Aşırı sıcak hava dalgalarının ve hava kirliliğinin kronik hava yolu hastalıklarının seyrine etkisi
The impact of extreme heatwaves and air pollution on the prognosis of chronic airway diseases
- Tez No: 971392
- Danışmanlar: PROF. DR. SİBEL NAYCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aşırı Sıcak Hava Dalgalarının ve Hava Kirliliğinin Kronik Hava Yolu Hastalıklarının Seyrine Etkisi Aşırı sıcak hava dalgaları ve hava kirliliği, kronik hava yolu hastalıklarının morbidite ve mortalitesini arttırmasıyla ilişkilendirilse de hastalıkların klinik seyirlerine etkisiyle ilgili yapılan prospektif çalışma sayısı yetersizdir. Bu çalışmanın amacı, astım ve KOAH hastalarında aşırı sıcak hava dalgaları ve hava kirliliğinin yaşam kalitesi, hastalık kontrolü, hava yolu inflamasyonu, atak sıklığı ve solunum fonksiyonlarına etkisini değerlendirmektir. Prospektif kohort çalışmamıza 14.02.2024-01.12.2024 tarihleri arasında polikliniğimize başvuran astım ve KOAH hastaları alındı. Çalışma süresince sıcaklık verileri (günlük sıcaklık, bağıl nem, hissedilen sıcaklık) Mersin Meteoroloji Müdürlüğünden; ölçüm yapılan günlerin hava kalitesi verileri (PM10, SO2, CO, O3, Hava Kalite İndeksi) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının resmi sitesinden elde edildi. Tüm katılımcılara mevsim normallerinde solunum fonksiyon testi ve Fraksiyone Ekshale Nitrik Oksit (FeNO) testi yapıldı. Astım hastalarına, Astım Kontrol Testi (AKT) ve Astım Yaşam Kalitesi Ölçeği (AQLQ); KOAH hastalarına Modified Medical Research Council (mMRC) dispne skalası ve COPD Assessment Test (CAT) uygulandı. Hastalar, aşırı sıcak hava dalgalarının olduğu günlerde çağrılarak aynı testler her hasta için tekrar yapıldı. Çalışma süresince tüm hastaların atak geçirdiği günler kayıt edildi. Aşırı sıcak hava dalgalarının ve hava kirliliğinin, hastalık kontrolü, yaşam kalitesi, solunum fonksiyonları, hava yolu inflamasyonu (FeNO) ve ataklar üzerindeki etkisi değerlendirildi. Çalışmamızda mevsim normallerinde değerlendirme yapılan günlerin sıcaklık ortalaması 20,3±3,2°C iken aşırı sıcak hava dalgalarında değerlendirme yapılan günlerin sıcaklık ortalaması 45,4±3,1°C idi. Aşırı sıcak hava dalgalarında ozon seviyelerinde 1,6 kat artış olurken diğer kirletici partiküllerin azaldığını saptadık. Çalışmamıza 52 astım (41 kadın, 11 erkek) ve 44 KOAH (5 kadın, 39 erkek) hastası katıldı. Astım hastaların yaş ortalaması 48±13; KOAH hastalarının yaş ortalaması 66±6 idi. Astım hastalarında aşırı sıcak hava dalgalarının olduğu günlerde yapılan FeNO değerlerinin anlamlı düzeyde arttığı (β=23.5; 95%CI: 17.17, 29.82), AKT'ye göre astım kontrolünün azaldığı(p=0,005), AQLQ alt ölçeklerinden özellikle çevresel uyaranlarla ilişkili skorda anlamlı ölçüde azalma gözlendi (p<0,001). KOAH hastalarında da aşırı sıcak hava dalgalarında yapılan FeNO değerlerinin (β=16.6; 95%CI: 9.93, 23.38), mMRC≥2 ve CAT≥10 olan hasta sayısının anlamlı düzeyde arttığı tespit edildi(p<0,001). Bunlarla birlikte aşırı sıcak hava dalgalarında atak sıklığının astım hastalarında 3,4 kat, KOAH hastalarında 2,2 kat arttığını, astım hastalarının %67'sinin bu dönemde atopik semptomlarının kötüleştiğini gözlemledik. Sonuç olarak; iklim krizinin en belirgin göstergelerinden olan aşırı sıcak hava dalgaları ve artan ozon düzeylerinin, hem astım hem de KOAH hastalarında hava yolu inflamasyonunu arttırdığı gösterilmiştir. Bu durum, atak sıklığında ve semptom şiddetinde artışa yol açmakta; hastalık kontrolünü ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Gerekli önlemler alınmadığı takdirde, bu etkilerin hem bireysel hastalık seyri açısından daha ciddi sonuçlara hem de toplum düzeyinde artan sağlık yüküne neden olacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The Impact of Extreme Heatwaves and Air Pollution on the Prognosis of Chronic Airway Diseases Extreme heatwaves (EHW) and air pollution exacerbate chronic airway diseases, but little is known about how this effect occurs. This study determined impact of EHW and air pollution on quality of life, airway inflammation, symptom control and pulmonary function in chronic airway diseases. This was a prospective cohort study conducted among individials with asthma and COPD between Feb-14 and Dec-1 2024. Meteorological and air quality index (AQI) were obtained from official sources. Initially, PFTs and FeNO measurements were performed during normal weather conditions. Also ACT (Asthma Control Test) and AQLQ (Asthma Quality of Life Questionnaire) were administered to patients with asthma, whereas mMRC and CAT were administered to patients with COPD. These evaluations were repeated during documented EHW periods. Additionally, all exacerbation episodes during the study period were recorded. The effects of EHW and air pollution on disease control, quality of life, lung function, airway inflammation (FeNO), and exacerbations were analyzed. In our study, the average apparent temperature on normal weather conditions was 20.3±3.2°C, compared to 45.4±3.1°C during EHW. Ozone levels increased by 1.6 times during EHW, while levels of other pollutants decreased. A total of 96 patients were enrolled, including 52 with asthma (41 female, 11 male) and 44 with COPD (5 female, 39 male). The mean age was 48±13 years for asthma patients and 66±6 years for COPD patients. Among asthma patients, FeNO levels increased significantly during EHW (β = 23.5; 95% CI: 17.17, 29.82), asthma control based on ACT decreased (p = 0.005), and among the AQLQ subscales, a statistically significant decline was observed especially in the domain related to environmental triggers (p < 0.001). In COPD patients, FeNO levels increased significantly (β = 16.6; 95% CI: 9.93, 23.38), and the number of patients with mMRC ≥2 and CAT ≥10 rose significantly (p < 0.001) during EHW. Additionally, we observed that the frequency of exacerbations increased 3.4-fold in asthma patients and 2.2-fold in COPD patients during EHW, and 67% of asthma patients reported a worsening of their atopic symptoms during this period. In conclusion, EHW and elevated ozone levels, key markers of the climate crisis, were associated with increased airway inflammation in both asthma and COPD patients. This was accompanied by a rise in exacerbation frequency and symptom severity, leading to impaired disease control and reduced quality of life. If appropriate measures are not taken, these environmental stressors are expected to result in more severe individual health outcomes and impose a significantly greater burden on healthcare systems in the future.
Benzer Tezler
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
- Pastörizasyondan sonra kültür ilavesinin ekşi kremadan yapılan tereyağlarının özelliklerine etkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERAP TAMER
