Geri Dön

2219 numaralı evkâf defterine göre Osmanlı Devleti döneminde Selanik'te kurulan vakıfların ekonomik ve sosyal boyutları

Economic and social dimensions of foundations established in Thessaloniki during the Ottoman Empire period, according to the foundation book No. 2219

PDF İndir

  1. Tez No: 969293
  2. Yazar: ŞEYMA YONAT
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHTAP ÇELİK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Mersin Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nde vakıf kurumunun yapısını ve işleyişini, Selanik şehri örneği üzerinden ele almayı amaçlamaktadır. Osmanlı'da vakıflar, dinî ve sosyal hayatın düzenlenmesinde önemli rol oynamış; aynı zamanda şehirleşme, kamu hizmetlerinin sunumu ve sosyal yardımlaşma gibi alanlarda da etkili olmuştur. Tezde, Osmanlı hukuk sisteminde vakıfların yeri, çeşitleri ve tarihsel gelişimi genel hatlarıyla ele alınmış; ardından Selanik'e ait 2219 numaralı Vakıf Sicil Defteri temel alınarak şehirdeki vakıf taşınmazlarının türleri, dağılımı, işlevi ve toplumsal etkileri değerlendirilmiştir. Sicil defteri aracılığıyla hâne, mağaza, tarla, bağ ve bostan gibi farklı taşınmazların vakıf sistemi içindeki yeri ve kullanım amacı tespit edilmiştir. Selanik'teki vakıfların çoğunlukla mahalle düzeyinde örgütlendiği, sosyal ihtiyaçlara cevap vermeyi amaçladığı ve gelir getirici taşınmazlara dayandığı görülmüştür. Ayrıca kadınların vakıf kuruculuğunda yer alması, vakıf sisteminin toplumun farklı kesimlerini kapsayıcı niteliğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Selanik örneği, Osmanlı taşra şehirlerinde dahi vakıf kurumunun ne derece etkin, örgütlü ve işlevsel olduğunu göstermektedir. Vakıflar, toplumsal dayanışmayı pekiştiren, sosyal dengeyi koruyan ve şehir yaşamını biçimlendiren çok yönlü yapılar olarak öne çıkmaktadır.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the structure and functioning of the waqf (endowment) institution in the Ottoman Empire through the example of the city of Thessaloniki. In the Ottoman context, waqfs played a crucial role not only in the regulation of religious and social life but also in the development of urban infrastructure, the provision of public services, and the organization of social assistance. The thesis first addresses the place of waqfs in Ottoman legal structure, their various types, and their historical development. It then focuses on the detailed analysis of the waqf properties recorded in the Thessaloniki Waqf Registry Book No. 2219. Through this register, the types, distribution, and social functions of endowed properties such as houses, shops, fields, vineyards, and gardens were examined. The findings indicate that most waqfs in Thessaloniki were organized on a neighborhood basis, aimed to meet local social needs, and were predominantly composed of income-generating real estate. The presence of women as founders of waqfs also highlights the inclusive nature of the institution, encompassing various segments of society. In conclusion, the example of Thessaloniki reveals that the waqf system was highly functional and well-organized even in provincial Ottoman cities. Waqfs appear as versatile institutions that reinforced social solidarity, maintained societal balance, and helped shape the urban environment.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    593044

    İstanbul Karacaahmet Mezarlığı 22 numaralı adadaki mezar taşları

    The gravestones in 22nd square of İstanbul Karacaahmet Cemetery

    SALİHA BOZER BAYRAKTAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Sanat TarihiGazi Üniversitesi

    Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ZEKİ İBRAHİMGİL

  2. Tez No

    407665

    1876–1878 (H.1293–1295) tarihli Samsun Şer'iyye Sicili'nin transkripsiyon ve tahlili

    The transcription and examination of religious law documents of Samsun between the years of 1875-1878 (H. 1293-1295)

    RAMAZAN HATİPOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    TarihOndokuz Mayıs Üniversitesi

    İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. KENAN AYAR

  3. Tez No

    653818

    Biçim sonrası kuraklık stresine maruz bırakılan yaygın yonca (Medicago sativa L.) genotiplerinde kuraklık stresine tolerantlığı sağlayan bazı spesifik genlerin ifade seviyelerinin belirlenmesi

    Determination of some specific drought related gene expression levels of alfalfa (Medicago sativa L.) applied drought stress rigth after cutting

    SELÇUK ÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    ZiraatÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSKENDER TİRYAKİ

  4. Tez No

    433308

    OVEMP'te uygulanan farklı uyaranların ('KLİK', 'tone-burst', 'CHIRP') farklı yaş gruplarındaki sağlıklı bireyler üzerinde karşılaştırılması

    Effect of different stimuli('CLICK', 'tone-burst' and 'CHIRP') applied in ovemp, on healty subjects of different age groups

    BANU BAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Kulak Burun ve BoğazYıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET HAKAN KORKMAZ

  5. Tez No

    697815

    Aksaray ili 5 ve 6 nolu yağmursuyu drenaj bölgelerinin jeoteknik özelliklerinin incelenmesi

    Investigation of geotechnical characteristics of the 5th and 6th rainwater drainage regions in Aksaray province

    BERKER GÖKTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Jeoloji MühendisliğiAksaray Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA MURAT KAVURMACI

Geri Dön