Karabük ilinde yaşayan 0-18 ay aralığında bebeği olan kadınlarda postpartum depresyon sıklığı ve risk faktörleri
Frequency and risk factors of postpartum depression in women with babies between 0-18 months living in karabük
- Tez No: 960519
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYBALA CEBECİK ÖZCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Postpartum depresyon, Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği, Risk faktörleri, Postpartum depression, Edinburgh postpartum depression scale, Risk factors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tıpta Uzmanlık Tezi KARABÜK İLİNDE YAŞAYAN 0-18 AY ARALIĞINDA BEBEĞİ OLAN KADINLARDA POSTPARTUM DEPRESYON SIKLIĞI VE RİSK FAKTÖRLERİ Zozan ÖZAKÇİL Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Aybala CEBECİK ÖZCAN Ağustos 2025, 65 sayfa Amaç: Yeni doğum yapan kadınlarda postpartum depresyon (PPD) için erken tanı, depresyonun ilerlememesi ve olumsuz sonuçlara maruziyetin en aza indirilmesi için önem arz etmektedir. Kadınların doğum sonrası ruhsal açıdan da değerlendirilmesi, PPD taraması ile ilgili farkındalığın arttırılması ve risk faktörlerine etkili müdahale stratejilerinin geliştirilebilmesi önemlidir. Bu gerekçeyle bu çalışmada, Karabük ilinde yaşayan 0-18 ay aralığında bebeği olan kadınlarda PPD sıklığının araştırılması ve risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma TC Sağlık Bakanlığı Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği poliklinikleri ve Karabük İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı Aile Sağlığı Merkezlerine Nisan 2025-Haziran 2025 tarihlerinde başvuran 0-18 ay aralığında bebeği olan kadınlara yönelik yapıldı. Katılımcılara 42 soruluk anket sunulmuş olup 32 soru sosyodemografik bilgi içerirken 10 soru Edinburgh Postpartum Depresyon Ölçeği (EDPÖ) sorularıydı. EDPÖ ilk olarak 1987 yılında kadınlarda doğumdan sonraki dönemde depresyon varlığını ve şiddetini belirlemek için Cox ve Holden tarafından geliştirilmiştir. 10 soru içeren dörtlü Likert şeklinde, katılımcıların kendini değerlendirdiği bir ölçektir. Bu ölçekte en düşük puan 0, en yüksek puan ise 30'dur. 12 puan ve altı postpartum depresyon için risksiz, 13 ve üzeri puanlar riskli olduğunu ifade etmektedir. EDPÖ tanı koydurucu değil bulguları tarama, risk düzeyini belirleme amacıyla kullanılmaktadır. Ülkemizdeki güvenilirlik ve geçerlilik çalışması 1996 yılında Engindeniz ve arkadaşları tarafından yapılmış olup ölçeğin iç tutarlılık katsayısı 0.79, iki yarım güvenilirliği 0.80, kesme noktası 13 olarak alınmıştır. Ölçekteki 1., 2., ve 4. maddeler 0, 1, 2, 3 şeklinde puanlanmaktayken 3.,5.,6.,7.,8.,9.,10. maddeler ters olarak 3, 2, 1, 0 şeklinde puanlanmaktadır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 30,22 (±5,47) olup, yaş değerleri 18 ile 43 arasında değişmektedir; ortanca yaş 30'dur. Katılımcıların %20,5'i (n=42) doğum sonrası depresyon (PPD) riski taşımaktadır; %79,5'i (n=163) risk taşımamaktadır. Çalışmamızda; sosyal medyada fenomen anneleri hiç takip etmeyenlerde PPD riski orta düzeyde ve sıklıkla takip edenlerden istatistiksel anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0,05). Daha önce depresyon öyküsü olanlarda PPD riski depresyon öyküsü olmayanlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,010). Katılımcılardan eşi ile ilişkisini ve eşinin kendisine ve bebeğine ayırdığı vakti iyi olarak değerlendirenlerin depresyon riski orta/kötü olarak değerlendirenlerden istatistiksel anlamlı düzeyde düşük saptandı (p<0,05). Benzer şekilde annesi veya eşinin annesiyle ilişkisini iyi olarak değerlendirenlerin depresyon riski orta/kötü olarak değerlendirenlerden istatistiksel anlamlı düzeyde düşük saptandı (p<0,01). Son gebeliği planlı olanların depresyon riski planlı olmayanlardan istatistiksel anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlendi (p<0,05). Diğer değişkenlerde anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuçlar: PPD belirtileri yaygın olabilmesine rağmen, tanı alma oranları düşüktür. Risk altındaki bireylerle ilk karşılaşan sağlık birimi genelde birinci basamak olmaktadır. Dolayısıyla önlem alma, erken tanı ve yönlendirme açısından birinci basamak sağlık çalışanlarının rolü çok önemlidir. Çalışmamızda PPD riskinin yüksek bulunması, postpartum kadınların ruh sağlığının korunması ve desteklenmesinin ne denli önemli olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Ph. D. Thesis FREQUENCY AND RISK FACTORS OF POSTPARTUM DEPRESSION IN WOMEN WITH