnout Inventory) were analyzed using data from 1333 students, collected via an online questionnaire. Results: The Turkish version of the Shame Frequency Questionnaire in Medical Students demonstrated high internal consistency (Cronbach's alpha = 0,906) and a unidimensional structure, supporting its validity and reliability. However, several Confirmatory Factor Analysis fit indices fell outside acceptable limits. Shame scores were significantly associated with female gender, academic year, psychiatric history, presence of chronic illness in first-degree relatives, and post-graduation career plans (p<0.05 for each). According to the scale scores, 88,4% of participants showed at least mild levels of depression, and 39,2% exhibited anxiety. Among those with a psychiatric diagnosis, the most common conditions were anxiety disorders (27,9%) and depression (25,5%). Shame scores showed a statistically significant, moderate positive correlation with depression, anxiety, and burnout levels. Conclusions: Findings indicate that the Turkish version of the Shame Frequency Questionnaireis a valid and reliable instrument, though further psychometric evaluation in diverse samples is recommended. The finding of elevated levels of depression, anxiety, burnout, and shame even among undiagnosed medical students underscores the critical importance of early detection and intervention for mental health issues. Given that family medicine adopts a holistic approach addressing both psychological and social dimensions of health, recognizing and assessing shame may contribute to improved clinical practice. Recognizing and managing the feeling of shame during medical education may enhance physicians' professional satisfaction and patient relationships, while measuring its frequency can contribute to the development of student support programs and more effective educational planning. Adapting the questionnaire into Turkish may enhance medical students' emotional awareness, support their professional development, and strengthen patient-physician relationships in primary care settings. Thus, this study not only contributes a validated instrument but also offers a framework for integrating psychosocial factors into preventive mental health services at the primary care level.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi
Endolymphatic sac surgery in meniere's disease
NEBİL GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