Lüleburgaz sokullu mehmet paşa köprüsü ve çevre kıyılarının yeşil altyapı potansiyellerinin araştırılması
Research of green insfrastructure potentials of lüleburgaz sokullu mehmet paşa bridge and surrounding coast
- Tez No: 965337
- Danışmanlar: DOÇ. SERVER FUNDA KERESTECİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, Architecture, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Kentsel kıyı, Urban coast
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Lüleburgaz Deresi'nin kıyısı ağır metal kirliliği sebebiyle ekolojik özelliklerini ve rekreasyon amaçlı kullanım işlevini yitirmiş bir kentsel kıyıdır. Tez kapsamında ağır metal kirliliğinin Lüleburgaz Deresi kıyı alanlarının kentsel açık alan olarak kullanımını engellemesi, problem olarak belirlenmiştir. Yeşil altyapı uygulaması olan fitoremediasyon yöntemiyle Lüleburgaz Deresi'nin ağır metallerden arındırılması, Lüleburgaz Deresi kıyısının hem ekolojik hem de rekreasyonel işlevlerini yeniden kazanarak kentsel açık alan olarak kullanımına olanak sağlayacaktır. Araştırma kapsamında Ulusal Tez Merkezi, Scopus veri tabanı ve üniversite kütüphaneleri üzerinden mimarlık, şehircilik ve peyzaj mimarlığı literatüründe“kıyı”,“kentsel kıyı”,“kıyı kullanımı”,“kıyı kirliliği”,“dere”,“yeşil altyapı”ve“fitoremediasyon”kavramları ile literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramasının ardından Lüleburgaz yerleşmesinin üst ölçekli plan kararları, mekansal gelişim tarihi, Lüleburgaz Deresi'nin su sistemi, kirlilik çalışmaları ve Lüleburgaz'ın mekansal yerleşimi, ulaşım ağı, kullanım, yoğunluk ve açık alan dağılımları üzerinden Lüleburgaz'ın mekansal dinamikleri incelenmiştir. Lüleburgaz Deresi'nin kent merkezine kıyısı olan alan çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışma alanı kentsel açık alan kullanımı kapsamında Sarıbıyık (2022)'nin kentsel açık alanların mekânsal özelliklerine dair değerlendirme kriterleri üzerinden incelenmiş ve mekansal değerlendirme yapılmıştır. Çalışma alanının kıyı kullanım potansiyeline karşın kentsel açık alan kullanımı açısından değerlendirilemediği anlaşılmıştır. Çalışma kapsamında Lüleburgaz Deresi kıyısında yeşil altyapı yaklaşımıyla ekolojik koridor oluşturulması, yağmur suyu hasadı yapılması ve ağır metal kirliliğini gidermek için fitoremediasyon yöntemi ile yüzer sulak alan sistemleri kullanılması önerilerek Lüleburgaz Deresi kıyısına kentsel açık alan kullanım işlevi kazandırılması hedeflenmiştir. Geliştirilen öneriler ekonomik, sosyal, kültürel, psikolojik ve ekolojik fayda boyutlarında değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında amaçlanan, ağır metal kirliliği sebebiyle kentsel açık alan kullanım özelliğini kaybetmiş akarsu kıyılarında yeşil altyapı yaklaşımı ile kentsel açık alanlar oluşturulması ve yeniden kentsel yaşama entegre edilmesini sağlayan öneriler geliştirmektir.
Özet (Çeviri)
The banks of the Lüleburgaz Stream, due to heavy metal pollution, have lost their ecological characteristics and their function as recreational areas, thus becoming degraded urban waterfronts. Within the scope of this thesis, the fact that heavy metal pollution prevents the utilization of the Lüleburgaz Stream's banks as urban open spaces has been identified as the main problem. Through the application of phytoremediation, a green infrastructure method, the remediation of heavy metals in the Lüleburgaz Stream is expected to restore both the ecological and recreational functions of its banks, enabling their reuse as urban open spaces. Within the research, a literature review was conducted on the concepts of“waterfront,”“urban waterfront,”“waterfront use,”“waterfront pollution,”“stream,”“green infrastructure,”and“phytoremediation”in the fields of architecture, urban planning, and landscape architecture by using the National Thesis Center, Scopus database, and university libraries. Following the literature review, the spatial dynamics of Lüleburgaz were examined through upper-scale planning decisions, the historical development of the settlement, the water system of the Lüleburgaz Stream, previous pollution studies, and the city's spatial layout, transportation network, land use, density, and distribution of open spaces. The section of the Lüleburgaz Stream adjacent to the city center was determined as the study area. The study area was analyzed as an urban open space based on Sarıbıyık's (2022) evaluation criteria regarding the spatial characteristics of urban open spaces, and a spatial assessment was carried out. Despite its waterfront potential, it was revealed that the study area cannot currently be utilized effectively as an urban open space. Within the scope of the research, it was proposed to establish an ecological corridor along the Lüleburgaz Stream through a green infrastructure approach, to implement rainwater harvesting, and to use floating constructed wetland systems applying phytoremediation to eliminate heavy metal pollution. Through these proposals, the aim is to restore the stream banks as functional urban open spaces. The proposed interventions were evaluated in terms of their economic, social, cultural, psychological, and ecological benefits. The overall aim of the study is to develop proposals that create urban open spaces along riverbanks degraded by heavy metal pollution, using a green infrastructure approach, and to reintegrate them into urban life.
Benzer Tezler
- Sokollu Mehmed Paşa'nın İstanbul'daki imar faaliyetleri
Building activities in Istanbul of Sokollu Mehmed Pasha
FATMA ZEHRA POLATTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA İLKNUR KOLAY
- Sokullu Mehmet Paşa'nın bani kimliği ve inşa ettirdiği üç menzil külliyesi: Lüleburgaz, Havsa, Payas
Three complexes commissioned by Sokullu Mehmet Pasha and structure protector identity: Luleburgaz, Havsa, Payas
SELAHATTİN ÖKSÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkÇukurova Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. GÖZDE RAMAZANOĞLU
- Lüleburgaz Sokullu Mehmed Paşa külliyesi (2 cilt)
Başlık çevirisi yok
ŞENİZ ÖZYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ YENİŞEHİRLİOĞLU
- Kentsel Tasarımda Kamusal Mekân Kalitesinin Değerlendirilmesi:Kırklareli İli Lüleburgaz İlçesi Örneği
Evaluatıon Of Publıc Space Qualıty In Urban Desıgn: The Case Of LuleburgazDıstrıct, Kırklarelı Provınce
NİDA ŞERBET
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Peyzaj MimarlığıKırklareli ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. FÜRÜZAN ÇELİK
- Kırklareli ve Tekirdağ'daki klâsik dönem osmanlı camileri
Classical period ottoman mosques in the kirklareli and Tekirdağ
SERPİL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP GÜN