Türkiye'de planlama sisteminin kademelenme sorunları ve yeni planlama sistemi önerisi
Hierarchy problems of the planning system in Türkiye and a new planning proposal
- Tez No: 971448
- Danışmanlar: PROF. DR. MERCAN EFE GÜNEY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türkiye'de planlama kademelenmesinin ve mevcut planlama sisteminin yapısal sorunlarını, uluslararası uygulama örnekleriyle karşılaştırmalı olarak analiz etmekte ve çözüm önerilerinin Türkiye'ye uyarlanabilirliğini değerlendirmektedir. Almanya, Avustralya, Hollanda, Danimarka ve Portekiz'deki mekânsal planlama sistemleri; plan kademeleri, plan türleri, kurumsal yapı ve yönetişim modelleri açısından incelenmiş; bu ülkelerde ekolojik ilkelerin mekâna yansıtılması, ölçekler arası eşgüdüm, plan izleme ve denetim sistemleri gibi yapısal unsurların öne çıktığı görülmüştür. Bu analizlerin ardından, Türkiye'deki planlama sisteminin daha işlevsel ve bütüncül bir yapıya kavuşabilmesi amacıyla şehir plancılarıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde, her ölçekte özgün sorun alanları tanımlanmış ve çözüm yaklaşımları geliştirilmiştir. Radikal değişiklikler yerine, mevcut sisteme entegre edilebilecek dönüşüm önerilerinin daha uygulanabilir olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, kurumsal katmanlaşma yaklaşımı doğrultusunda değerlendirilmiş; ulusal, havza, bölge ve yerel ölçekte yeni bir planlama sistemine yönelik öneriler geliştirilmiştir. Önerilen sistem, ölçekler arası entegrasyon, doğa temelli planlama ilkeleri, katılım ve kurumsal uyum esas alınarak yapılandırılmıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation critically examines the structural deficiencies of Türkiye's spatial planning hierarchy and the institutional framework of its current planning system through a comparative analysis of international planning models. Drawing on case studies from Germany, Australia, the Netherlands, Denmark and Portugal, the research explores diverse planning tiers, statutory and strategic plan instruments, multi-level governance mechanisms, and institutional frameworks. The analysis identifies key transferable principles, including the spatial integration of ecological thresholds, cross-scalar coordination mechanisms, and robust systems for monitoring and enforcement. Building on these insights, in-depth interviews with practicing urban planners in Türkiye were conducted to contextualize systemic challenges and explore grounded reform pathways. The findings reveal scale-specific issues and solution proposals across national, basin, regional, and local levels. Rather than advocating for radical institutional overhaul, the interviews suggest a preference for incremental reforms embedded within existing institutional arrangements. In this context, the study adopts the framework of institutional layering to formulate a set of integrated and feasible planning system proposals. The resulting model emphasizes interscalar coherence, nature-based planning approaches, participatory and deliberative processes, and governance structures that promote institutional continuity and adaptability.
Benzer Tezler
- Evaluation des performances des projets de l'affaire électronique basé sur GRC en utilisant le tableau de bord équilibré et management de capital client
CRM bazlı e-iş proje performanslarının dengelenmiş skorkartı ve entelektüel müşteri sermayesi yönetimi ile değerlendirilmesi
BURHAN BURÇ KILIÇER
Yüksek Lisans
Fransızca
2004
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ETHEM TOLGA
- Türkiye'de mekansal planlama kademelenmesinde ölçek sorunu: Sivas örneği
A scale problem in the spatial planning hiearchy in Turkey: A case of Sivas
ÖMÜR ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Şehircilik ve Bölge PlanlamaSelçuk ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OĞUZ ÖZBEK
- Türkiye'de üst düzey planlama sistemi ve yönetimine afet yönetimi kapsamında bakış
A look at the upper level planning system and its management through disaster management in Turkey
İ.BAKIR KANLI
Doktora
Türkçe
2003
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ÜNAL
- Yerleşmeler sistemi ve kentsel nüfus kademelenmesi: Marmara bölgesi örneği
Settlement systems and city size ranking: Marmara region case study
SERAP GÜNİNDİ
- Le choix de la meilleure alternative de transport pour la solution du probleme de traffic a İstanbul
İstanbul'daki trafik probleminin çözümü için en uygun ulaşım alternatifinin seçimi
ASLI GÜL ÖNCEL
Yüksek Lisans
Fransızca
2003
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MÜJDE EROL GENEVOİS