BABIES BETWEEN 0-18 MONTHS LIVING IN KARABÜK PROVINCE Zozan ÖZAKÇİL Karabük University Faculty of Medicine Department of Family Medicine Thesis Advisor: Assist. Prof. Dr. Aybala CEBECİK ÖZCAN August 2025, 65 pages Objective: Early diagnosis of PPD in women who have recently given birth is important to prevent the progression of depression and to minimize exposure to negative outcomes. It is important to evaluate women's mental health after birth, to increase awareness of PPD screening, and to develop effective intervention strategies for risk factors. For this reason, this study aimed to investigate the frequency of PPD and to determine risk factors in women with babies between 0-18 months of age living in Karabük province. Materials and Methods: This study was conducted on women with babies between 0-18 months of age who applied to Karabük University Education and Research Hospital and Karabük Provincial Health Directorate Family Health Centers between April 2025-June 2025. Participants were presented with a 42-question survey, 32 of which included sociodemographic information, while 10 were Edinburgh Postpartum Depression Scale (EPDS) questions. EPDS was first developed by Cox and Holden in 1987 to determine the presence and severity of depression in women after childbirth. It is a 10-question, four-point Likert-type scale in which participants evaluate themselves. The lowest score on this scale is 0, and the highest score is 30. A score of 12 and below indicates no risk for postpartum depression, and a score of 13 and above indicates risk. The EDPÖ is not used for diagnosis but for screening purposes and determining the risk level. The reliability and validity study in our country was conducted by Engindeniz and his colleagues in 1996, and the internal consistency coefficient of the scale was 0.79, split-half reliability was 0.80, and the cut-off point was 13. While the 1st, 2nd, and 4th items in the scale are scored as 0, 1, 2, 3, 4, the 3rd, 5th, 6th, 7th, 8th, 9th, and 10th items are scored in reverse as 3, 2, 1, 0. Findings: The mean age of the participants was 30.22 (±5.47), and the age values ranged from 18 to 43; the median age was 30. 20.5% (n=42) of the participants were at risk for postpartum depression (PPD); 79.5% (n=163) were not at risk. In our study, the risk of PPD was found to be moderate in those who never followed phenomenon mothers on social media and statistically significantly lower than those who frequently followed them (p<0.05). The risk of PPD was statistically significantly higher in those with a history of depression than those without a history of depression (p=0.010). The depression risk of the participants who evaluated their relationship with their spouse and the time their spouse spent with them and their baby as good was found to be moderate/bad compared to those who evaluated their depression risk as moderate/bad (p<0.05). Similarly, the depression risk of those who evaluated their mother or their spouse's relationship with their mother as good was found to be statistically significantly lower than those who evaluated their relationship with their mother as moderate/bad (p<0.01). The depression risk of those whose last pregnancy was planned was found to be statistically significantly lower than those whose last pregnancy was not planned (p<0.05). No significant relationship was found in other variables. Conclusion: Although PPD symptoms can be common, diagnosis rates are low. The first healthcare unit to encounter individuals at risk is usually the primary care unit. Therefore, the role of primary care workers is very important in terms of taking precautions, early diagnosis and guidance. The high risk of PPD in our study shows how important it is to protect and support the mental health of postpartum women.
Benzer Tezler
- Türkiye linyit ve taşkömürlerinden metalurjik amaçla karma kok üretimi
Başlık çevirisi yok
HASAN FERİT BERK
- Türkiye kökenli tall-yağı ile inden-kumaron'un özel bir değerlendirilme teknolojisi üzerinde
Başlık çevirisi yok
GÜLDEM ÜSTÜN
- Thalictrum foetidum alkaloitleri
Başlık çevirisi yok
AYLA ERTAN
Doktora
Türkçe
1987
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL HÜSNÜ CAN BAŞER
- Küre kökenli pirit küllerinden hidrotermal yığıştırma ve doğrudan indirgeme yöntemi ile sünger demir üretimi
Başlık çevirisi yok
MEHMET SİNAN TANER
Yüksek Lisans
Türkçe
1982
Kimya Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER KAYADENİZ