Yaşlı bireylere uygulanan pranayama solunum tekniğinin stres düzeyi, uyku ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Effects of pranayama breathing technique on stress level, sleep quality, and quality of life among older adults
- Tez No: 971043
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜL EROL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Pranayama solunum tekniği, yaşlı birey, huzurevi, algılanan stres, uyku kalitesi, yaşam kalitesi, Pranayama breathing technique, older adults, nursing home, perceived stress, sleep quality, quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Yaşlanma ile birlikte kronik stres, uyku bozuklukları gibi sorunlar artmakta ve yaşam kalitesi azalmaktadır. Bu araştırmanın amacı, pranayama solunum tekniğinin yaşlı bireylerde stres düzeyi, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Randomize kontrollü olarak tasarlanan bu araştırma, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı iki huzurevinde Ekim 2023- Nisan 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya katılan 60 yaş ve üzeri gönüllü bireylerden 34'ü pranayama grubu 40'ı kontrol grubu olmak üzere randomize edilmiştir. Deney grubuna Ujjayi, Nadi Shodhana ve Sama Vritti pranayama teknikleri, araştırmacı tarafından yüz yüze, 6-7 kişilik gruplar halinde, öğle yemeğinden önce 15-20 dakika süreyle 8 hafta boyunca uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Her iki grupta da 0., 4. ve 8. haftalarda; algılanan stres ölçeği (ASÖ), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Modülü (WHOQOL-OLD) ve WHO-8 EUROHIS Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçekleri ile veriler toplanmıştır. Bulgular: Yaş ortalamaları 75,24±7,03 (aralık, 62-90) yıl olup %64'ü erkek, %85,1'i bekar, %58,1'i ilköğretim ve altında eğitim düzeyine sahip, %47,3'ü kendi isteği ile huzurevinde kalmaktadır. Pranayama grubu ve kontrol grubu arasında katılımcıların tanıtıcı özellikler, yaşlılık dönemi ve huzurevi sürecine ilişkin özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Pranayama grubunun kontrol grubuna göre 8.haftanın sonunda algıladıkları stres düzeyinin azaldığı, uyku kalitesinin ve yaşam kalitesinin, başlangıçtan uygulama sonrası sekizinci haftaya göre iyileştiği belirlenmiştir. Sonuç: Bu araştırmada, pranayama solunum tekniğinin, yaşlı bireylerde stresi azaltma, uyku kalitesi ve yaşam kalitesini anlamlı derecede iyileştirmede etkili bir yöntem olduğu saptandı. Pranayama solunum tekniğinin, özellikle huzurevi ortamlarında yaşlı bireylere uygulanmasının rutin bakım uygulamaları arasında yer alması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: Problems such as chronic stress and sleep disorders increase and quality of life decrease with aging. This study aims to evaluate the effects of the pranayama breathing technique on stress level, sleep quality, and quality of life among older adults. Material and Methods: This randomized controlled study was conducted between October 2023 and April 2024 in two nursing homes affiliated with the Directorate of Family and Social Services. Voluntary participants aged 60 and over were randomized into a pranayama group (n=34) and a control group (n=40). The pranayama group received Ujjayi, Nadi Shodhana, and Sama Vritti pranayama techniques, administered face-to-face by the researcher in groups of 6-7 participants for 15-20 minutes before lunch over 8 weeks. The control group did not receive any intervention. Data were collected from both groups at weeks 0, 4th, and 8th using the Perceived Stress Scale (PSS), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), World Health Organization Quality of Life Module for the Elderly (WHOQOL-OLD) and WHO-8 EUROHIS Quality of Life Scale. Results: The mean age of participants was 75.24±7.03 years (range: 62-90), with 64% male, 85.1% single, 58.1% with primary education or below, and 47.3% residing in the nursing home voluntarily. No statistically significant difference was found between the Pranayama group and the control group regarding participants' introductory characteristics, old age period, and nursing home process-related characteristics. By the end of the 8th week, the pranayama group showed a significant reduction in perceived stress levels and improvements in sleep quality and quality of life compared to the control group. Conclusion: This study found that the pranayama breathing technique is an effective method for significantly reducing stress, improving sleep quality, and enhancing quality of life in older adults. It is recommended that pranayama breathing techniques be included in routine care practices in especially nursing home settings.
Benzer Tezler
- Yetişkin Tip-2 diyabetik kadın bireylerde, tamamlayıcı tıp müdahalelerinden olan yoganın; bilişsel fonksiyonlar, metabolik değişkenler ve fiziksel uygunluk üzerine olan etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of yoga, a complementary medicine intervention, on cognitive functions, metabolic variables and physical fitness in adult Type-2 diabetic women
MERVE BİLGİÇ KOÇ
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELEN GÜR ÖZMEN
- Yaşlı bireylere uygulanan ayak bakım protokolünün ayak sağlığı sorunları ve ayak bakım davranışlarına etkisi
Effect of the foot care protocol applied to elderly people on foot health problems and foot care behaviors
ASLIHAN ÇATIKER
Doktora
Türkçe
2018
HemşirelikErciyes ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDAN ZİNCİR
PROF. DR. EMİNE ÜMİT SEVİĞ
- Yaşlı bireylere uygulanan ağız egzersizlerinin ağız sağlığı üzerine etkisi
The effect of oral exercises on oral health in elderly
SEDA SÜMER DALKIRAN
Doktora
Türkçe
2023
Hemşirelikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA BÜYÜKYILMAZ
- Yaşlı bireylere uygulanan ayak refleksolojisi ve abdominal masajın konstipasyon üzerine etkilerinin karşılaştırılması: Bir randomize kontrollü çalışma
Comparison of the effects of foot reflexology and abdominal massage in elderly individuals on constipation: A randomized controlled trial
AYSUN BAYRAM
Doktora
Türkçe
2024
HemşirelikKaradeniz Teknik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
- Yaşlı bireylere uygulanan theta healing meditasyon tekniğinin uyku kalitesi ve psikolojik iyi oluş üzerine etkisi
The effect of theta healing meditation technique applied to elderly individuals on sleep quality and psychological well- being
NAZMİYE UĞUR