Geri Dön

Kırsal ve kentsel alanda yaşayan eksojen obeziteli çocukların saç örneklerinde pestisit analizi

Pesticide analysis in hair samples of children with exogenous obesity living in rural and urban areas

  1. Tez No: 969422
  2. Yazar: FATMAGÜL CAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK AKYÜZLÜ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Farmasötik Toksikoloji, Pharmaceutical Toxicology
  6. Anahtar Kelimeler: Çocuk, LC-MS/MS, Obezite, Pestisit, Saç, Child, Hair, LC-MS/MS, Obesity, Pesticide
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Adli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çocukluk çağı obezitesi, hızla artan insidansı ve buna bağlı komorbiditeleri ile önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Obezite gelişmesine neden olan faktörlerden birisi endokrin bozucu kimyasallardır. Endojen hormonların fizyolojik işlevini bozan bu kimyasal maddeler pek çok sistem üzerine çeşitli etkilerle toksisite oluşturmaktadır. Pestisitler bu kimyasalların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Pestisitlerin kısa dönem etkileri çok iyi bilinmesine rağmen kronik maruziyet sonucunda oluşturabileceği uzun dönem etkiler ile ilgili çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Özellikle çocuklar, henüz tam gelişmemiş bağışıklık sistemleri ve metabolizma hızlarının yüksek olması nedeniyle kronik bir maruziyetin etkilerine oldukça duyarlıdırlar. Saç uzun dönem maruziyeti değerlendirmek açısından adli olaylarda ve ilaç analizlerinde kullanılan bir örnek tipidir. Kronik maruziyetin değerlendirilmesi açısından çeşitli avantajlara sahiptir. Çalışmamızda, kırsal ve kentsel alanda yaşayan eksojen obeziteli çocuklarda uzun dönem maruziyetin değerlendirilmesi açısından saç örneklerinde pestisit analizi yapılması, her iki grupta belirlenen pestisitler açısından fark olup olmadığının tespit edilmesi ve miktar tayini yapıldıktan sonra iki grup arasında düzey açısından fark olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Eksojen obezite tanısı almış kırsal (n=110) ve kentsel alandan (n=105) olmak üzere toplam 215 çocuğun saç örneklerinden 60 adet pestisit, sıvı kromatografi sıralı kütle spekrometresi ile analiz edilmiştir. Pestisit miktar tayini yapıldıktan sonra bölgeler arasında ve cinsiyetler açısından fark olup olmadığı istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda 22 adet pestisit pozitifliği tespit edilmiştir. Saçları analiz edilen toplam 215 çocuktan 38 tanesinde hiç pespisit tespit edilmezken 4 çocukta en fazla 10 pestisit tespit edilmiştir. Toplam 177 çocukta en az 1 ve daha fazla pestisit tespit edilmiştir. Toplam pozitfi tespit oranımız %82 olarak belirlenmiştir. Kırsal alanda yaşayan 110 çocuktan 18 tanesinde hiç pestisit tespit edilmezken 2 çocukta en fazla 10 adet pestisit tespit edilmiştir. Kırsal alan pozitif tespit oranımız % 84 olarak bulunmuştur. Kentsel alanda yaşayan 105 çocuğun 20 tanesinde hiç pestisit tespit edilmezken 2 çocukta en fazla 10 adet pestisit tespit edilmiştir. Kentsel alanda pozitif tespit oranımız % 81 olarak belirlenmiştir. İki grup arasında pestisit görülme sıklığı ve yüzdeleri açısından fark olup olmadığı Ki-kare testi ile analiz edilmiştir. Oxamyl görülme sıklığı kırsal alanda (n=13) kentsel alana (n=4) göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,03). Benzer şekilde Bentazon'un da pozitif görülme sıklığı kırsal alanda (n=9) kentsel alana göre (n=2) göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,037). Diğer pestisitlerin yaşam bölgesine göre görülme sıklığı açısından anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p=0,108). Pozitif 18 adet pestisit ile ilgili yerleşim bölgelerine ve cinsiyete göre detaylı istatistiksel analizler yapılmıştır. Pestisit düzeyleri açısından kırsal ve kentsel alanda anlamlı fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Deltametrin düzeyi kırsalda yaşayan (0,11 ng/mg) kızlarda kentsel alanda yaşayan kızlara (0,08 ng/mg) göre anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir (p=0,039). Alaclor düzeyi kırsal alanda yaşayan çocuklarda cinsiyetler arasında anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Kırsal alanda yaşayan erkeklerde (0,081 ng/mg) kızlara (0,056 ng/mg) göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,021). Oxamyl düzeyi kırsalda yaşayan çocuklarda cinsiyetler arasında anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Erkeklerde (0,34) kızlardan (0,08) daha yüksek olarak tespit edilmiştir (p=0,032). Haloxyfop sadece kızlarda tespit edilmiştir. Tetrametrin ve 2,4-D ise kırsal alanda yaşayan erkek çocuklarda tespit edilmemiştir. Diğer pestisitlerde cinsiyet ve yaşam bölgesine göre anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0.05). Sonuç olarak elde edilen bulgular, çocukların aynı anda birden fazla kirleticiye maruz kaldığını açıkça ortaya koymaktadır. Saç analizi ile izlemenin, çocuklarda çevresel kirleticilere maruziyetin değerlendirilmesi açısından değerli bir yöntem olduğu bu çalışma ile bir kez daha doğrulanmıştır. Yüksek risk altındaki çocuk gruplarında pestisitlere sürekli maruziyetin izlenmesi hem mevcut maruziyet düzeylerini belirlemek hem de alınacak önleyici tedbirlerin etkinliğini değerlendirmek açısından önemlidir. Saç analizleri, özellikle uzun dönem maruziyetin izlenmesi ve birey bazlı maruziyet profillerinin oluşturulması açısından avantaj sağlamaktadır. Ayrıca çoklu maruziyet odaklı yeni değerlendirme stratejilerinin geliştirilmesi gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

