Cumhuriyetten günümüze anayasa dilinin Türkçe kullanımı açısından karşılaştırılması
Comparison of the constitutional language in terms of Turkish usage from the Republic to the present
- Tez No: 969695
- Danışmanlar: PROF. DR. ERTUĞRUL YAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma Anayasa metinlerinde kullanılan dilin, Türkçe kullanımı açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada doküman analizi uygulanmıştır. Araştırmada, Cumhuriyetin ilanı ile birlikte yürürlüğe girmiş olan ve bir tanesi hala kullanılmakta olan Anayasalar üzerinde çalışılmıştır. 1921, 1924, 1961 ve 1982 yıllarında yürürlüğe girmiş olan bu Anayasa metinleri, kullanmış oldukları dil açısından Türkçe dili ile ne denli örtüşmekte belirlenmesi amaçlanmıştır. Hayatın ve toplumun kaçınılmaz bir parçası olan yasaların, günlük kullanım içerisinde süregelen değişim durumunun saptanması hedeflenerek ileride oluşturulabilecek yeni bir Anayasa çalışmasına kaynaklık etmesi umulmaktadır. Ayrıca Anayasa, devlet kurumlarının her türlü ihlale karşı denetlenmesini sağlayan, dolayısıyla bireysel hak ve özgürlükleri tesis eden ve dokunulmazlığı sağlayan bir belge olarak tanımlanmaktadır. Anayasa metinlerinde yer alan hukuk dili, kimi dönemlerde yabancı sözcüklere daha fazla yer verirken kimi dönemlerde de bu oran düşmüştür. Aynı zamanda hukuk dilinin, halkın anlayabileceği bir düzeyde olması gerekli mi değil mi sorularına cevap aranmıştır. Araştırma sonucunda Anayasa metinlerinde kullanılan hukuk dilinin günden güne sözcük türü bakımından değişimi sergilenmiştir. Sonuç olarak Anayasa metinlerinde yabancı kelimelerin yerini almak için dilin sadeleştirilmesi ve halkın anlayabileceği Türkçe karşılıkların bulunması önemlidir. Ancak, bazı terimler evrensel anlam taşıdığı için bu terimlerin yerinde kullanılması da gerektiği unutulmamalıdır. Bu dengeyi sağlamak için dil uzmanları ve hukukçularla iş birliği yapılarak anayasa dilinin hem hukuki anlamını koruyan hem de halkın anlayabileceği bir dilde olması sağlanabilir.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the language employed in constitutional texts with regard to the use of Turkish. This study adopts a qualitative research methodology and utilizes document analysis. It examines the constitutions that were enacted following the proclamation of the Republic, including one that remains in force today. It was aimed to determine how much these Constitutional texts, which came into force in 1921, 1924, 1961 and 1982, overlap with the Turkish language in terms of the language they use. It is hoped that the laws, which are an inevitable part of life and society, will serve as a source for a new Constitutional study that can be created in the future by aiming to determine the ongoing change in daily use. In addition, the Constitution is defined as a document that ensures the control of state institutions against all kinds of violations, thus establishing individual rights and freedoms and ensuring their inviolability. The language of law in constitutional texts has in some periods included more foreign words, while in other periods this ratio has decreased. At the same time, an answer was sought to the question of whether the language of law should be at a level that the public can understand or not. As a result of the research, the change in the legal language used in constitutional texts in terms of word types from day to day has been exhibited. Conclusion, In order to replace foreign words in constitutional texts, it is important to simplify the language and find Turkish equivalents that the public can understand. However, it should not be forgotten that since some terms have universal meaning, these terms should also be used appropriately. In order to achieve this balance, linguists and lawyers can cooperate to ensure that the language of the constitution maintains its legal meaning and is understandable to the public.
Benzer Tezler
- Three versions of republican patriotism: Rousseau, Viroli, and Habermas
Cumhuriyetçi yurtseverliğin üç versiyonu: Rousseau, Viroli ve Habermas
ÇAĞRI YÜKSEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Siyasal Bilimlerİzmir Ekonomi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVRİM SEZER
- Siyasal söylemin ve ideolojilerin gazete karikatürlerinde yeniden üretimi (örnek olay 1982 ve 2010 Anayasa Referandum süreci)
The reproduction of political discourse and ideologies in newspaper caricatures(case study on the 1982 and 2010 Constitutional Referendum period)
FATMA NİSAN
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Azerbaycan anayasası
The European Convention on Human Rights the constitution of Azerbaijan
ELNUR KAZIMLI
Doktora
Türkçe
2004
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ANIL ÇEÇEN
- Cumhuriyet'ten günümüze Heybeliada Ruhban Okulu
Halki Seminary from Republic to present
HÜMEYRA OKUTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Dinİnönü ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR KIYAK
- İstanbul-Boğaziçi yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
NURGÜL ERDEM
Doktora
Türkçe
1996
Peyzaj Mimarlığıİstanbul ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CENGİZ YILDIZCI