Kırsal miras alanlarında koruma süreci: Demirci beldesi (Aksaray) koruma alanı örneği
Conservation process in rural heritage areas: The case of Demirci town (Aksaray) conservation area
- Tez No: 963799
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEÇİL GÜL MEYDAN YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kentsel Koruma ve Yenileme Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kırsal miras; geleneksel tarım yöntemleri, özgün mimari yapılar, sosyal ilişkiler ve kültürel pratikler gibi unsurları barındıran, yerel kimliği şekillendiren ve tarihsel sürekliliği sağlayan önemli alanları kapsamaktadır. Ancak günümüzde sanayileşme, kentleşme, plansız gelişme ve koruma bilinci eksikliği gibi baskılar, kırsal mirasın bütüncül yapısını tehdit etmektedir. Türkiye'de kültür varlıklarının korunmasına yönelik yasal çerçeve mevcut olsa da, kırsal alanlara özgü planlama ve uygulama süreçlerinde çeşitli çelişkiler ve yetersizlikler görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, kırsal nitelikli alanlarda yürütülen koruma süreçlerini değerlendirmek ve bu süreçte karşılaşılan temel sorunları ortaya koymaktır. Araştırma alanı olarak seçilen Aksaray ili Demirci Beldesi; tarihî dokusu, geleneksel taş mimarisi, tarıma dayalı yaşam biçimi ve özgün doğal çevresiyle dikkat çekmektedir. Çalışmada karma araştırma yöntemi benimsenmiş; nitel veriler literatür taraması, yerel halkla yapılan görüşmeler ve saha çalışmalarıyla, nicel veriler ise harita incelemeleri, istatistiksel veriler ve görsel analizlerle elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, Demirci Beldesi'nin kırsal miras açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu ortaya koymakla birlikte, koruma sürecinde ciddi yapısal sorunlar yaşandığını göstermektedir. Özellikle yetki karmaşası, parçacıl planlama yaklaşımları, belgeleme ve finansman eksiklikleri ile yerel halkın katılım düzeyinin düşüklüğü bu süreci olumsuz etkilemektedir. Demirci örneği, kırsal mirasın korunmasında yerel özellikleri gözeten, bütüncül ve sürdürülebilir yaklaşımların gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Rural heritage encompasses areas that reflect traditional agricultural practices, unique architectural structures, social relationships, and cultural expressions—elements that shape local identity and ensure historical continuity. However, rural heritage areas are increasingly under threat due to pressures such as industrialization, urbanization, unplanned development, and a lack of conservation awareness. Although Turkey has a legal framework for the protection of cultural assets, significant inconsistencies and deficiencies persist in the planning and implementation processes specific to rural areas. This study aims to examine the conservation process applied in rural areas and to identify the key issues encountered in this context. The research focuses on Demirci, a town in the province of Aksaray, which stands out with its historical fabric, traditional stone architecture, agricultural lifestyle, and relatively preserved natural environment. A mixed-methods research approach was adopted, combining qualitative data—gathered through literature review, field observations, and in-depth interviews with local residents—with quantitative data derived from map analysis, statistical records, and visual documentation. Findings indicate that while Demirci holds significant rural heritage value, the conservation process faces structural challenges. These include jurisdictional ambiguities, fragmented planning approaches, insufficient documentation and financial resources, and low levels of community participation. The case of Demirci highlights the need for holistic and sustainable strategies tailored to the unique characteristics of rural areas in order to ensure effective heritage conservation.
Benzer Tezler
- Kentsel gelişme alanlarında arazi kullanımı ve değişiminin sürdürülebilir arazi yönetimi açısından incelenmesi: Trabzon ili örneği
Determination of land use changes in urban development areas: A case study of Trabzon, Turkey
AYHAN YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeodezi ve FotogrametriKaradeniz Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN DEMİR
- Kırsal mirasın korunmasının kırılganlığı üzerine: Dikili-Yahşibey Köyü örneği
On the fragility of rural heritage conservation: The case of Dikili-Yahşibey Village
TUĞÇE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAKİNE YILDIZ SALMAN
- Kırsal yerleşmelerin analizinde kültürel coğrafya yaklaşımı: Kocaeli, İzmit örneği
Cultural geography approach in the analysis of rural settlements: Kocaeli, İzmit case
ESRA BALCI
Doktora
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İCLAL SEMA DİNÇER
- Kültürel peyzajın kavranmasında kültürel rota planlanmasının rolü: Alinda ve Alabanda örneği
The role of cultural route planning in comprehensing the cultural landscape: The case of Alinda and Alabanda
ZEYNEP GÜRSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU BÜKEN CANTİMUR
- Kıyılarda yer alan eski endüstri alanlarının değerlendirilmesi: Paşabahçe cam fabrikası için yeniden kullanım önerisi
Benefitting former industrial places in coastal areas: A reuse suggestion for Paşabahçe glass factory
AHMET GÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN ZEREN GÜLERSOY