Aşırı sıcak hava dalgalarının ve hava kirliliğinin kronik hava yolu hastalıklarının seyrine etkisi
The impact of extreme heatwaves and air pollution on the prognosis of chronic airway diseases
- Tez No: 971392
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL NAYCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aşırı Sıcak Hava Dalgalarının ve Hava Kirliliğinin Kronik Hava Yolu Hastalıklarının Seyrine Etkisi Aşırı sıcak hava dalgaları ve hava kirliliği, kronik hava yolu hastalıklarının morbidite ve mortalitesini arttırmasıyla ilişkilendirilse de hastalıkların klinik seyirlerine etkisiyle ilgili yapılan prospektif çalışma sayısı yetersizdir. Bu çalışmanın amacı, astım ve KOAH hastalarında aşırı sıcak hava dalgaları ve hava kirliliğinin yaşam kalitesi, hastalık kontrolü, hava yolu inflamasyonu, atak sıklığı ve solunum fonksiyonlarına etkisini değerlendirmektir. Prospektif kohort çalışmamıza 14.02.2024-01.12.2024 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran astım ve KOAH hastaları alındı. Çalışma süresince sıcaklık verileri (günlük sıcaklık, bağıl nem, hissedilen sıcaklık) Mersin Meteoroloji Müdürlüğünden; ölçüm yapılan günlerin hava kalitesi verileri (PM10, SO2, CO, O3, Hava Kalite İndeksi) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının resmi sitesinden elde edildi. Tüm katılımcılara mevsim normallerinde solunum fonksiyon testi ve Fraksiyone Ekshale Nitrik Oksit (FeNO) testi yapıldı. Astım hastalarına, Astım Kontrol Testi (AKT) ve Astım Yaşam Kalitesi Ölçeği (AQLQ); KOAH hastalarına Modified Medical Research Council (mMRC) dispne skalası ve COPD Assessment Test (CAT) uygulandı. Hastalar, aşırı sıcak hava dalgalarının olduğu günlerde çağrılarak aynı testler her hasta için tekrar yapıldı. Çalışma süresince tüm hastaların atak geçirdiği günler kayıt edildi. Aşırı sıcak hava dalgalarının ve hava kirliliğinin, hastalık kontrolü, yaşam kalitesi, solunum fonksiyonları, hava yolu inflamasyonu (FeNO) ve ataklar üzerindeki etkisi değerlendirildi. Çalışmamızda mevsim normallerinde değerlendirme yapılan günlerin sıcaklık ortalaması 20,3±3,2°C iken aşırı sıcak hava dalgalarında değerlendirme yapılan günlerin sıcaklık ortalaması 45,4±3,1°C idi. Aşırı sıcak hava dalgalarında ozon seviyelerinde 1,6 kat artış olurken diğer kirletici partiküllerin azaldığını saptadık. Çalışmamıza 52 astım (41 kadın, 11 erkek) ve 44 KOAH (5 kadın, 39 erkek) hastası katıldı. Astım hastaların yaş ortalaması 48±13; KOAH hastalarının yaş ortalaması 66±6 idi. Astım hastalarında aşırı sıcak hava dalgalarının olduğu günlerde yapılan FeNO değerlerinin anlamlı düzeyde arttığı (β=23.5; 95%CI: 17.17, 29.82), AKT'ye göre astım kontrolünün azaldığı(p=0,005), AQLQ alt ölçeklerinden özellikle çevresel uyaranlarla ilişkili skorda anlamlı ölçüde azalma gözlendi (p<0,001). KOAH hastalarında da aşırı sıcak hava dalgalarında yapılan FeNO değerlerinin (β=16.6; 95%CI: 9.93, 23.38), mMRC≥2 ve CAT≥10 olan hasta sayısının anlamlı düzeyde arttığı tespit edildi(p<0,001). Bunlarla birlikte aşırı sıcak hava dalgalarında atak sıklığının astım hastalarında 3,4 kat, KOAH hastalarında 2,2 kat arttığını, astım hastalarının %67'sinin bu dönemde atopik semptomlarının kötüleştiğini gözlemledik. Sonuç olarak; iklim krizinin en belirgin göstergelerinden olan aşırı sıcak hava dalgaları ve artan ozon düzeylerinin, hem astım hem de KOAH hastalarında hava yolu inflamasyonunu arttırdığı gösterilmiştir. Bu durum, atak sıklığında ve semptom şiddetinde artışa yol açmakta; hastalık kontrolünü ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Gerekli önlemler alınmadığı takdirde, bu etkilerin hem bireysel hastalık seyri açısından daha ciddi sonuçlara hem de toplum düzeyinde artan sağlık yüküne neden olacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The Impact of Extreme Heatwaves and Air Pollution on the Prognosis of Chronic Airway Diseases Extreme heatwaves (EHW) and air pollution exacerbate chronic airway diseases, but little is known about how this effect occurs. This study determined impact of EHW and air pollution on quality of life, airway inflammation, symptom control and pulmonary function in chronic airway diseases. This was a prospective cohort study conducted among individials with asthma and COPD between Feb-14 and Dec-1 2024. Meteorological and air quality index (AQI) were obtained from official sources. Initially, PFTs and FeNO measurements were performed during normal weather conditions. Also ACT (Asthma Control Test) and AQLQ (Asthma Quality of Life Questionnaire) were administered to patients with asthma, whereas mMRC and CAT were administered to patients with COPD. These evaluations were repeated during documented EHW periods. Additionally, all exacerbation episodes during the study period were recorded. The effects of EHW and air pollution on disease control, quality of life, lung function, airway inflammation (FeNO), and exacerbations were analyzed. In our study, the average apparent temperature on normal weather conditions was 20.3±3.2°C, compared to 45.4±3.1°C during EHW. Ozone levels increased by 1.6 times during EHW, while levels of other pollutants decreased. A total of 96 patients were enrolled, including 52 with asthma (41 female, 11 male) and 44 with COPD (5 female, 39 male). The mean age was 48±13 years for asthma patients and 66±6 years for COPD patients. Among asthma patients, FeNO levels increased significantly during EHW (β = 23.5; 95% CI: 17.17, 29.82), asthma control based on ACT decreased (p = 0.005), and among the AQLQ subscales, a statistically significant decline was observed especially in the domain related to environmental triggers (p < 0.001). In COPD patients, FeNO levels increased significantly (β = 16.6; 95% CI: 9.93, 23.38), and the number of patients with mMRC ≥2 and CAT ≥10 rose significantly (p < 0.001) during EHW. Additionally, we observed that the frequency of exacerbations increased 3.4-fold in asthma patients and 2.2-fold in COPD patients during EHW, and 67% of asthma patients reported a worsening of their atopic symptoms during this period. In conclusion, EHW and elevated ozone levels, key markers of the climate crisis, were associated with increased airway inflammation in both asthma and COPD patients. This was accompanied by a rise in exacerbation frequency and symptom severity, leading to impaired disease control and reduced quality of life. If appropriate measures are not taken, these environmental stressors are expected to result in more severe individual health outcomes and impose a significantly greater burden on healthcare systems in the future.
Benzer Tezler
- A new approach to increase energy efficiency of luxury high-rise residential blocks in complex buildings by utilizing advanced HVAC systems
Karma yapılardaki yüksek katlı lüks konut binalarının enerji verimliliğinin gelişmiş mekanik sistemlerden faydalanarak arttırılması için yeni bir yaklaşım önerisi
ALPAY AKGÜÇ
Doktora
İngilizce
2019
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ZERRİN YILMAZ
PROF. DR. MARCO PERINO
- Kocaeli ilindeki sıcak hava dalgalarının sıklığının ve sıcak hava dalgalarının ölümlerle olan ilişkisinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
CEM TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıKocaeli ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM ÇAĞLAYAN
- Meteorolojik gözlem ve era5-land verileriyle sıcak hava dalgalarının indeks tabanlı analizi: Sakarya ili örneği
Index-based analysis of heatwaves using meteorological observations and era5-land data: The case of Sakarya province
DİLAY GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SERTEL
PROF. DR. BEYZA USTAOĞLU
- Sıcak hava dalgalarının ölüm oranları üzerindeki etkisi: İstanbul örneği
The impact of heat waves on mortality rate: İstanbul case
MERVE YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN TOROS
PROF. DR. GÜNAY CAN
- İstanbul'da sıcak havaya bağlı ölümler ve sıcak hava dalgası eşik değerlerinin belirlenmesi
HEAT wave impacts on mortality and defining HEAT waves in İstanbul
HAZAL CANSU ACAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Halk Sağlığıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNAY CAN