Dönüştürücü liderlik, örgütsel vatandaşlık, lider-üye etkileşimi ve çalışanın ego durumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An examination of the relationships between transformational leadership, organizational citizenship, leader-member exchange, and employee ego states
- Tez No: 970498
- Danışmanlar: PROF. DR. HABİBE TUĞBA EROL KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, dönüştürücü liderlik, örgütsel vatandaşlık, lider-üye etkileşimi ve çalışanın ego durumu arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu geniş kapsamlı amaç ile, örgütlerdeki liderlik dinamiklerinin, çalışan davranışlarının ve içsel psikolojik faktörlerin derinlemesine anlaşılması hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda araştırma, ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcı grubunu 2024 yılında Türkiye sınırları içerisinde, kamu sektöründe veya özel sektörlerde faaliyet gösterip şirketlerde veya kurumlarda ücretli olarak çalışan bireyler oluşturmaktadır. Evren içerisinden basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 286 katılımcıdan veri toplanmış ve çalışma bulguları 234 katılımcının verisi analize tabi tutularak oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri çevrimiçi anket yöntemi ile toplanmıştır. Ankette, Kişisel Bilgi Formu, Dönüştürücü Liderlik Ölçeği, Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği, Lider-Üye Etkileşimi Ölçeği ve Ego Durumu Ölçeği yer almıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda, araştırmanın amacıyla doğrultulu olarak Dönüştürücü liderlik ile örgütsel vatandaşlık ve lider-üye etkileşimi arasında ve lider-üye etkileşimi ile örgütsel vatandaşlık arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada çalışanın ego durumunun lider-üye etkileşiminin aracılık (mediatör) rolünü değerlendirerek olası dolaylı etkileri belirlemek amacıyla, Hayes'in (2013) geliştirdiği Process Makro Model 4 ve lider-üye etkileşimi aracılığıyla gerçekleşen dolaylı etki üzerinde ego durumlarının düzenleyici (moderatör) bir rol oynayıp oynamadığını belirlemek amacıyla, Process Makro Model 7 (düzenlenen aracılık modeli) kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın çerçevesinde değerlendirilmiştir ve ileride yürütülmesi planlanan çalışmalar için öneriler sunularak tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this research is to examine the relationships between transformational leadership, organizational citizenship, leader-member exchange (LMX), and employee ego states. Through this comprehensive objective, the study seeks to gain an in-depth understanding of leadership dynamics in organizations, employee behaviors, and internal psychological factors. In line with this purpose, the research was conducted using a relational survey model.The population of the study consists of individuals working as paid employees in public or private sector organizations within Turkey in 2024. The sample was determined using simple random sampling, and data were collected from a total of 286 participants. After data cleaning, the responses of 234 participants were analyzed. The research data were collected using a survey method, which included the Personal Information Form, Transformational Leadership Scale, Organizational Citizenship Scale, Leader-Member Exchange Scale, and Ego States Scale.Findings of the study indicate a positive and significant relationship between transformational leadership and organizational citizenship, as well as between transformational leadership and leader-member exchange. Additionally, a significant positive relationship was found between leader-member exchange and organizational citizenship. To assess the mediating role of leader-member exchange in the relationship between transformational leadership and organizational citizenship, Process Macro Model 4 (developed by Hayes, 2013) was utilized. Moreover, to examine whether employee ego states played a moderating role in the indirect effect of leader-member exchange, Process Macro Model 7 (moderated mediation model) was applied. The research findings were evaluated within the framework of the relevant literature, and suggestions for future studies were discussed based on the results.
Benzer Tezler
- Hizmetkar liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışı oluşumundaki rolü: Torbalı Ticaret Odası örneği
The role of servant leadership on organizational citizenship behaviour: The example of Torbali Commercial Chamber
ALİOSMAN KESGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halkla İlişkilerEge ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDE KER DİNCER
- The effects of western and eastern leadership styles on organizational citizenship behavior in China
Çin'de batı ve doğu tarzı liderlik tiplerinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi
SERAP YAĞLI
- Dönüştürücü liderlik ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
GÜLŞAH TOPALOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
İşletmeGebze Yüksek Teknoloji Enstitüsüİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN CEYLAN
- An integrative model of transformational leadership, organizational commitment, job satisfaction and organizational citizenship behavior
Dönüştürücü liderlik, örgütsel bağlılık, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışının bütünleşik bir modeli
RUKEN KÜÇÜKBAYRAK
- Dönüştürücü liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde duygusal bağlılığın aracılık rolü: Yiyecek içecek işletmelerinde bir uygulama
The mediating role of emotional commitment in the effect of the transformational leadership on organizational citizenship behaviour: A study in food and beverage enterprises
FATMA ARIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeAfyon Kocatepe ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BAYTOK
