Tarihi çevre korumada somut ve somut olmayan değerler: Diyarbakır cami-i kebir mahallesi örneği
Tangible and intangible values in the conservation of historical environments: The case of cami-i kebir neighborhood in Diyarbakir
- Tez No: 965722
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN BÖLÜKBAŞ DAYI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Mimarlık, Şehircilik ve Bölge Planlama, History, Architecture, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Diyarbakır, Somut olmayan kültürel miras, Tarihi çevre, Diyarbakır, Intangible cultural heritage, Historical environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, Diyarbakır'ın çok katmanlı tarihi dokusunu yansıtan Cami-i Kebir Mahallesi'nde, hem somut (mimari ve fiziksel) hem de somut olmayan (toplumsal ve kültürel) değerlerin korunmasına yönelik mevcut durum ve koruma pratikleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırma, nitel yöntemle yapılandırılmış olup, mahallede yer alan ve ulaşılabilen 36 adet sivil ve anıtsal yapının detaylı envanter analizleri ve saha gözlemleriyle yapılmıştır. Buna ek olarak, yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla mahalle sakinlerinin mekânla kurduğu ilişkiler, aidiyet duygusu, mekânsal kullanım pratikleri ve koruma tutumları sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Cami-i Kebir Mahallesi'nde geleneksel mimari karakterin büyük ölçüde korunmuş olduğunu; ancak modernleşme, ekonomik baskılar ve fonksiyonel dönüşümler nedeniyle yapı dokusunda ve sosyal ilişkilerde bazı kırılmalar yaşandığını göstermektedir. Çalışma, tarihi çevre korumasının yalnızca restorasyon ve tescil süreçleriyle sınırlı kalmaması; kullanıcı deneyimleri, toplumsal hafıza ve mahalle kimliği gibi dinamiklerin de bütüncül bir bakışla ele alınmasının zorunlu olduğunu ortaya koymaktadır. Cami-i Kebir Mahallesi'nde yapılan kapsamlı analizler ve görüşme bulguları, sürdürülebilir koruma politikalarının oluşturulmasında yerel katılımın, geleneksel yaşam biçiminin, sosyal yaşam alanlarının ve işlevsel adaptasyonun eş zamanlı değerlendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Bu mahalle, çok katmanlı ve dinamik yapısıyla, Diyarbakır'ın kent kimliğinin ve tarihi çevresinin yaşatılmasında önemli bir yer teşkil etmektedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the current status and conservation practices regarding both tangible (architectural and physical) and intangible (social and cultural) values in Cami-i Kebir Neighbourhood, which reflects the multi-layered historical texture of Diyarbakır, have been examined in depth. The research was structured using a qualitative method and was conducted through detailed inventory analyses and field observations of 36 accessible civil and monumental buildings located in the neighborhood. In addition, the relationships established by the residents of the neighbourhood with the space, the sense of belonging, spatial usage practices and conservation attitudes have been systematically evaluated through semi-structured interviews. The findings reveal that the traditional architectural character has been largely preserved in Cami-i Kebir Neighbourhood; however, there have been some fractures in the urban texture and social relations due to modernization, economic pressures and functional transformations. The study demonstrates that the conservation of the historical environments should not be limited to restoration and registration processes; dynamics such as user experiences, social memory and urban identity should also be addressed with a holistic perspective. Comprehensive analyses and interview findings in Cami-i Kebir Neighbourhood have indicate that local participation, traditional lifestyle, social spaces and functional adaptation should be evaluated simultaneously in the development of sustainable conservation policies. With its multi-layered and dynamic structure, this neighbourhood has an important place in the survival of Diyarbakır's urban identity and historical environment.
Benzer Tezler
- Bursa Ulu Cami yazıları
The Calligraphies of Ulu Cami in Bursa
CEMALETTİN ÖNALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Sanat TarihiGazi ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REFET YİNANÇ
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- İbrahim Hakkı Erzurumi'nin Tertib-i ulum isimli eserindeki eğitimle ilgili görüşleri
Başlık çevirisi yok
ÖMER ÖZYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiDin Kültürü ve Ahlak Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALİS AYHAN