Sâmiha Ayverdi'nin hikâye ve romanlarında medeniyet fikri
The idea of civilization in Samiha Ayverdi's stories and novels
- Tez No: 971735
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA ÇAPAN ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sâmiha Ayverdi, Medeniyet, Batı-Doğu, Fikir, Tarih, Sâmiha Ayverdi, Civilization, West-East, Idea, History
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sâmiha Ayverdi, hikâye ve romanlarında Osmanlı-Türk toplumunun İslam kültüründen Batı kültürüne geçiş sürecini ele alır. Bu geçiş, Tanzimat sonrası Türk edebiyatının önemli bir meselesi olmuştur. Ayverdi, Müslüman bir Türk aydını olarak bu kültürel değişmelerin yaşandığı döneme tanıklık ettiğinden eserlerinde de bunun yansımaları görülür. Yazar, Doğu ve Batı medeniyetinin çatışmalarını, Doğunun maneviyatçılığına karşı Batının maddeciliğini, yabancılaşmayı ve toplumsal değişmeleri, çatışmaları hemen hemen her eserinde işlemiştir. Doğu ve Batının düşünce yapısını, dünya görüşünü gözler önüne sererken Doğu medeniyetinin Batı medeniyetinin etkisinde kalarak kültürel yozlaşmanın olduğunu vurgular ve yanlış Batılılaşmanın sonuçları üzerinde durur. Yazar, bugün ile geçmişin çatışmaları, kırılmalarını eserlerine yansıtır. Doğu-Batı medeniyeti çatışmasına yeni bir bakış açısıyla ele alırken geçmiş ile bugün arasındaki kopuşların medeniyete zarar verdiğini karakterler, mekânlar ve günlük yaşam üzerinden anlatır. Batı medeniyetinin iyi yönlerini almak yerine şuursuzca kabul edilişin getirdiği sancıları, kopuşları, yüzeyselliği ve ahlaki çöküşle birlikte kimlik bunalımlarını gözler önüne serer. Ayverdi'nin gayesinin bugün ve geleceğin mimarı olan toplumun; ecdadını, tarihi, medeniyeti, toplumsal ve geleneksel değerlerin unutulmaması olduğu söylenebilir. Bu tezde Ayverdi'nin hikâye ve romanlarındaki“medeniyet fikrini”incelemesi amaçlanmaktadır. Hikâye ve romanlarındaki mekânın medeniyetle ilişkisi; karakterlerin medeniyete bakış açıları, ahlaki yozlaşma, gelenek ve görenekler, medeniyet eğitim ilişkisi ortaya konulmaya çalışılacaktır. Bu çalışma, toplumun geçtiği medeniyet değişiminin ve bu sürecin zorluklarının anlaşılmasına katkıda bulunmayı hedefler. 2025, viii + 100 Sayfa
Özet (Çeviri)
Sâmiha Ayverdi addresses the transition of Ottoman-Turkish society from Islamic culture to Western culture in her stories and novels. This transition became a significant issue in Turkish literature after the Tanzimat period. As a Muslim Turkish intellectual, Ayverdi personally witnessed these cultural transformations, and their reflections are evident in her works. In almost all of her writings, the author deals with the conflicts between Eastern and Western civilizations, the spirituality of the East versus the materialism of the West, alienation, social changes, and conflicts. While revealing the intellectual structures and worldviews of the East and the West, she emphasizes the cultural degeneration of Eastern civilization under the influence of Western civilization and focuses on the consequences of misguided Westernization. Ayverdi also reflects the conflicts and ruptures between the past and the present in her works. While approaching the East-West civilizational conflict from a new perspective, she illustrates through characters, settings, and daily life how the ruptures between the past and the present damage civilization. Instead of adopting the positive aspects of Western civilization, she highlights the pains, ruptures, superficiality, moral decay, and identity crises that emerge from its uncritical acceptance. It can be argued that Ayverdi's aim is to remind society, which serves as the architect of both the present and the future, not to forget its ancestors, history, civilization, and social and traditional values. This thesis aims to examine the“idea of civilization”in Ayverdi's stories and novels. The relationship between setting and civilization, the perspectives of the characters on civilization, moral degeneration, traditions, and the connection between civilization and education will be analyzed. This study seeks to contribute to the understanding of the civilizational transformations society has undergone and the challenges of this process. 2025, viii + 100 Pages
Benzer Tezler
- Samiha Ayverdi'nin hikâye ve romanlarında kadın kahramanlar
Heroines in Samiha Ayverdi's fiction and novels
PINAR YURTSEVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM YETİŞ
- Sâmiha Ayverdi'nin romanlarında insan ve değer sorunsalı
The problem of humanity and values in the novels of Sâmiha Ayverdi
AYDAGÜL TUNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT BAYRAKTAR
- Sâmiha Ayverdi'nin eserlerinde aşk mefhûmu
The love concept in works of Sâmiha Ayverdi
GÜLŞAH ŞİŞMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ENVER OKUR
- Sâmiha Ayverdi'nin üç eserinde (Hancı, Yusufcuk, Dile Gelen Taş) dinî ve tasavvufî unsurlar
The religious and mystic componants in samiha ayverdi's three works (Hancı, Yusufcuk, Dile Gelen Taş)
MÜNİRE AKÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve EdebiyatıDumlupınar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ TORUN
- İstanbul'da konak hayatı ve konak mimarisi (Samiha Ayverdi'nin İbrahim Efendi Konağı kitabı üzerinden mimari okumalar)
Mansion architecture and life in Istanbul (Architectural readings on 'Ibrahim Efendi Konagi' by Samiha Ayverdi)
BERFU SERDAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM NUMAN