Kadınlarda sağlık okuryazarlığı, meme kanseri farkındalığı ve mamografi öz yeterlilik düzeyinin mamografi çektirmeye etkisi
The effect of health literacy, breast cancer awareness, and mammography self-efficacy levels on having a mammogram in women
- Tez No: 962902
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADİLE TÜMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Halk Sağlığı, Nursing, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Mamografi, Sağlık okuryazarlığı, Öz yeterlilik, Mammography, Health literacy, Self-efficacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kadınlarda sağlık okuryazarlığı, meme kanseri farkındalığı ve mamografi öz yeterlilik düzeyinin mamografi çektirmeye etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan bu çalışma 1 Mart- 31 Nisan 2024 tarihleri arasında bir il merkezinde halk eğitim merkezi kurslarına giden 346 kadının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplamada ''Tanıtıcı Bilgiler Formu'', ''Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (SOY)'', ''Meme Kanseri Farkındalık Ölçeği (MKFÖ)'' ve ''Mamografi Öz Yeterlilik Ölçeği (MÖYÖ)'' kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.0 paket programında yapılmıştır. Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalamasının 48.52±6.68 (minimum:40, maksimum:69) olduğu ve %39.3'nün düzenli mamografi çektirdiği belirlenmiştir. SOY ölçeği toplam puan ortalamasının 105.55±18.70 ve MÖYÖ puan ortalamasının 44.05±7.86 olduğu saptanmıştır. MKFÖ alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde; Risk Faktörleri 11.71±3.54, Belirti/Bulgu Bilgisi 14.45±2.67, Tutum 25.69±4.46, Tarama Engelleri 8.32±4.18 ve Sağlık Davranışı puan ortalaması 10.15±2.80 olarak belirlenmiştir. SOY Ölçeği, MKFÖ ve MÖYÖ puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Lojistik regresyon analizinde; SOY Ölçeği, MÖYÖ toplam puan ortalamasının ve MKFÖ alt boyut puan ortalamalarının mamografi çektirmeyi yordadığı saptanmıştır (p<0.05). Araştırmanın bulguları, katılımcıların SOY Ölçeği puan ortalamasının ve MÖYÖ puan ortalamasının iyi düzeyde, MKFÖ alt boyutlarından“Risk Faktörleri”,“Belirti/ Bulgu Bilgisi”ve“Tutum”puan ortalamasının iyi düzeyde,“Sağlık Davranışı”nın orta düzeyde,“Tarama Engelleri”nin ise ortalamanın altında olduğunu göstermiştir. Araştırmaya katılan kadınlarda, sağlık okuryazarlığı, meme kanseri farkındalığı ve mamografi öz yeterlilik düzeyinin mamografi çektirmeyi etkilediği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of women's health literacy, breast cancer awareness and mammography self-efficacy levels on having mammography. This cross-sectional and correlational study was conducted with the participation of 346 women who attended public education center courses in a city center between March 1 and April 31, 2024. In data collection,“Introductory Information Form”,“Health Literacy Scale (HLS)”,“Breast Cancer Awareness Scale (BCAS)”and“Mammography Self-Efficacy Scale (MSSE)”were used. Data analysis was done using SPSS 22.0 package program. It was determined that the average age of the women participating in the study was 48.52±6.68 (minimum: 40, maximum: 69) and 39.3% of them had regular mammography It was determined that the total score average of the HLS was 105.55±18.70 and the mean score of the MSSE was 44.05±7.86. When the BCAS sub-dimension mean scores were examined, it was determined that Risk Factors were 11.71±3.54, Symptom/Finding Knowledge was 14.45±2.67, Attitude was 25.69±4.46, Screening Barriers were 8.32±4.18 and Health Behavior mean score was 10.15±2.80. A positive significant relationship was found between the mean scores of HLS, BCAS and MSSE (p<0.05). A positive significant relationship was found between the mean scores of HLS, BCAS and MSSE (p<0.05). In the logistic regression analysis, it was determined that the HLS, MSSE total score average and BCAS subdimension score averages predicted mammography (p<0.05). The findings of the study showed that the participants' HLS and MSSE mean scores were at a good level, the BCAS subdimensions“Risk Factors”,“Symptom/Finding Information”and“Attitude”mean scores were at a good level,“Health Behavior”was at a moderate level, and“Barriers to Screening”was below average. It was concluded that health literacy, breast cancer awareness and mammography self-efficacy levels affected mammography in women participating in the study.
Benzer Tezler
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Acenaphthene uygulaması ile tütün dihapladlerinin elde edilmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERVET KEFİ
- 1985 yılında acil yardım ve trafik hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHMET ALİ BUMİN
- Regresyon analizi ve Türkiye üzerine bir deneme buğday üretiminin tahmini
Başlık çevirisi yok
MACİT MESUT ÖZMEN