Temel tasarım eğitimi kapsamında fotoğraf temelli görsel düşünme modeli
A study on the socratic method in architectural design education
- Tez No: 959224
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALTAY ÇOLAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mimarlık eğitiminin temelini oluşturan tasarım edimi, Türkiye'deki öğrencilerin ağırlıklı olarak sözel ve matematiksel düşünme alışkanlıklarıyla geldikleri lisans öncesi eğitimlerinden dolayı, görsel ve duyusal düşünme süreçlerine adapte olmalarında önemli zorluklar yaratmaktadır. Bu çalışma, bu zorluğu aşmak amacıyla, temel tasarım eğitimine yönelik yeni bir pedagojik model önermektedir. Tezin temel amacı, görsel dilin temel bileşenlerinin fotoğrafın soyutlanması yoluyla öğretildiği, formel akıl yürütme yöntemlerine (Tümevarım, Analoji) dayalı bir öğretim modeli geliştirmek ve bu modelin öğrencilerin görsel düşünme kapasiteleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, Tasarım Tabanlı Araştırma (TTA) çerçevesinde bir örnek vaka olarak kurgulanmış ve Çukurova Üniversitesi Mimarlık Bölümü birinci sınıf Temel Tasarım I dersinde uygulanmıştır. Süreçte, kompozisyon kurallarına göre üretildiği varsayılan çeşitli türlerdeki fotoğraflar somut veri seti olarak kullanılmış; öğrencilerin Analoji Aşamasında ürettikleri soyut temsiller toplanmış ve Gestalt algı ilkeleri temelinde Geriye Dönük Yorumlayıcı Analiz (GDYA) ile çözümlenmiştir. Bulgular, önerilen modelin uygulanabilir ve etkili bir yöntem olduğunu; öğrencilerin başlangıçtaki adaptasyon zorluklarına rağmen süreç içinde motivasyonlarının ve soyutlama becerilerinin arttığını göstermiştir. Modelin, Lipman (2003) tarafından tanımlanan üst düzey düşünme becerilerini desteklediği tespit edilmiştir. GDYA, öğrencilerin fotoğraflardaki nesnelerden ziyade, onları oluşturan denge ve ritim gibi soyut ilkeleri ve yapısal ilişkileri başarıyla“tutup”kendi özgün kompozisyonlarına aktarabildiklerini ortaya koymuştur. Sonuç olarak bu tez, temel tasarım eğitiminde soyutlama sürecini, formel akıl yürütme yöntemleri ve fotoğrafın analitik kullanımıyla yapılandıran özgün bir pedagojik model sunarak alana katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The act of design, central to architectural education, poses a significant challenge for students whose pre-university education has predominantly cultivated verbal and mathematical modes of thinking, often leading to difficulties in adapting to the visual and sensory processes required for design. To address this issue, this thesis proposes and evaluates an original pedagogical framework for foundation studies in design. The primary objective is to develop a model based on formal methods of reasoning—Induction and Analogy—where the fundamentals of visual language are taught through the analytical abstraction of photography. Structured as a case study within a Design-Based Research (DBR) framework, the model was implemented in a first-year design studio at the Department of Architecture, Çukurova University. Photographs served as concrete datasets for analysis, and students' two- and three-dimensional abstract representations, created during the Analogy stage, were the primary data. These works were subsequently analyzed using a Retrospective Interpretive Analysis (RIA) informed by Gestalt principles of perception. The findings demonstrate that the model is both applicable and effective. Despite initial adaptation challenges, students showed increased motivation and enhanced abstraction skills over time. The model was also found to support higher-order thinking skills as defined by Lipman (2003). RIA, confirmed that students learned to distill the underlying abstract principles (e.g., balance, rhythm, dominance) from photographs, rather than merely representing the objects themselves, and successfully transferred these principles into new, original compositions. This thesis, therefore, contributes a unique pedagogical model that structures the abstraction process through formal methods of reasoning and positions photography as an analytical tool within design fundamentals.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL