Trust and suspicion: How the credibility of information sources shapes belief in conspiracy theories
Güven ve şüphe: Bilgi kaynaklarının güvenirliği komplo teorilerine olan inancı nasıl şekillendiriyor?
- Tez No: 966674
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNAN ALPER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Yaşar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, bireysel bilgi kaynaklarının (örneğin bilim insanları ve gazeteciler) algılanan güvenilirliğinin, komplo teorilerine olan inancı etkileyip etkilemediğini araştırmaktadır. Önceki araştırmalar genellikle kurumsal güvensizlik üzerine odaklanırken, bu çalışma kamuoyunda görünür bireylerin geçmişteki doğruluklarının, onların daha sonra dile getirdiği komplo iddialarının inandırıcılığı üzerindeki etkisine odaklanmaktadır. Türkiye, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yürütülen üç ön kayıtlı deneysel çalışmada (toplam N = 909), katılımcılara bilgi kaynağının önceki iddialarının doğrulandığı (güven artırıcı) veya çürütüldüğü (güven azaltıcı) kurgu senaryolar sunulmuştur. Sonuçlar, bilgi kaynağı güvenilir olarak sunulduğunda katılımcıların komplo teorisine inanma olasılığının arttığını; güvenilirlik azaldığında ise bu inancın azaldığını göstermiştir. Üçüncü çalışmada kullanılan ön test/son test tasarımı, zaman içindeki inanç değişimini de doğrulamıştır. Bireysel düşünme tarzlarına ilişkin yapılan keşifsel analizlerde (ör. açık veya kapalı fikirli düşünme), anlamlı bir etkileşim gözlemlenmemiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates whether manipulating the perceived credibility of individual information sources (such as scientists and journalists) can influence belief in conspiracy theories. While previous research has focused on distrust in institutions, this study emphasizes the role of visible individuals and examines how past accuracy of a information source affects the perceived plausibility of their future claims. Across three preregistered experimental studies conducted in Türkiye, the UK, and the USA (total N = 909), participants were presented with fictional scenarios in which the source's credibility was either enhanced (claims proven true) or diminished (claims proven false). Results consistently showed that participants were more likely to believe in a conspiracy theory when it was proposed by a trustworthy source and less likely when the same source's credibility had been diminished. Study 3 used a pre-test/post-test design to confirm belief change across time. Exploratory analyses found no consistent moderation effects for individual cognitive styles such as actively open-minded or close-minded thinking.
Benzer Tezler
- Bitlis-Zağros bindirme ve kıvrımlı kuşağının sismotektonik özellikleri
Başlık çevirisi yok
HALUK EYİDOĞAN
- Sarıcakaya (Eskişehir ili) masifinin jeolojisi, petrografisi ve petrolojik etüdü, masife ilişkin kalay araştırması
Başlık çevirisi yok
YAŞAR KİBİCİ
- Düzlem kafes sistemlerin sonlu elemanlar metodu ile çözümü (kuvvet metodu)
Başlık çevirisi yok
KEMAL TİRYAKİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İnşaat MühendisliğiAnadolu Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET TOPCU
- Düzlem kafes sistemlerin sonlu elemanlar metodu ile çözümü (deplasman metodu)
Başlık çevirisi yok
RİYAD EL CUBURİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
İnşaat MühendisliğiAnadolu Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET TOPÇU
- Asma kablolar ile desteksiz kulelerin hesabı ve tasarımı
Başlık çevirisi yok
İLKAY YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
İnşaat MühendisliğiKaradeniz Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN SUNGUR