Türkiye'deki toplum eczacıları arasında insülin konusunda bilgi, tutum ve uygulamalar
Knowledge, attitudes, and practices on insulin among community pharmacists in Turkey
- Tez No: 971761
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDAR BAĞDATLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: toplum eczacıları, insülin, diyabet mellitus, KAP, Türkiye, eczacılık uygulamaları, community pharmacists, insulin, diabetes mellitus, KAP, Turkey, pharmaceutical practice
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Diyabet yönetimi giderek daha fazla insülinin etkili kullanımına bağlıdır ve toplum eczacıları, hastaların uygun danışmanlık almasını sağlamada önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, Türk eczacılarının insülin tedavisini desteklemeye hazırlığına dair kanıtlar sınırlıdır. Bu kesitsel çalışma, Kasım 2024–Nisan 2025 arasında 385 eczacıyla yapılan geçerli bir anketle, Türk toplum eczacılarının bilgi, tutum ve uygulamalarını (KAP) değerlendirmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Ki-kare, ANOVA, korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizleriyle incelenmiştir.Sonuçlar, genel bilgi düzeyinin yalnızca kabul edilebilir olduğunu göstermiştir (ortalama = 14.239, p < 0.001). Katılımcıların yalnızca %25,2'si“iyi”düzeye ulaşmış, hipoglisemi (%44,7) ve diyabetik ketoasidoz (%44,4) yönetiminde belirgin eksiklikler bulunmuştur. Yaş anlamlı bir faktör olarak öne çıkmıştır; genç eczacılar (20–40 yaş) en yüksek, ≥61 yaş grubu ise en düşük puanları almıştır (F = 33.683, p < 0.001). Bu durum, güncel müfredatın etkisini ve sürekli eğitimin gerekliliğini göstermektedir. Tutumlar genellikle nötrden pozitife yönelmiş (ortalama = 3.375, p < 0.001) ve insülinin etkinliği ile hasta eğitiminin önemi vurgulanmıştır. Uygulamalar orta–iyi düzeyde bulunmuştur (ortalama = 3.85, p < 0.001); eczacılar depolama ve uygulama konularında daha güvenli hissederken, komplikasyon yönetiminde daha az güven bildirmiştir. Korelasyon ve regresyon analizleri, bilgi ile hem tutum hem uygulama arasında zayıf ama anlamlı ilişkiler göstermiştir; bu da bilginin tek başına davranışı belirlemede yetersiz olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, genç eczacıların daha yüksek bilgi düzeyine sahip olduğu belirlenmiş ve sürekli mesleki eğitimin, tutarlı danışmanlık ve daha iyi diyabet bakımının temelini oluşturduğu vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
Diabetes management increasingly depends on the effective use of insulin, with community pharmacists playing a key role in ensuring proper patient counseling. However, evidence on the readiness of Turkish pharmacists to support insulin therapy remains limited. This cross-sectional study evaluated the knowledge, attitudes, and practices (KAP) of Turkish community pharmacists through a validated survey conducted between November 2024 and April 2025 among 385 pharmacists. The questionnaire included demographic data and 35 items assessing insulin-related KAP. Data were analyzed using descriptive statistics, Chi-square, ANOVA, correlation, and simple linear regression tests.Overall knowledge was acceptable (mean = 14.239, p < 0.001), with only 25.2% achieving a“good”level, while notable gaps remained in hypoglycemia recognition and diabetic ketoacidosis management. Age was a significant factor: younger pharmacists (20–40 years) scored highest, while those aged ≥61 scored lowest, with none classified as“good”(F = 33.683, p < 0.001). These generational differences reflect the effect of updated curricula and emphasize the need for ongoing education.Attitudes were generally neutral to positive (mean = 3.375, p < 0.001), highlighting insulin's effectiveness and patient education, though empathy and economic aspects were weaker. Practices were moderate to good (mean = 3.85, p < 0.001), with higher confidence in storage and administration than in complication management. Weak but significant correlations were found between knowledge, attitudes, and practices, suggesting knowledge alone is insufficient to shape behavior. In conclusion, younger pharmacists demonstrated better knowledge, underscoring the importance of lifelong learning to maintain consistent counseling and improve diabetes care.
Benzer Tezler
- Turistlerin Türkiye'deki toplum eczanelerinde karşılaştığı zorluklar
Challenges tourists faced in Turkish community pharmacies
WED SAAD SALIH AL-BAYATI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eczacılık ve FarmakolojiAnadolu ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDAR BAĞDATLI
- İlaç sektöründeki tarafların kilit tedarik zinciri performans göstergelerinin ölçülmesi ve Türkiye'deki ilaç tedarik zinciri yapısının analizi
Measurement of supply chain party key performance indicators in the pharmaceutical industry and analysis of pharmaceutical supply chain structure in Turkey
HİLAL TÜRK
- Knowledge, attitude, and practice of community pharmacists in maternal and child health services
Anne ve çocuk sağlığı hizmetlerinde topluluk eczacılarının bilgi, tutumu ve uygulaması
SONITA ANWARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Eczacılık ve FarmakolojiYeditepe ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDİKARİM ABDİ
- Türkiye'de serbest çalışan eczacıların sorunları
The problems of community pharmacists in Turkey
SEDA KOCABACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiSağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHTAP TATAR
- The relationship between human capital and economic growth: The case of Turkey 1980-2013
Beşeri sermaye ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği 1980-2013
AYŞENUR KARAKAŞ AYDINBAKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUAT ERDAL