Dış kaynak kullanımının avantaj ve dezavantajlarının analitik hiyerarşi süreci (AHP) yaklaşımı ile değerlendirilmesi: Hastaneler arası karşılaştırma
Evaluation of the advantages and disadvantages of outsourcing using the analytical hierarchy process approach: A comparison between hospitals
- Tez No: 971220
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZAN TORUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ile hastane türlerine göre dış kaynak kullanımının avantaj ve dezavantajların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, çok kriterli karar verme tekniklerinden biri olan ''Analitik Hiyerarşi Süreci'' yöntemi kullanılmıştır. Tıbbi ve tıbbi olmayan hizmetlerde dış kaynak kullanımına ilişkin karar kriterleri, uzman katılımcıların ikili karşılaştırmalı yargılarına dayanarak önceliklendirilmiştir. Veriler, Ankara ilinde faaliyet gösteren farklı türlere sahip hastanelerin birim yöneticilerinden oluşan 61 gönüllü katılımcıyla Eylül–Aralık 2024 tarihleri arasında yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Dış kaynak kullanımının tıbbi ve tıbbi olmayan hizmetlerde en öncelikli avantajları şehir hastanelerinde“Maliyeti Azaltma”(%14,01) ile“Temel Faaliyetlere Odaklanma”(%13,58), devlet hastanelerinde“Temel Faaliyetlere Odaklanma”(%14,28) ile“Maliyeti Azaltma”(%11,29), eğitim ve araştırma hastanelerinde ise“Maliyeti Azaltma”(%18,37) ile“Yönetim Yükünü Azaltma”(%14,79) olarak öne çıkmıştır. Buna karşın dış kaynak kullanımının tıbbi ve tıbbi olmayan hizmetlerde en öncelikli dezavantajları ise, her üç hastane türünde de“Satıcıya (Tedarikçiye) Bağlılık”ve“Gizli Maliyetlerin Varlığı”olarak belirlenmiştir. Özellikle şehir hastanelerinde tıbbi hizmetlerde“Gizli Maliyetler”(%29,5) ve“Tedarikçiye Bağlılık”(%28,5) en dikkat çeken dezavantajlar olurken eğitim ve araştırma hastanesinde ise“Bilgi Güvenliğinin Sağlanamaması”(%20,42) tıbbi olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular dış kaynak kullanımının hastanelere göre maliyet avantajı, verimliliği arttırma ve yönetim kolaylığı gibi önemli avantajlar sağladığını, ancak bu sürecin dikkatli planlanmadığı durumlarda ciddi güvenlik, maliyet ve personel yönetimi sorunlarına yol açabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, hastane türüne özgü önceliklerin ve risk faktörlerinin dikkate alınarak dış kaynak kararlarının verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the advantages and disadvantages of outsourcing across hospital types. The“Analytical Hierarchy Process,”a multi-criteria decision-making technique, was used in the study. Decision criteria for outsourcing medical and non-medical services were prioritized based on pairwise comparative judgments from expert participants. Data were collected through face-to-face interviews with 61 volunteer participants, consisting of unit managers from various types of hospitals operating in Ankara between September and December 2024. The most primary advantages of outsourcing in medical and non-medical services were“Cost Reduction”(14.01%) and“Focus on Core Activities”(13.58%) in city hospitals,“Focus on Core Activities”(14.28%) and“Cost Reduction”(11.29%) in training and research hospitals, and“Cost Reduction”(18.37%) and“Reduced Administrative Burden”(14.79%) in state hospitals. On the other hand, the most primary disadvantages of outsourcing in medical and non-medical services were determined as“Vendor (Supplier) Dependence”and“Existence of Hidden Costs”in all three hospital types. While“Hidden Costs”(29.5%) and“Supplier Dependence”(28.5%) were the most notable disadvantages in medical services especially in city hospitals,“Lack of Information Security”(20.42%) was determined as medical in training and research hospitals. The findings of the study indicate that outsourcing offers significant advantages over hospitals, such as cost savings, increased efficiency, and ease of management. However, if this process is not carefully planned, it can lead to serious security, cost, and personnel management problems. Therefore, it is recommended that outsourcing decisions be made by considering the priorities and risk factors specific to the hospital type.
Benzer Tezler
- A Proposed approach for ıs outsourcing in the Turkish Land Forces Command
Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nda bilgi sistemleri dış kaynak kullanımı için bir yaklaşım
MEHMET ÇALKAYIŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMİH BİLGEN
- Lojistik faaliyetlerde dış kaynak kullanımı: Türkiye'nin 500 büyük sanayi kuruluşu üzerine bir uygulama
Outsourcing in logistics activities: an application on Turkey's top 500 industrial enterprises
AYÇA GÜMÜŞAY ŞAHİN
- Outsourcing in Jordanian hospitals
Ürdün hastanelerinde outsourcing kullanımı
OMAR AYAAD
Doktora
İngilizce
2018
İşletmeHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Prof. Dr. YUSUF ÇELİK
- Tedarik zinciri yönetiminde dış kaynak kullanımının işletmelere etkiler: İzmir ilinde bir araştırma
The efffects of outsourcing in supply chain management on firms: A survey in İzmir city
SERBÜLENT KAPICI
- Rekabet stratejisi aracı olarak dış kaynak kullanımı: Hizmet sektöründe dış kaynak kullanımı uygulamalarının değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
Outsourcing as a competitive strategy tool: A study on the evaluation of outsourcing practices in the service sector
OĞUZHAN ÇELİKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALTUĞ ÇAĞATAY