Gebelerde teorilerüstü modele dayalı motivasyonel bireysel danışmanlığın uyku kalitesi ve davranış değişimine etkisi
The effect of motivational individual counseling based on a transtheoretical model on sleep quality and behavioral change in pregnant women
- Tez No: 970019
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜL ERTEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Uyku Kalitesi, Teorilerüstü Model, Motivasyonel Görüşme, Pregnancy, Sleep Quality, Transtheoretical Model, Motivational Interviewing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gebelerde Teorilerüstü Modele Dayalı Motivasyonel Bireysel Danışmanlığın Uyku Kalitesi ve Davranış Değişimine Etkisi Amaç: Gebelerde teorilerüstü modele dayalı motivasyonel bireysel danışmanlık girişiminin uyku kalitesi ve davranış değişimine etkisini incelemektir. Yöntem: Araştırma ön test-son test, prospektif, randomize kontrollü, yarı deneysel bir müdahale araştırmasıdır. Çalışma Ağustos 2023 - Nisan 2024 tarihleri aralığında İzmir Karşıyaka 2 Nolu Merkez Aile Sağlığı Merkezi'nde (ASM) kayıtlı gebelerle yürütülmüştür (N=160). Araştırmaya dahil olma kriterlerine uyan girişim grubu 32, kontrol grubu 36 gebe ile gebeliğin 12-14. haftasından 36-38. haftaya kadar yapılan izlemler ve danışmanlıklarla çalışma tamamlanmıştır. Girişim grubuna teori temelli motivasyonel bireysel danışmanlık girişimi uygulanmış ve haftada üç gün değişim aşamalarına uygun kısa mesajlar gönderilmiştir. Kontrol grubu gebeler rutin doğum öncesi bakım almıştır. Araştırmanın verileri; Aydınlatılmış Onam Formu, Gebe Ön Kayıt Formu, Tanıtıcı Bilgi Formu, Kadın Sağlığı İnisiyatifi Uykusuzluk Ölçeği (KSİUÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Davranış Değişim Aşaması Kısa Formu, Uyku Günlüğü aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Girişim ve kontrol grubu incelendiğinde gebe kadınların sosyo-demografik özellikleri, uyku özelliklerine ilişkin bulgular bakımından fark olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Katılımcıların yaş ortalaması 29,46±5,55, başlangıç gebelik haftası ortalaması 13,25±1,01 olarak hesaplanmıştır. Kadınların gebelikte yaşadığı uyku sorunları incelendiğinde; %83,8'inin gece sık sık tuvalete gittiği, %36,8'inin gece rahat pozisyon alamadığı, %22,1'inin uyurken bacaklarda seğirme hissettiği , %19,1'inin diğer uyku sorunları yaşadığı tespit edilmiştir. Katılımcıların %63,2'sinin gebelik öncesine göre daha çok uyuduğu, %29,4'ünün gebelik öncesine göre daha az uyuduğu tespit edilmiştir. Ön izlemde girişim ve kontrol grubu gebelerde davranış değişim aşamaları, KSİUÖ ve PUKİ puan ortalamaları arasında benzerlik olduğu tespit edilmiştir (p>0,05). Son izlemde ise girişim ve kontrol grubu gebe kadınlar arasında davranış değişim aşamaları, KSİUÖ ve PUKİ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kontrol grubu gebe kadınların KSİUÖ puanlarının girişim grubuna göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. İzlem zamanlarına göre incelendiğinde ise KSİUÖ puanlarının girişim grubunda anlamlı bir farklılık olduğu (p<0,05), kontrol grubunda ise zaman içinde bir değişim olmadığı tespit edilmiştir (p>0,176). Ön izlemde girişim ve kontrol grubu PUKİ Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Son izlemde girişim ve kontrol grubu PUKİ ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Zamana göre PUKİ puanları karşılaştırıldığında ise girişim grubunun puanlarının zaman içinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim göstermediği tespit edilmiştir (F=1,627; p>0,176). Ancak birinci izlemde girişim grubu gebelerin tamamı kötü uyku kalitesine sahipken, dördüncü ve altıncı izlemde iyi uyku kalitesi oranı %21,9'a yükselmiştir. Ölçüm zamanlarına göre uyku kalitesi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (Cohrane Q testi=8,167; p=0,017). Uyku günlüğü sonuçlarına göre ise; gün içerisinde şekerleme yapma durumu ve süresi, uykuya dalma süresi açısından son izlemde gruplar arasında anlamlı bir farklılık yoktur (p>0,05). Uyanık kalma süresi, uykuda geçen süre, uyku kalitesi puanında son izlemde kontrol grubuna göre artış olduğu istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; Teorilerüstü Modele dayalı motivasyonel bireysel danışmanlık girişimi ve değişim aşamalarına göre hazırlanmış kısa mesajların gönderiminin davranış değişiminde olumlu etki sağlayarak gebe kadınların uyku kalitesi üzerinde olumlu bir etkiye etkiye sahip olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The Effect of Motivational İndividual Counseling Based on a Transtheoretical Model on Sleep Quality and Behavioral Change in Pregnant Women Aim: To examine the effects of motivational individual counseling based on a transtheoretical model on sleep quality and behavioral change in pregnant women. Method: The study is a pretest-posttest, prospective, randomized controlled, quasi-experimental