Kentlerdeki deprem riskinin aidiyet ve mekân bağlılığına etkisi
The effect of earthquake risk in urban areas on sense of belonging and place attachment
- Tez No: 972098
- Danışmanlar: PROF. DR. NİLGÜN ÇOLPAN ERKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Afet riski, Yere bağlılık, Disaster risk, Place attachment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son dönemlerde kentleşmenin gelişim biçimi ve düzenindeki değişimler, afetlerin hasar etkilerinin artmasına yol açarak insan ile mekân arasındaki bağı tehdit etmektedir. Artan riskler, mekânların ciddi zarar görmesine ve insanların parçası oldukları mekânlardan koparak insanın bağlılık ve aidiyet hissiyatını etkilemektedir. İnsan, yaşamını inşa ederken beraberinde mekân olgusunu da oluşturur. Mekânların insanlar için üretilip anlamlandırılması, insanların bu mekânlara yönelik bağlılıklarının temelini oluşturmaktadır. Mekânsal bağlılık; bireylerin bir mekâna duyduğu bağ, bağlanma hissi ve bu bağlamda hissettikleri aidiyetin bütünüdür. Aidiyetin güçlenmesi bağlılığı artırırken, artan bağlılık da aidiyeti besler; bu karşılıklı etkileşim iki kavramın temel bir insan ihtiyacı olarak görülmesinin nedenidir. Bu bağlamda, afet türleri arasından deprem ele alınmıştır. Depremler, mevcut afet deneyiminin yanı sıra olası gelecekteki afetler karşısında bireylerde korku, belirsizlik ve buna bağlı psikolojik sorunlara zemin hazırlayarak yaşam kalitesini düşürmeketdir. Deprem riski, bireylerin yaşadıkları mekânla olan bağlarını yeniden değerlendirmelerine yol açabilmektedir. Yapılan literatür incelemesinde, çalışmaların çoğunlukla afet sonrası sürece odaklandığını, afet öncesi deprem riskinin mekânlar ve insanlar üzerindeki etkilerine yönelik araştırmaların sınırlı olduğunu, risk, risk algısı ve yere bağlılık arasında bağlılığa sistematik olarak çok az ilgi gösterildiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, olası riskin mekâna ve bireye etkileri mekânsal bağlılık çerçevesinde ele alınarak afet riskinin yarattığı etkiler ile mekânsal bağlılık arasındaki ilişki incelenmektedir. Mekânsal bağlılık ve deprem riski arasındaki ilişkinin ele alındığı çalışmada, farklı kaynak fay hatlarına sahip olmalarına rağmen aktif ve büyük depremlere yol açabilen fay hatlarının etkisi altında bulunan; yakın zamanda deprem riski deneyimleyerek büyük yıkıma uğramış Antakya ilçesi ile benzer etkiyi daha önce yaşamış Yalova Merkez ilçesi araştırma alanı olarak belirlenmiştir. Alan seçiminin ardından, katılımcıların risk algısı ve bağlılık düzeylerini ölçmeye yönelik anketle, deprem riskinin mekânsal bağlılık ve aidiyet üzerindeki etkilerinin tespit edilmesi hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
Recent changes in the form and structure of urbanisation have increased the damage caused by disasters, threatening the connection between people and their surroundings. Rising risks damage spaces and disconnect people from the places they belong to, affecting their sense of belonging and attachment. As humans build their lives, they also create the concept of space. The production and interpretation of spaces form the basis of spatial attachment, defined as an individual's connection to a space, their sense of attachment, and belonging. Strengthening belonging increases attachment, while attachment nourishes belonging; this mutual interaction makes them a fundamental human need. In this context, earthquakes are examined as disasters that disrupt the human–space bond. They lower quality of life by creating fear, uncertainty, and psychological problems in individuals facing both current and potential disasters. Earthquake risk can prompt individuals to re-evaluate their ties to where they live. A review of the literature shows that most studies address the post-disaster process, while research on the effects of pre-disaster earthquake risk on places and people is limited. There is little systematic focus on the relationship between risk, risk perception, and place attachment. In this study, the effects of potential earthquake risk on space and individuals are examined within the framework of spatial attachment, and the relationship between disaster risk and spatial attachment is investigated. In the study, Antakya, which has recently experienced earthquake risk and severe destruction, and Yalova Merkez, which experienced a similar impact in the past, were selected as research areas. Although located on different source fault lines, both remain under the threat of active, high-magnitude earthquakes. Surveys measuring participants' risk perception and attachment levels were conducted to determine the effects of earthquake risk on spatial attachment and belonging.
Benzer Tezler
- Kent hakkı ve deprem politikaları: Dirençli İstanbul için tematik analiz
Right to the city and earthquake policies: Thematic analysis for resistant Istanbul
IŞIL ERÇİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF ALKAY
- Bir dekadenz durumu olarak deprem sürecinde komşuluk ve iletişim (Malatya ili özelinde ampirik bir araştırma)
Neighborhood and communication in the earthquake process as a decadenzy case (An empirical research specific to Malatya province)
EMİNE DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İletişim BilimleriMalatya Turgut Özal Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. MUSTAFA YAĞBASAN
- Strategies for seismic risk mitigation by considering economic criteria on a regional basis
Bölge bazında ekonomik kriterler göz önünde tutularak deprem risklerinin azaltılmasına yönelik stratejiler
HASAN HÜSEYİN AYDOĞDU
Doktora
İngilizce
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDeprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER İLKİ
- Kentsel dönüşümün kent kültürüne ve kentlilik bilincine etkisi: Meram Belediyesi örneği
The effect of urban transformation on urban culture and urban awareness: The case of Meram Municipality
MAHMUT SAMİ ALDUR
Doktora
Türkçe
2020
Kamu YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER KUTLU
- Sivas ili örneğinde kentsel dönüşüm uygulamaları; sorunlar ve çözüm önerileri
Urban transformation applications in the example of Sivas province; problems and solution proposals
ALİ BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Jeodezi ve FotogrametriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH POYRAZ