Childhood obesity has become a significant health problem due to its rapidly increasing incidence and associated comorbidities. One of the factors contributing to the development of obesity is endocrine-disrupting chemicals. These chemicals disrupt the physiological function of endogenous hormones and cause toxicity through various effects on many systems. Pesticides constitute a significant portion of these chemicals. While the short-term effects of pesticides are well understood, there is limited research on the long-term effects that may result from chronic exposure. Children, in particular, are highly sensitive to the effects of chronic exposure due to their immature immune systems and high metabolic rates. Hair is a type of sample used in forensic cases and drug analyses to assess long-term exposure. It offers various advantages in terms of assessing chronic exposure. In our study, we aimed to analyse hair samples for pesticides to assess long-term exposure in children with exogenous obesity living in rural and urban areas, to determine whether there were any differences between the two groups in terms of the pesticides identified, and to determine whether there were any differences between the two groups in terms of levels after determining the quantities. A total of 60 pesticides were analysed from hair samples of 215 children diagnosed with exogenous obesity, 110 from rural areas and 105 from urban areas, using liquid chromatography-tandem mass spectrometry. After determining the pesticide levels, statistical analyses were conducted to determine whether there were any differences between regions and genders. The analysis revealed 22 cases of pesticide positivity. Of the 215 children whose hair was analysed, 38 showed no traces of pesticides, while 4 children showed traces of up to 10 pesticides. A total of 177 children showed traces of at least 1 or more pesticides. Our total positivity rate was determined to be 82%. Of the 110 children living in rural areas, 18 had no pesticides detected, while 2 had up to 10 pesticides detected. Our positive detection rate in rural areas was found to be 84%. Of the 105 children living in urban areas, 20 had no pesticides detected, while 2 had up to 10 pesticides detected. The positive detection rate in urban areas was determined to be 81%. The difference in pesticide occurrence frequency and percentages between the two groups was analysed using the chi-square test. The frequency of Oxamyl was found to be statistically significantly higher in rural areas (n=13) than in urban areas (n=4) (p=0.03). Similarly, the frequency of Bentazon was found to be statistically significantly higher in rural areas (n=9) than in urban areas (n=2) (p=0.037). No significant difference was found in the prevalence of other pesticides according to living area (p=0.108). Detailed statistical analyses were performed for 18 positive pesticides according to residential area and gender. No significant difference was found in pesticide levels between rural and urban areas (p>0.05). The deltamethrin level was found to be significantly higher in girls living in rural areas (0.11 ng/mg) than in girls living in urban areas (0.08 ng/mg) (p=0.039). The alachlor level was found to be significantly different between genders in children living in rural areas. It was higher in boys (0.081 ng/mg) than in girls (0.056 ng/mg) living in rural areas (p=0.021). Oxamyl levels were found to be significantly different between genders in children living in rural areas. It was found to be higher in boys (0.34) than in girls (0.08) (p=0.032). Haloxyfop was detected only in girls. Tetramethrin and 2,4-D were not detected in boys living in rural areas. No significant differences were found in other pesticides based on gender and living area (p>0.05). In conclusion, the findings clearly show that children are exposed to multiple pollutants at the same time. This study once again confirms that hair analysis is a valuable method for assessing exposure to environmental pollutants in children. Monitoring continuous exposure to pesticides in high-risk groups of children is important both for determining current exposure levels and for evaluating the effectiveness of preventive measures. Hair analyses offer advantages, particularly for monitoring long-term exposure and creating individual exposure profiles. Additionally, new evaluation strategies focused on multiple exposures need to be developed.

Benzer Tezler

  1. Kırsal ve kentsel alanda yaşayan gebelerin depresyon, yalnızlık ve şiddete maruz kalma durumlarının incelenmesi

    Investigation of pregnant women living in rural and urban areas in terms of depression, loneliness and exposure to violence

    MERAL TUTAV

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    HemşirelikCelal Bayar Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EMRE YANIKKEREM

  2. Kırsal ve kentsel alanda yaşayan evli kadınların evlilik uyumu, evlilik doyumu ve ilişkilerde mutluluk düzeylerinin karşılaştırılması ve incelenmesi

    Comparision of marital satisfaction, adjustment and happiness of rural and urban women

    NESLİHAN KAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Psikolojiİstanbul Ticaret Üniversitesi

    Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    YRD. DOÇ. FİRDEVS MELİS CİN

  3. Kırsal ve kentsel alanda yaşayan bireylerin deri kanseri ve güneşten korunmaya yönelik bilgilerinin karşılaştırılması

    Comparison of the skin cancer and sun protection knowledge level of individuals living in rural and urban areas

    ELİF ERDOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Halk SağlığıEge Üniversitesi

    Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYNUR UYSAL TORAMAN

  4. Kentsel ve kırsal alanda yaşayan ilkokul öğrencilerinin çevre algılarının incelenmesi

    Investigation of environmental perceptions of primary school students living in urban and rural areas

    ALİ SEVİNÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimUşak Üniversitesi

    Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ADEM SEZER

  5. Kentsel ve kırsal alanda yaşayan kırılgan yaşlılarda uyku kalitesi, ağrı, fiziksel uygunluk, denge ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması

    Comparison of sleep quality, pain, physical fitness, balance and quality of life in frail elderly people living in urban and rural areas

    DERYA KILIÇMAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Fizyoterapi ve RehabilitasyonGazi Üniversitesi

    Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELDA BAŞAR