CIVETS ülkelerinde sağlık çıktılarının gelir eşitsizliği üzerindekietkilerinin ampirik analizi
Empirical analysis of the effects of health outcomes on income inequality in CIVETS countries
- Tez No: 960004
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLLER ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Gelir EĢitsizliği, YaĢam Beklentisi, Sağlık Çıktıları, Panel Zaman Serisi Analizi, Income Inequality, Life Expectancy, Health Outcomes, Panel Time Series Analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araĢtırmanın amacı, 1985-2022 zaman aralığında CIVETS grubu olarak nitelendirilen Kolombiya, Endonezya, Vietnam, Mısır, Türkiye ve Güney Afrika ülkelerinde yaĢam beklentisi, bebek ölüm oranı, 5 yaĢ altı çocuk ölüm oranı, anne ölüm oranı ve kaba ölüm oranını içeren sağlık çıktılarının, gelir eĢitsizliği üzerindeki etkilerinin ve değiĢkenler arasındaki nedensellik bağlantılarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Gelir eĢitsizliğini temsil eden Gini katsayısına ait veriler, BirleĢmiĢ Milletler Üniversitesi‟nin, sağlık göstergelerine ait veriler ise Dünya Bankası‟nın veri tabanlarından derlenmiĢtir. Veri setlerinin tümü, yıllık ve ikincil verilerdir. Model varsayımları kapsamında doğrusallık, normal dağılım ve çoklu doğrusal bağlantı durumları incelenmiĢ, modele ait özelliklerin belirlenmesine yönelik ise Breusch-Pagan CDLM testi kesitsel korelasyon, Swamy-S eğim homojenliği, MADF, CADF ve CIPS ikinci nesil birim kök ve Westerlund panel eĢbütünleĢme testleri gerçekleĢtirilmiĢtir. DeğiĢkenler arasındaki iliĢki için DOLS, FMOLS ve panel kantil regresyondan oluĢan tahminciler kullanılmıĢtır. Ayrıca Dumitrescu ve Hurlin nedensellik testi aracılığıyla değiĢkenler arasındaki dinamik bağlantılar değerlendirilmiĢtir. Bulgular: Normallik testlerine ait bulgular, non-parametrik yöntemlerin tercih edilmesi gerektiğini göstermiĢtir. Çoklu doğrusal bağlantı varsayımı bulguları doğrultusunda bebek ölüm oranı ile 5 yaĢ altı çocuk ölüm oranı arasında çoklu doğrusallık sorunu olması nedeniyle 5 yaĢ altı çocuk ölüm oranının model dıĢında kaldığı yeni bir model kurulmuĢtur. Ön ampirik testler, yatay-kesit bağımlılığını ve eğim heterojenliğini doğrulamıĢtır. Birim kök testleri, tüm değiĢkenlerin birinci fark değerlerinde durağan olduğunu ampirik olarak kanıtlamıĢtır. EĢbütünleĢme testinin grup ve panel istatistikleri, değiĢkenler arasında uzun dönemli bir iliĢkinin varlığını desteklemiĢtir. Parametre katsayılarının belirlenmesi amacıyla yapılan DOLS ve FMOLS tahmincilerine ait bulgularda, yaĢam beklentisi ve bebek ölüm oranının gelir eĢitsizliği üzerindeki etkisinin negatif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüĢtür. Panel kantil regresyon bulguları, sağlık çıktılarının gelir eĢitsizliği üzerindeki etkisinin heterojen olduğunu, farklı kantillere göre değiĢmekle birlikte özellikle düĢük kantil değerlerinde anlamlı iliĢkiler ürettiğini açıklamıĢtır. Nedensellik analizi ise değiĢkenler arasında geri besleme etkisini yansıtan karĢılıklı nedensel bağlantılara iĢaret etmiĢtir. Sonuç: Sağlık göstergeleri ile gelir eĢitsizliği arasında gözlemlenen karĢılıklı nedensellik iliĢkileri, sağlık ve ekonomi alanlarına yönelik politikaların birbirinden bağımsız olarak yürütüldüğünde etkinliğin sınırlı kalabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this research is to examine the effects of health outcomes including life expectancy, infant mortality rate, under-5 child mortality rate, maternal mortality rate and crude mortality rate on income inequality and the causal links between variables in the period 1985-2022 for the CIVETS group countries of Colombia, Indonesia, Vietnam, Egypt, Turkey and South Africa. Materials and Methods: Data for the Gini coefficient, representing income inequality, were compiled from the United Nations University database, while data for health indicators were compiled from the World Bank database. All data sets were annual and secondary. Model assumptions included linearity, normal distribution, and multicollinearity. Breusch-Pagan CDLM cross-sectional correlation, Swamy-S slope homogeneity, MADF, CADF, and CIPS second-generation unit root, and Westerlund panel cointegration tests were conducted to determine model properties. Estimators consisting of DOLS, FMOLS, and panel quantile regression were used to assess the relationship between variables. Furthermore, the Dumitrescu and Hurlin causality tests were used to assess dynamic relationships between variables. Findings: Findings from normality tests indicated that non-parametric methods should be preferred. Due to the multicollinearity assumption, a new model was constructed in which the under-5 child mortality rate was excluded from the model due to the multicollinearity problem between the infant mortality rate and the under-5 child mortality rate. Preliminary empirical tests confirmed cross-sectional dependence and slope heterogeneity. Unit root tests empirically proved that all variables were stationary at first difference values. The group and panel statistics of the cointegration test supported the existence of a long-run relationship between the variables. Findings from the DOLS and FMOLS estimators used to determine parameter coefficients revealed that the effect of life expectancy and infant mortality rate on income inequality was negative and statistically significant. Panel quantile regression findings revealed that the effect of health outcomes on income inequality was heterogeneous, varying across different quantiles but producing significant relationships, particularly at lower quantile values. Causality analysis pointed out mutual causal connections reflecting the feedback effect between variables. Conclusion: The observed mutual causal relationships between health indicators and income inequality suggest that when health and economic policies are implemented independently, their effectiveness may be limited.
Benzer Tezler
- Ülkelerin entelektüel sermayelerinin ölçülmesine ilişkin yaklaşımlar ve Türkiye üzerine model çalışması
Methods for measuring national intellectual capital and a model proposal for Turkey
YUSUF KAYA
- Demografik yapı ile enerji tüketimi arasındaki ilişki: Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için ampirik analiz
The relationship between demographic structure and energy consumption: An empirical analysis for developed and developing countries
MAHMUT ÖZTÜRK
- Innovation management in design-intensive family firms from office furniture manufacturing industry: A dynamic capability perspective from an emerging market
Ofis mobilyası imalat sanayisindeki tasarım yoğun aile firmalarında inovasyon yönetimi: Gelişmekte olan bir pazardan dinamik yetenek perspektifi
SELİN GÜLDEN
Doktora
İngilizce
2022
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM ER
- İstatistiksel kalite kontrolünü kullanarak luwak kahve çekidekleri üzerinde kalite kontrolü (Luwak Kahve Mataram Endonezya'da örnek olay çalışmaşı)
Quality control of luwak coffee beans using the statistical quality control method (Case study: Luwak Coffee Mataram, Indonesia)
VERİSHA ERİNA MAHARANİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADEM TÜZEMEN