Meme kanseri teşhisi ve alt tiplendirmesi için yeni bir dijital görüntü işleme tekniğinin geliştirilmesi
Development of a new image processing method for detection and subclassification of breast cancer
- Tez No: 969604
- Danışmanlar: PROF. DR. İMAN ASKERBEYLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Derin öğrenme, Evrişimli sinir ağları, Deep learning, Convolutional neural networks
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Meme kanseri, hasta sonuçlarını iyileştirmek için erken ve doğru teşhisin önemine işaret eden küresel bir sağlık sorunudur. Tıbbi görüntüleme için yapay zeka (özellikle derin öğrenme) büyük bir potansiyel göstermiştir. Sunulan çalışma, CBIS-DDSM veri setini kullanarak meme lezyonlarını iyi huylu veya kötü huylu olarak sınıflandırmak için en yeni derin öğrenme modellerini (DenseNet121, NASNetLarge, Xception ve Swin Transformer) kullanmanın etkinliğini incelemektedir. Araştırma, ileri düzey hesaplama tekniklerini kullanarak meme kanseri teşhisindeki önemli sorunları ele almayı amaçlamaktadır. Çalışmada, derin öğrenme modellerinin değerlendirilmesi, doğruluk, hassasiyet, geri çağırma (recall), F1 skoru ve ROC-AUC gibi hassas metrikler kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca, modellerin mimarisi ile meme kanseri görüntülemesine uygunlukları da incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre NASNetLarge, yüksek boyutlu veri değişkenliğine duyarlılığı nedeniyle genelleme konusunda zorluk yaşarken, DenseNet121 ve Xception güçlü özellik çıkarma yetenekleri sergilemiştir. Hiyerarşik dikkat mekanizmaları sayesinde, Swin Transformer, tıbbi görüntülerin karmaşık desenlerine etkili bir şekilde uyum sağlamıştır. Yanlış sınıflandırma durumlarının araştırılması, sunulan çalışmanın bir diğer önemli bileşenidir. Model hataları, belirsiz lezyon sınırları, kötü huylu lezyonların iyi huylu özellikleri taklit etmesi ve veri seti artefaktları gibi faktörlerden kaynaklanmaktadır. Çalışmada, kontrast artırma ve hedeflenmiş veri artırma gibi gelişmiş ön işleme teknikleri bu sorunları çözmek için kullanılmıştır. Bu teknikler, CBIS-DDSM veri setinde yanlılığını azaltmış ve modellerin dayanıklılığını artırmıştır. Bu çalışma, derin öğrenmenin meme kanseri teşhisindeki dönüştürücü potansiyelini vurgulamakta ve Swin Transformer'ı doğruluk ve sağlamlık açısından bir kıyaslama modeli olarak öne çıkarmaktadır. Çalışma, umut verici ilerlemeler kaydederken, veri seti değişkenliği ve gerçek dünyada uygulanabilirliği gibi zorlukların daha fazla incelenmesine odaklanmaktadır. Bu çalışma, klinisyenler ve yapay zeka araştırmacıları arasında işbirlikçi çabaların teşvik edilmesiyle, yapay zeka ile klinik uygulama arasındaki farkı kapatma amacına katkıda bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma tanı sonuçlarını ve hasta bakımını iyileştirecektir.
Özet (Çeviri)
Breast cancer continues to pose a significant global health challenge, underlining the importance of early and accurate diagnosis in improving patient outcomes. Advances in artificial intelligence, particularly deep learning, have demonstrated considerable promise in medical imaging. This study explores the application of state-of-the-art deep learning models—DenseNet121, NASNetLarge, Xception, and Swin Transformer—for the classification of breast lesions as benign or malignant using the CBIS-DDSM dataset. The research aims to address critical challenges in breast cancer diagnosis by leveraging advanced computational techniques. The evaluation of these models was conducted using rigorous metrics, including accuracy, precision, recall, F1 score, and ROC-AUC, with a detailed focus on model architecture and their suitability for breast cancer imaging. DenseNet121 and Xception demonstrated robust feature extraction capabilities but exhibited minor overfitting, whereas NASNetLarge struggled with generalization due to its sensitivity to high-dimensional data variability. The Swin Transformer emerged as a standout model, owing to its hierarchical attention mechanisms that adapt effectively to the complex patterns of medical images. Another critical aspect of this study was the investigation of misclassification scenarios. Factors such as indistinct lesion boundaries, malignant lesions mimicking benign features, and dataset artifacts were identified as primary contributors to model errors. To address these challenges, advanced preprocessing techniques, including contrast enhancement and targeted data augmentation, were employed. These strategies improved the models' robustness and reduced biases inherent in the CBIS-DDSM dataset. This research underscores the transformative potential of deep learning in breast cancer diagnosis, highlighting the Swin Transformer as a benchmark model for accuracy and robustness in classifying breast lesions. While the study identifies promising advancements, it also emphasizes the need for further exploration of challenges such as dataset variability and real-world applicability. By advocating for collaborative efforts between AI researchers and clinicians, this study contributes to the broader goal of bridging the gap between artificial intelligence and clinical practice, ultimately enhancing diagnostic outcomes and patient care.
Benzer Tezler
- Meme kanseri teşhisi alan kadınlarda duygusal öz-yeterlilik ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişki
The relationship between emotional self-efficacy and post traumatic growth in female female patients diagnosed with breast cancer
ZEYNEP FEVZİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiTravma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TAMER AKER
- Meme kanseri teşhisi için melanin modifiyeli anizotropik akışa sahip mikroakışkan cihaz ile dolaşımdaki tümör kaynaklı eksozomların izolasyonu
Isolation of circulating tumor-derived exosomes with a melanin-modified anisotropic flow microfluidic device for breast cancer diagnosis
SAFİYE BETÜL BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Biyomühendislikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBiyomedikal Bilimler ve Mühendislik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM KALELİ CAN
DR. BUĞRA AYAN
- Derin öğrenme ile sınıflandırma: Meme kanseri teşhisi
Classification with deep learning: Breast cancer diagnosis
ZAINAB SUBHI MAHMOOD HAWRAMI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İstatistikGazi Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI HASAN ÖRKCÜ
- Meme kanseri tanısı alan hastalarda preoperatif MRG bulguları ve senkron lezyonların tespitinde difüzyon MRG'nin etkinliği
The efficacy of diffusion MRİ in detecting synchronous lesions and preoperative Rİ findings in patients diagnosed with breast cancer
CANBERK ORUNDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul Medeniyet ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLNUR ERDEM
- Meme kanseri ve akciğer kanserinin derin öğrenme modelleri ile analizi ve yorumlanması
Analysis and interpretation of breast cancer and lung cancer with deep learning models
SURA ALFADHLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiKütahya Dumlupınar Üniversitesiİleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞÜKRÜ KİTİŞ