Finansal bilgi düzeyinin finansal karar alma davranışı üzerindeki etkisi: Deneysel bir yaklaşım
The effect of financial knowledge level on financial decision-making behavior: An experimental approach
- Tez No: 969476
- Danışmanlar: PROF. DR. ERGÜN AKTÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bankacılık, Ekonomi, Banking, Economics
- Anahtar Kelimeler: Mikro iktisat teorisi, Micro economy theory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Teorisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giderek daha riskli hale gelen ve küreselleşen piyasalarda, finansal araçların çeşitlenmesi ve karmaşıklaşması ile beraber hanehalklarının bu alanda yeterli bilgiye sahip olması zorlaşmaktadır. Bu durum bireylerin iyi bilgilendirilmiş finansal kararlar verememesine neden olmaktadır. Finansal okuryazarlığı düşük bireyler finansal kararlarında sezgilerine ve çeşitli kısa yollara başvurmakta, bu da piyasalarda çalkantılara ve krizlere neden olmaktadır. Dolayısıyla çeşitli ülkelerde kurum ve kuruluşlar, hanehalklarının finansal bilgi düzeyini artırması amacıyla eğitim müdahalesi uygulamaya başlamıştır. Türkiye'de de özellikle online eğitimlerle benzer adımlar atılmış ama yapılan araştırmalar finansal okuryazarlık düzeyinin hala düşük olduğunu göstermiştir. Buna ek olarak Türk halkında finansal okuryazarlık düzeyi artsa bile bunun finansal davranışa ne ölçüde yansıyacağı bilinmemektedir. Bu sorunun araştırılması için Erzurum'da genel halk kitlesine yüz yüze finansal okuryazarlık eğitimi verilerek finansal davranışları üzerindeki etkiler incelenmiştir. Araştırma kapsamında etkinin incelenmesi için Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılmıştır. Analiz sonucuna göre uygulanan eğitimin finansal davranış üzerinde etkisinin olmadığı bulunmuştur. Daha sonra analiz kapsamında finansal davranış üzerinde etkili olan faktörlerin incelenmesi için lojistik regresyon yöntemi kullanılmış, genel olarak bilişsel özellikler ve finansal okuryazarlığın alt bileşenlerinin davranış üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuç her ne kadar yapılan müdahale etkisiz olsa da finansal okuryazarlığın davranış üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Mevcut çalışma Türkiye'de sınırlı sayıda deneysel iktisat çalışması olması ve hanehalklarına yönelik finansal bilgi müdahalesi uygulanan ilk çalışma olması açısından özgün değer taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
In increasingly risky and globalized markets, the diversification and growing complexity of financial instruments make it more difficult for households to acquire sufficient knowledge in this domain. This situation prevents individuals from making well-informed financial decisions. Individuals with low levels of financial literacy tend to rely on intuition and various heuristics in their financial decision-making, which in turn contributes to market volatility and crises. Consequently, institutions and organizations in various countries have begun to implement educational interventions aimed at improving households' financial knowledge. In Turkey as well, similar steps have been taken, particularly through online training programs; however, existing research shows that the level of financial literacy remains low. Moreover, even if financial literacy in Turkey were to increase, it remains unclear to what extent this would translate into actual financial behavior. To investigate this issue, a financial literacy training intervention was conducted face-to-face with the general public in Erzurum, and its impact on financial behavior was examined. To assess the effect of the intervention, the Wilcoxon signed-rank test was employed. The analysis revealed that the training had no significant impact on financial behavior. Subsequently, to examine the factors influencing financial behavior, a logistic regression analysis was conducted, which indicated that cognitive characteristics and subcomponents of financial literacy generally play a significant role in shaping behavior. Although the intervention itself proved to be ineffective, the results highlight the influence of financial literacy on financial behavior. This study carries particular originality as it is among the very limited number of experimental economics studies in Turkey and represents the first financial education intervention targeting households.
Benzer Tezler
- Bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlıklarının davranışsal yatırım kararları üzerine etkisi
The impact of individual investors' financial literacy on behavioral investment decisions
EGE DÜNDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Maliyeİstanbul Arel ÜniversitesiMuhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN AKSOY
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Marka denkliği ile satın alma niyeti arasındaki ilişkide marka tercihinin önemi ve bir araştırma
The importance of brand preference on the relationship between brand equity and purchase intention and a survey
ELİF GÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmeGalatasaray Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN KARABIYIK
- Erken dönemde ekonomi eğitiminin finansal okuryazarlık düzeyine etkisi: Uluslararası Bakalorya örneği
The effect of the early period education of economy to the degree of the financial literacy: International Baccalaureate sample
ADEM ÖZBEK
Doktora
Türkçe
2019
EkonomiOndokuz Mayıs Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DURMUŞ YILDIRIM
- Finansal okuryazarlık, risk alma eğilimi ve belirsizliğe karşı tolerans ilişkisi: Batı Akdeniz girişimcileri üzerine bir araştırma
Relationship between financial literacy, propensity to take risk and tolerance of ambiguity: A research on Western Mediterranean entrepreneurs
FUNDA KIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeBurdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM ÇETİNKAYA BOZKURT