intervention study. It was conducted with pregnant women registered at İzmir Karşıyaka Central Family Health Center No 2 (FHC) between August 2023 and April 2024 (N=160). The study was completed with 32 pregnant women in the intervention group and 36 in the control group who met the inclusion criteria. The intervention group received theory-based motivational individual counseling and received text messages three days a week, tailored to the stages of change. Pregnant women in the control group received routine prenatal care. Data were collected using the Informed Consent Form, Pregnancy Registration Form, Introductory Information Form, Women's Health Initiative Insomnia Scale (WHIS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Stage of Behavior Change Short Form, and Sleep Diary. Results: When the intervention and control groups were examined, no difference was found in terms of the sociodemographic characteristics and sleep characteristics of the pregnant women (p>0.05). The mean age of the participants was 29.46±5.55, and the mean gestational age was 13.25±1.01 weeks. An examination of sleep problems experienced by the women during pregnancy revealed that 83.8% had frequent trips to the bathroom at night, 36.8% had difficulty finding a comfortable position at night, 22.1% had leg twitching during sleep, and 19.1% experienced other sleep problems. It was found that 63.2% of the participants slept more than before pregnancy, and 29.4% slept less than before pregnancy. At the pre-follow-up, similarities were found between the stages of behavioral change, the WHIS and PSQI mean scores of the intervention and control groups (p>0.05). At the post-follow-up, a statistically significant difference was found between the stages of behavioral change, the WHIS and PSQI mean scores of the intervention and control groups (p<0.05). Pregnant women in the control group were found to have higher insomnia scores than those in the intervention group. When examined by follow-up time, there was a significant difference in the intervention group's WHIS scores (p<0.05), while there was no change over time in the control group (p>0.176). When comparing PSQI scores over time, no statistically significant change was found in the intervention group's scores over time. (F=1,627; p>0,176). According to the sleep diary results, there was no significant difference between the groups at the last follow-up in terms of daytime naps and duration, or time to fall asleep (p>0.05). Statistically significant increases were found in the duration of awake time, time spent asleep, and sleep quality scores compared to the control group at the last follow-up (p<0.05). Conclusion: According to the results obtained from the study, it was determined that the motivational individual counseling intervention based on the Transtheoretical Model and the sending of short messages prepared according to the stages of change had a positive effect on the sleep quality of pregnant women by providing a positive effect on behavioral change.
Benzer Tezler
- Teorilerüstü modele dayalı motivasyonel bireysel danışmanlık girişiminin ve kısa mesaj gönderiminin gebelerde sigarayı bırakma davranışı üzerine etkisi
The effect of motivational individual counseling intervention and sending text messages based on supratheoretical model on smoking cessation behavior in pregnant women
AYÇA BALMUMCU
Doktora
Türkçe
2019
HemşirelikEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENAY ÜNSAL ATAN
- Lise öğrencileri üzerinde sigara konusunda yürütülecek olan akran eğitiminin sigara kullanma davranışı üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of effectiveness of peer education on smoking behavior among high school students
NURCAN BİLGİÇ
Doktora
Türkçe
2013
Halk SağlığıDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN GÜNAY
- Ankara Şehir hastanesi'nde 11-14 hafta arası gebelerde, erken başlangıçlı preeklampsi öngörüsünde kullanılan faktörlerin güncel literatür ile karşılaştırılması
Comparison of factors used in predicting early onset preeclampsia with current literature in pregnant women between 11-14 weeks at Ankara City Hospi̇tal
FERİT MORAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Kadın Hastalıkları ve DoğumSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF GÜL YAPAR EYİ
- Gebelerde idrar E3/C oranları ve NST ile bebek ağırlıkları ve apgar skorları arasındaki ilişkinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
AHMET GÜMÜŞTEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumOndokuz Mayıs ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Gebelerde chlamydia trachomatis prevalansının araştırılması
Başlık çevirisi yok
GÜLİN OKAN(ERTEN)
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1990
Kadın Hastalıkları ve DoğumUludağ ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı