Tanzimat'tan II. meşrutiyet'e kadar Türk şiirinde bilim ve XIX. asır
Science and 19th century in Turkish poetry from tanzimat to until second constitutional monarchy
- Tez No: 969032
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN SAFİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: 19. yüzyıl, Bilim, Tanzimat, Türk edebiyatı, Türk şiiri, Yeni Türk edebiyatı, 19. century, Science, Tanzimat, Turkish literature, Turkish poem, New Turkish literature
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
XIX. asırda bilim ve teknoloji büyük bir gelişim sürecine girmiştir. Batı'daki bilimsel ve teknolojik atılımlar, Osmanlı Devleti'nin dikkatini çekmiş ve bu gelişmeleri ülkeye kazandırmak amacıyla çeşitli reform hareketlerine girişmiştir. Özellikle Tanzimat ve sonrasında gerçekleşen modernleşme hareketleri, Batı bilim ve tekniğine olan ilginin açıkça gözlemlenebildiği bir dönem olmuştur. Dönemin edebiyatçıları, Batı'nın bilim ve tekniğine duydukları hayranlıkları, farklı türlerde kaleme aldıkları eserlerinde dile getirmişlerdir. Bu çalışmanın amacı, Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e kadar olan dönemde kaleme alınan şiirlerde bilim ve XIX. asırla ilgili unsurları tespit etmek ve bu unsurların Türk şiirinde nasıl işlendiğini ortaya koymaktır. Çalışmanın odak noktasını şiirler oluşturmakla birlikte söz konusu edebiyatçıların Batı bilimi, teknolojisi ve XIX. asıra bakış açılarını daha iyi anlamlandırabilmek adına, şiir dışındaki yazı ve eserlerine de genel hatlarıyla başvurulmuştur. Söz konusu dönemde yazılan şiirlerde, XIX. asrın bilim ve ilerleme anlayışının etkisi görülmektedir. Bilim ve XIX. asra dair kavram ve temalar, şiirlerde oldukça yoğun bir şekilde işlenmiştir. Şairler, kimi zaman bilimsel ve teknolojik gelişmeleri doğrudan ele alan şiirler kaleme almış, kimi zaman ise ilmi ve onun niteliklerini övgüyle anlatarak toplumu bu yolda çalışmaya teşvik etmişlerdir. Başta astronomi olmak üzere çeşitli bilim dallarından yola çıkarak yaratıcının varlığına ve kudretine deliller sunan şiirler, İslam'ın bilimle olan ilişkisini ele alan şiirler ve Osmanlı Devleti'nin XIX. asırdaki eğitim ve teknik alanındaki gelişmelerini konu alan şiirler, bu dönemin dikkat çeken temalarıdır.
Özet (Çeviri)
In the 19th century, science and technology entered a period of significant development. Scientific and technological breakthroughs in the West caught the attention of the Ottoman Empire, which embarked on various reform movements to incorporate these developments into the country. The modernization movements that followed, in particular, during and after the Tanzimat reforms, were a period in which interest in Western science and technology was clearly observable. Literary figures of the period expressed their admiration for Western science and technology in their works across a variety of genres. The aim of this study is to identify elements related to science and the 19th century in poems written between the Tanzimat reforms and the Second Constitutional Era, and to reveal how these elements were incorporated into Turkish poetry. While the focus of this study is on poetry, a general overview of their writings and works outside of poetry has also been utilized to better understand the perspectives of these writers on Western science, technology, and the 19th century. The influence of the 19th-century understanding of science and progress is evident in the poems written during this period. Science and the 19th Concepts and themes related to the century are frequently explored in poetry. Poets sometimes wrote poems directly addressing scientific and technological developments, while at other times they extolled science and its qualities, encouraging society to work in this direction. Poems offering evidence for the existence and power of the Creator, drawing on various branches of science, particularly astronomy, poems addressing Islam's relationship with science, and poems addressing the Ottoman Empire's educational and technical advancements in the 19th century are notable themes of this period.
Benzer Tezler
- Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e Türk şiirinde ateş imgesi
Fire in Turkish poetry from reformation period to constitutional Monarchy II.
MEHMET MUSTAFA ÖRÜCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OKAN KOÇ
- Modern Türk şiirinde okur algıları (1860-1940)
The poet's perceptions of reader in modern Turkish poetry (1860-1940)
SERHAT DEMİREL
Doktora
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILMAZ DAŞCIOĞLU
- Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Türk resim sanatında kadın giysileri
Women's clothing in Turkish painting from Tanzimat to the Republic
İLKE BAĞKAZAN AVDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat Tarihiİstanbul Kültür ÜniversitesiSanat Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÜSTÜNİPEK
- Tanzimat'tan Cumhuriyet'e kadın hayatına dair yazılan fikrî eserlerin feminist teoriye göre incelenmesi
Investigation of intellectual works written on women's life from Tanzimat era to Republic period according to feminist theory
ZEYNEP ZİLAN ÖZYAĞCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT KOÇ