Prioritization of water conservation strategies in irrigation facilities through integrated MCDM methods: A case of Çorum province
Entegre MCDM yöntemleriyle sulama tesislerinde su tasarrufu stratejilerinin önceliklendirilmesi: Çorum ili örneği
- Tez No: 969661
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde, küresel ölçekte yaşanan su kaynaklarındaki azalmalar nedeniyle su kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmalar son derece önemli hale gelmiştir. Özellikle, suyun büyük bir kısmının kullanıldığı tarım uygulamaları sırasında ortaya çıkan israfın önlenmesine yönelik çözüm bulma amacı taşımaktadır. Tarımsal alanda suyun verimli ve sürdürülebilir şekilde yönetilebilmesi, su tasarrufu sağlayan stratejilerin etkin ve bilinçli bir şekilde seçilmesini zorunlu hale getirmektedir. Bu bağlamda, bu araştırma; Çorum ili Sulama Birliği'nde tarımsal alanda kullanımda olan sulama tesislerinde su tasarrufunun sağlanabilmesi amacıyla uygulamada bulunan yöntemlerin, Çok Kriterli Karar Verme (MCDM) ve bulanıklaştırma yöntemleri birlikte kullanılarak önceliklendirilmesini amaçlamaktadır. Sulama tesislerinde suyun tasarruflu bir şekilde kullanılabilmesini sağlamak amacıyla analizler, gerçek veriler ışığında yapılmıştır. Devletin kıt kaynaklarla stratejik kararlar alması hedeflenir. Sulama tesislerine takılan sayaç sistemleri, tarımsal sulamada kullanılan damla sulama sistemleri, sulamada kullanılan suyun belirli tarifelerle ücretlendirilmesi ve yasal dayanak altında suyun kullandırılması gibi dört alternatif; su tasarrufu, su randımanı, su verimliliği, sosyal kabul/yerel etki ve uygulama kolaylığı olmak üzere beş kriter altında değerlendirilmiştir. Bu kriterler, Pisagor Bulanık Küme Teorisi ve Entropi yöntemi ile ağırlıklandırılarak; Aralık Tip-2 ve TOPSIS yöntemleri ile önceliklendirilmiştir. Ayrıca, modelin sağlamlık ve güvenilirliğinin test edilebilmesi için duyarlılık analizi yapılmış olup, farklı kriter ağırlıkları ve farklı performans senaryoları kullanılmıştır. Önceliklendirilen alternatifler arasında, damla sulama sistemlerinin kullanımı sayesinde ürünün ihtiyacı kadar su verilmesi alternatifi hem temel modelde hem de farklı senaryolar altında yapılan duyarlılık analizleri sonucunda en yüksek performansı göstermiştir. Damla sulama sistemleri bütüncül bir yaklaşım sunarak, karar vericilere güçlü destek sunar.
Özet (Çeviri)
Nowadays, due to the global decline in water resources, efforts to conserve them have become increasingly critical. This study aims to find a solution to reduce the water waste that mainly occurs during agricultural practices, which account for the largest portion of water consumption. Efficient and sustainable water management in agriculture requires the conscious and effective selection of water-saving strategies. In this context, the study focuses on prioritizing the methods currently in use at irrigation facilities operated by the Irrigation Union in Çorum province using a hybrid approach combining Multi-Criteria Decision Making (MCDM) and fuzzification techniques. Real-world data were used to evaluate and analyze the applied methods to ensure efficient water use. The ultimate goal is to support decision-makers in resource-constrained states by guiding them toward the most strategic and effective alternatives. Four alternatives metering systems installed at irrigation facilities, drip irrigation systems, pricing of irrigation water through specific tariffs, and legal regulations were evaluated according to five criteria: water saving, water efficiency, water productivity, social acceptance/local impact, and ease of implementation. These criteria were weighted using the Pythagorean Fuzzy Set theory and Entropy method, and alternatives were prioritized with Interval Type-2 and TOPSIS methods. Additionally, a sensitivity analysis was conducted to evaluate the robustness and reliability of the model by using various weight and performance scenarios. Among the prioritized options, drip irrigation, which delivers water based on crop needs, consistently showed the highest performance. Drip irrigation supports sustainable agriculture and strategic policymaking through practical use and social acceptance.
Benzer Tezler
- Üniversite kampuslarının çevre tasarımı açısından incelenmesi ve kentsel donatımları
Başlık çevirisi yok
FEZA SUBAŞIOĞLU
- Sermaye piyasası ve Türkiye'de menkul kıymetler borsasının gelişimi
Başlık çevirisi yok
AYFER ÖKÜZCÜ (YILDIRIM)
- Çalışanlar açısından özelleştirme-sendikalaşma ilişkisi
The Relationship between privitization-unionization from the aspect of employees
HÜLYA (DEMİRALP) AFŞİN
