Geri Dön

Türk kültüründe kılıç kalkan oyunu: Bursa örneği

Sword and shield game in Turkish culture: Bursa example

  1. Tez No: 970716
  2. Yazar: SELİN ÖZCAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MERİÇ HARMANCI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
  6. Anahtar Kelimeler: Türk halk oyunları, Turkish folk dances
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Halk kültürünün ve halk kimliğinin zengin ögelerinden olan halk oyunları, kültürel değerlerin yansıtıldığı ve nesilden nesile aktarılarak yaşatılmasını sağlayan önemli kültürel miraslarımızdandır. Bireysel ve kollektif değerlerin, yaşanmışlıkların aktarıldığı halk oyunları, halk kültürünün anlatım araçlarındandır. Bu oyunların ortaya çıkışı, oyunlarda sergilenen hareketler, giyilen kıyafetler, kullanılan araç gereçler, oyuna eşlik eden müzikler taşıdığı derin ve sembolik anlamlarla kadim kültürün izdüşümlerini taşır. Bu çalışma, Türk halk kültüründe önemli bir yere sahip olan halk oyunlardan kılıç kalkan oyununu; köken ve tarihsel bağlam itibarıyla incelemeyi, bu oyunun Bursa'da geçirdiği evreleri, kurumsallaşma sürecini ve temsil biçimlerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bursa kılıç kalkan oyunu yalnızca bir halk oyunu değil aynı zamanda tarihsel hafızanın beden diliyle ifade edilişidir. Bu bağlamda Bursa kılıç kalkan oyununu ülkemiz dışındaki benzerleriyle birlikte vermek, oyunun özgünlüklerini ve evrensel bağlamdaki yerini belirlemek açısından oldukça önemlidir. Çalışmanın odak noktasında, Bursa'da oyunun modern anlamda form kazanmasını sağlayan ve kurumsallaşmasında büyük emekler veren Mustafa Tahtakıran yer almaktadır. Tahtakıran'ın bireysel çabaları ile başlayan oyun, zaman içerisinde farklı kişi ve kurumlar vasıtasıyla günümüze kadar gelmiştir. Bu sürecin hem yazılı kaynaklar hem de görsel kaynaklar aracılığıyla detaylı bir şekilde incelenmesi hedeflenmiştir. Bursa kılıç kalkan oyununun ritüel, estetik ve toplumsal bağlamdaki yeri halk bilimsel bağlamda değerlendirilecek; bu oyunun yalnızca geleneksel değil, aynı zamanda günümüzde kültürel pratik olarak nasıl yaşatıldığı verilmeye çalışılacaktır. Yapılan saha çalışmasıyla elde edilen verileri yazılı kültür ortamına aktarılarak yeni yapılan çalışmalara örnek teşkil etmek amaçlanmıştır.

Özet (Çeviri)

Folk dances, which are among the rich elements of folk culture and folk identity, are one of our important cultural heritages that reflect cultural values and keep them alive by transferring them from generation to generation. Folk dances, in which individual and collective values and experiences are transferred, are one of the means of expression of folk culture. The emergence of these dances, the movements exhibited in the dances, the clothes worn, the tools used, the music accompanying the game carry the projections of ancient culture with deep and symbolic meanings. This study aims to examine the sword and shield game, which has an important place in Turkish folk culture, in terms of its origin and historical context, and to reveal the phases, institutionalization process and representation forms of this game in Bursa. Bursa sword and shield dance is not only a folk dance but also an expression of historical memory through body language. In this context, it is very important to present the Bursa sword and shield game together with its counterparts outside our country in order to determine the uniqueness of the game and its place in the universal context. At the focal point of the study is Mustafa Tahtakıran, who enabled the game to gain a modern form in Bursa and made great efforts in its institutionalization. The game, which started with Tahtakıran's individual efforts, has come to the present day through different people and institutions over time. It is aimed to examine this process in detail through both written and visual sources. The Bursa sword and shield game is not only a folk game but also an expression of historical memory through body language. In this context, it is very important to present the Bursa sword and shield game together with its counterparts outside our country in order to determine the originalities of the game and its place in the universal context. At the focal point of the study is Mustafa Tahtakıran, who enabled the game to gain a modern form in Bursa and made great efforts in its institutionalization. The game, which started with Tahtakıran's individual efforts, has come to the present day through different people and institutions over time. It is aimed to examine this process in detail through both written and visual sources. The place of the Bursa sword and shield game in the ritual, aesthetic and social context will be evaluated in a folkloric context; it will be tried to show how this game is not only traditional but also kept alive as a cultural practice today. It is aimed to set an example for new studies by transferring the data obtained from the field study to the written culture environment.

Benzer Tezler

  1. Türk halk oyunlarından Gabalar Gaziantep ve Kilis yöreleri örneği

    Gaba's of Turkish folk dance: Sample from Gaziantep and Kilis regions

    MUSTAFA ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Halk Bilimi (Folklor)Gaziantep Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÜLTEKİN

  2. Cumhuriyetten günümüze toplumsal değişimin Türk resim sanatında kadın imgesine yansıması

    Reflection of the sosial chance on the image of woman in Turkish art of painting since the fondation of republic

    MERYEM UZUNOĞLU

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Resim Ana Sanat Dalı

    PROF. AYDIN AYAN

  3. Mobil telefon kullanımına bağlı oluşan 900-1800 mhz radyo frekans dalgalarının meydana getirdiği elektromanyetik alanın iliak kanat kemik mineral yoğunluğuna etkisi

    The effect of electromagnetic fields on bone mineral density of iliac bone produced by 900-1800 mhz radio frequency waves dependent on cellular phone usage

    BEŞİR ANDAÇ AKSOY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Ortopedi ve TravmatolojiSüleyman Demirel Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NEVRES HÜRRİYET AYDOĞAN

  4. Anadolu'ya ait kültürel unsurların modern seramik sanatına yansımaları

    Reflections of anatolian cultural elements on modern ceramic art

    ZEHRA ŞEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Güzel SanatlarDicle Üniversitesi

    Görsel Sanatlar Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALİ GÖKDEMİR

  5. Mangystau bölgesindeki mezar taşlarının tezyinatı (Sisem Ata Mezarlığı örneğinde stilize koç/koyun formlu mezar taşları ve süslemeleri)

    Decorations on tombstones in the Mangystau region (Examples of stylized ram/sheep shaped tombstones and decorations in the Sisem Ata Cemetery)

    GULMIRA YESHMANOVA

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Sanat TarihiNiğde Ömer Halisdemir Üniversitesi

    Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET EKİZ