Zaman serisi analizi ile tekstil sektöründe üretim tahmini: Kumaş türüne özel bir yaklaşım
Production forecasting in the textile industry using time series analysis: A fabric-specific approach
- Tez No: 970822
- Danışmanlar: PROF. DR. ERSOY ÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İstatistik, Statistics
- Anahtar Kelimeler: Talep tahmini, Zaman serileri, Demand estimation, Time series
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstatistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İstatistik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde üretim süreçlerinde belirsizliklerin azaltılması ve veriye dayalı karar alma süreçlerinin etkinleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle tekstil sektöründeki dalgalı talep yapısı, güvenilir tahmin sistemlerine olan ihtiyacı artırmaktadır. Bu çalışmada, bir tekstil işletmesine ait 2022–2024 dönemi üretim verileri kullanılarak kumaş türlerine göre ayrıştırılmış zaman serisi analizleri yapılmış ve 2025 yılına yönelik kısa vadeli üretim tahminleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ARIMA ve SARIMA'nın yanı sıra Holt-Winters, Theta ve Prophet gibi farklı zaman serisi tahmin modelleri kullanılmış; her bir kumaş türü için ayrı ayrı model geliştirilmiştir. Geliştirilen modellerin tahmin doğruluğu, MAE (Ortalama Mutlak Hata), RMSE (Kök Ortalama Kare Hata), MAPE (Ortalama Mutlak Yüzde Hata), WMAE (Ağırlıklı Ortalama Mutlak Hata), WRMSE (Ağırlıklı Kök Ortalama Kare Hata), WMAPE (Ağırlıklı Ortalama Mutlak Yüzde Hata) gibi hata metrikleri kullanılarak karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca serilerin durağanlık, trend, mevsimsellik ve otokorelasyon gibi özellikleri dikkate alınarak en uygun model seçimi yapılmıştır. Analiz sonucunda, zaman serisi modellerinin üretim planlama süreçlerine önemli katkı sağladığı ve tahmine dayalı ERP sistemleri için güçlü bir destek sunduğu belirlenmiştir. Çalışmanın özgün yanı, farklı kumaş türleri için ayrı modellemeler yapılması, parametrik testlerin ve ön işleme adımlarının detaylı biçimde uygulanması ve istatistiksel sonuçların ERP sistemleri ile ilişkilendirilmesidir. Bu yönüyle hem akademik hem de sektörel anlamda katkı sağlayan bir karar destek çerçevesi sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
In today's production processes, reducing uncertainty and enabling data-driven decision-making have gained significant importance. Especially in the textile industry, the fluctuating nature of demand increases the need for reliable forecasting systems. In this study, time series analyses were conducted based on fabric types using the production data of a textile company from the period 2022–2024, and short-term production forecasts were made for the year 2025. Alongside ARIMA and SARIMA, alternative time series forecasting models such as Holt-Winters, Theta, and Prophet were also employed. Separate models were developed for each fabric type. The predictive accuracy of these models was evaluated comparatively using error metrics such as MAE (Mean Absolute Error), RMSE (Root Mean Squared Error), MAPE (Mean Absolute Percentage Error), WMAE (Weighted Mean Absolute Error), WRMSE (Weighted Root Mean Squared Error), WMAPE (Weighted Mean Absolute Percentage Error). Additionally, the most appropriate model was selected by considering the characteristics of the series such as stationarity, trend, seasonality, and autocorrelation. As a result of the analysis, it was determined that time series models significantly contribute to production planning processes and provide strong support for predictive ERP systems. The originality of this study lies in the development of separate models for different fabric types, the comprehensive application of parametric tests and preprocessing steps, and the integration of statistical results with ERP systems. In this regard, the study offers a decision support framework that contributes both academically and industrially.
Benzer Tezler
- İmalat sanayinde tekstil ve konfeksiyon sektörleri için yapısal bir değerlendirme
Structural evaluation for textile and wearing sectors in manufacturing industry
MUSTAFA KORAY ÇETİN
- Bir kozmetik firmasında kalite iyileştirme adımları kozmetik kalite el kitabının yazılması ve tedarikçi performansı üzerindeki etkisi
Steps of quality improvement in a cosmetics department the writing of cosmetic quality handbook and its impact on supplier performance
ÇAĞLA ŞENGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeİstanbul Arel Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM AKÇAY KASAPOĞLU
- Türkiye ekonomisinde deri ve deri mamülleri sanayiinin yeri ve önemi
The Importance of the leather and leather product industries in the Turkish economy
GÜL UYSAL
Doktora
Türkçe
1999
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiHayvancılık İşletme Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN SAKARYA
- The impact of recessions on gendered employment patterns in Turkey
Türkiye'de ekonomik durgunlukların cinsiyete dayalı istihdam örüntüleri üzerindeki etkisi
ÖZGE İZDEŞ TERKOĞLU
