Kadınlarda meme kanseri korkusu ve kadercilik algısının, mamografi özyeterlilik ve mamografi çektirme üzerine etkisi
The effect of breast cancer fear and fatalism perception on mammography self-efficacy and having a mammography in women
- Tez No: 966532
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA GÜNDOGDU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kto Karatay Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meme kanseri, morbidite ve mortalite yönünden önemli bir sorundur. Mamografi bu alanda etkinliği kanıtlanmış bir tarama yöntemidir. Ancak, bilgi eksikliği, meme kanseri korkusu, kadercilik algısı ve sosyo-kültürel faktörler gibi engeller mamografi kullanımını sınırlayabilmektedir. Bu araştırma, kadınlardaki meme kanseri korkusu ve kadercilik algısının mamografi özyeterliliği ve mamografi çektirme üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Bu araştırma 10 Mayıs-2 Haziran tarihleri arasında Konya Karatay İlçesi, Karaaslan Mahallesinde yaşayan 40 yaş üzeri dahil edilme kriterlerine uygun 320 kadın bireyle gerçekleştirildi. Yapılan poshtoc power analizinde çalışmanın gücü %89,7 olarak bulundu. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Formu, Champion Meme Kanseri Korku Ölçeği, Powe Meme Kanseri Kadercilik Ölçeği, Mamografi Özyeterlilik Ölçeği kullanıldı. Etik kurul onamı, ve katılımcılardan izin alındı. Verilerin değerlendirilmesinde Statistical Package for Social (SPSS) kullanıldı. Yüzdelik ve ortalama dağılımları, normallik testine göre parametrik ve non-parametrik testler ve korelasyon analizi yapıldı. Yapılan çalışma sonucunda bireylerin yaş ortalamasını 49,27+7,23 yıl olduğu, % 61,3'ünün ilköğretim mezunu olduğu ve % 91,6'sının evli olduğu ve %58'1'inin mamografi çektirdiği, %.41,9'nunu hiç cektirmediği, %41,6'sının düzensiz, %16,4'ünün düzenli aralıklarla mamografi çektirdiği saptandı. Katılımcıların meme kanseri kanseri korku ölçeği puan ortalamasının 25,77 ± 7,60 puan, meme kanseri kadercilik ölçeği puan ortalamasının 4,85 ±2,69 puan, mamografi öz yeterlilik ölçeği puan ortalamasının 37,75 ± 7,12 puan olduğu belirlendi. Katılımcıların meme kanseri korku düzeyinin mamografi özyeterlilik üzerine (p=0,443), mamaografi çektirme üzerine (p=0,236) etkili olmadığı görüldü. Katılımcıların kadercilik algı düzeyinin mamografi özyeterlilik üzerine etkili olduğu (p<0,001), mamografi çektirme üzerine etkili olmadığı (p=0,097) görüldü. Meme kanseri korkusunun mamografi öz yeterlilik üzerine etkisinde kadercilik algısının aracı rol oynadığı görüldü. Bu bağlamda meme kanseri korkusunun yönetimine ve kadercilik algısına yönelik ileri çalışmalar yapılması önerildi.
Özet (Çeviri)
Breast cancer is a significant problem in terms of morbidity and mortality. Mammography is a screening method with proven effectiveness in this area. However, barriers such as lack of knowledge, fear of breast cancer, perception of fatalism, and sociocultural factors can limit the use of mammography. This study aimed to evaluate the effects of women's fear of breast cancer and perception of fatalism on mammography self-efficacy and mammography. This study was conducted between May 10 and June 2 with 320 women over the age of 40 who met the inclusion criteria and lived in the Karaaslan Neighborhood of the Karatay District of Konya. Postoc power analysis revealed a power of 89.7% for the study. Data were collected using the Identification Form, the Champion Breast Cancer Fear Scale, the Powe Breast Cancer Fatalism Scale, and the Mammography Self-Efficacy Scale. Ethics committee approval and consent from the participants were obtained. The Statistical Package for Social Sciences (SPSS) was used for data analysis. Percentage and mean distributions, parametric and non-parametric tests according to the normality test, and correlation analysis were performed. As a result of the study, it was found that the mean age of the individuals was 49.27 + 7.23 years, 61.3% were primary school graduates, 91.6% were married, 58.1% had a mammogram, 41.9% never had a mammogram, 41.6% had an irregular mammogram, and 16.4% had a mammogram at regular intervals. It was determined that the participants' mean score on the breast cancer fear scale was 25.77 ± 7.60 points, the mean score on the breast cancer fatalism scale was 4.85 ± 2.69 points, and the mean score on the mammography self-efficacy scale was 37.75 ± 7.12 points. It was observed that the participants' level of fear of breast cancer had no effect on mammography self-efficacy (p=0.443) or on having a mammogram (p=0.236). Participants' level of perceived fatalism was found to have an impact on mammography self-efficacy (p<0.001), but not on mammography self-efficacy (p=0.097). Fatalism was found to mediate the effect of fear of breast cancer on mammography self-efficacy. Therefore, further studies on the management of fear of breast cancer and the perception of fatalism are recommended.
Benzer Tezler
- Yoksul kadınlarda meme kanseri korkusu ve kadercilik algısının erken tanı davranışlarına etkisi
The effect of poor women's breast cancer fear and fatalism perception on their early detection attitudes
SULTAN PINAR COŞKUN
- Kadınların meme kanseri korkusu, kadercilik algısı ve seçilmiş faktörlerin erken tanı davranışlarına etkisi
The effect of women's brest cancer fear and fatalism perception and selected factors on their EARLY detection attitudes
GİZEM BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İzmir Ekonomi ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- عملکرد غربالگری سرطان پستان و عوامل پیشگویی کننده ی آن در زنان شهر تبریز سال 1394
Breast cancer screening performance and predictive factors in Tabriz city women, 1394
LIDA EMAMIMEHR
- Kadınların meme kanseri korku ve kadercilik algılarının meme kanseri erken tanı davranışları ile ilişkisi
The relationship between women's breast cancer fear and fatalism perceptions and breast cancer early diagnosis behaviors
KADRİYE OLĞAÇ
- Meme kanseri sonrası sağ kalımlılarda kanser nüks korkusu, belirsizliğe tahammülsüzlük, üstbilişler ve baş etme stratejileri ilişkisinin incelenmesi
An invastigation of the relationship between fear of cancer recurrence, intolerance of uncertainty, metacognitions and coping strategies among breast cancer survivors
MÜBECCEL KÜBRA BABADOSTU