Büyük Çamlıca Camii hüsn-i hat süslemeleri
Calligraphy decorations of the Büyük Çamlıca Mosque
- Tez No: 968808
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FADİME ÖZLER KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Büyük Çamlıca Camii, hüsn-i hat, Hasan Çelebi, süsleme, sanat, Dini mimari, Hat sanatı, Mimari süslemeler, Modern mimari miras, Osmanlı mimarisi, Türk hat sanatı, Türk-İslam mimarisi, İslam mimarisi, Büyük Çamlıca Mosque, calligraphy, Hasan Çelebi, decoration, art, Religious architecture, Architectural decorations, Modern architectural heritage, Ottoman architecture, Turkish handwriting art, Turkish-Islamic architecture, Islamic architecture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk İslam Sanatları Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hüsn-i hat başlangıçta mushaf ve kitapların yazımında kullanılırken zaman içerisinde mimariye adapte olmuş ve özellikle camilerde süsleme unsuru olarak kullanılmıştır. Bu süreçte yüzyıllardır yazının seyrine ve gelişimine önemli hizmetler veren Türkler yazıyı ve bilhassa celî sülüsü en olgun seviyesine ulaştırmayı Osmanlılar ile başarmışlardır. Osmanlı Devleti'nin yıkılmasının ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti de mimari eserlerinde yazıya önemli bir değer atfederek Klasik Dönem Osmanlı sanat anlayışını sürdürmeye çalışmaktadır. Bu açıdan son dönemin en mühim hattatlarından merhum Hasan Çelebi'nin çalışmaları zikredilmeye değerdir. Büyük Çamlıca Camii hem bu dönemin en çok eser veren ve hat sanatının yeniden canlanmasında emekleri yadsınamaz olan Hattat Hasan Çelebi'nin çalışmalarını içermesi hem de Cumhuriyet Dönemi Türk mimarisinin neoklasik bir mimari örneği olması açısından önem arz etmektedir. Reîsü'l-hattâtîn Hasan Çelebi ve öğrencilerinin cami süslemesi için ortaya koydukları yazıların ele alındığı bu çalışmanın temel gayesi tespit edilen yazıların cami estetiğine katkısını incelemek suretiyle Türk-İslam sanatları tarihi literatürüne katkıda bulunmaktır. Bunun için öncelikle kaynak taraması yapılmış ardından saha çalışması ile fotoğraflama tekniğinden yararlanılmıştır. Bilgilerin sistematik olarak aktarılmasında ve değerlendirilme aşamasında tümevarım yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen veriler neticesinde Hattat Hasan Çelebi ve ekibinin emeği olan Büyük Çamlıca Camii yazılarının ekseri olarak celî sülüs hatla istifli olarak yazıldığı, renk ve süsleme özellikleri bakımından birtakım hususiyetler sergilediği, pek çok tekniğe yer verilmekle beraber ilk kez Büyük Çamlıca Camii'nde kullanılan nanoteknoloji kesim tekniğinin de uygulandığı görülmüştür. Ayrıca seçilen âyet, sûre, hadîs-i şerif ya da özlü sözlerin bulundukları cami elemanı ile anlam itibarıyla bütünleştiği de dikkate değer diğer bir nokta olmuştur.
Özet (Çeviri)
While calligraphy was initially used in the writing of mushafs and books, it gradually adapted to architecture and was used as a decorative element, particularly in mosques. During this period, the Turks, who contributed significantly to the development and evolution of writing for centuries, succeeded in bringing writing, and especially the celi thuluth, to its most mature level with the Ottomans. The Republic of Turkey, founded after the collapse of the Ottoman Empire, also strived to maintain the classical Ottoman artistic style by attaching significant value to calligraphy in its architectural works. In this regard, the work of the late Hasan Çelebi, one of the most important calligraphers of the late period, is worthy of mention. The Büyük Çamlıca Mosque is significant both for its inclusion of the works of Hasan Çelebi, who produced the most works of this period and whose contributions to the revival of calligraphy are undeniable, and for being a neoclassical example of Turkish architecture during the Republican era. This study, which examines the inscriptions created by Chief Calligrapher Hasan Çelebi and his students for mosque decoration, aims to contribute to the literature on the history of Turkish-Islamic arts by examining the contribution of the identified inscriptions to mosque aesthetics. To this end, a literature review was conducted, followed by fieldwork and photography. An inductive method was employed in the systematic transfer and evaluation of the information. The data obtained demonstrate that the inscriptions in the Büyük Çamlıca Mosque, the work of calligrapher Hasan Çelebi and his team, were primarily written in stacked celi sülüs script, exhibiting a number of distinctive features in terms of color and decorative features. While employing a variety of techniques, the nanotechnology cutting technique, first employed in the Büyük Çamlıca Mosque, was also employed. Another noteworthy point is the meaningful integration of the selected verses, surahs, hadiths, or wise sayings with the mosque elements they are found in.
Benzer Tezler
- Tarihi Atik Valide su yolunun hidrolojik ve hidrojeolojik açıdan incelenmesi
Hydrologic and hydrogeological analysis of Historic Atik Valide water way
YENER KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İnşaat MühendisliğiYıldız Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DOĞAN
- Transformation of the Istanbul skyline since the 1950s
İstanbul şehir silüetinin 1950 sonrası değişimi
EBRU ŞEVKİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MURAT GÜL
- İstanbul Altunizade Külliyesi“Hamam ve Akaret Dükkanları”restorasyon projesi
The Bath and akaret buildings of the Altunizade Complex at Uskudar/İstanbul
GÖZE ÖZKAN
- Büyük Çamlıca ve Küçük Çamlıca bölgelerinin karşılaştırmalı polinizasyon olayları ve alerjik polenlerinin saptanması
Determination of allergenic pollen grains and comparison the cases pollination in the Büyük Çamlıca and Küçük Çamlıca areas
MÜNEVVER EBRU GİRİŞKEN