Yem bezelyesi (pisum sativum var. arvense)'nde farklı biçim zamanları ve fosfor dozlarının verim ile bazı primer ve sekonder metabolitler üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different harvest times and phosphorus doses on yield and some primary and secondary metabolites in field peas (pisum sativum var. arvense)
- Tez No: 972164
- Danışmanlar: PROF. DR. MEVLÜT TÜRK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Yem bezelyesi, Forage pea
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, biçim zamanı ve fosfor dozlarının yem bezelyesinin verim ve kalite değerleri ile kuru ot ve tohumlarında bazı primer ve sekonder metabolitleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2022 ve 2023 vejetasyon dönemlerinde Isparta'da yürütülmüştür. Çalışmada Taşkent yem bezelyesi çeşidi kullanılmıştır. 5 farklı fosfor dozu (0, 4, 8, 12 ve 16 kg/da) ana parsellere ve 4 farklı biçim zamanı (Çiçeklenme başlangıcı, %50 çiçeklenme, tam çiçeklenme ve tohum hasat dönemi) alt parsellere yerleştirilmiş şekilde planlanan çalışmada toplam 20 farklı konu incelenmiştir. Deneme, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada yeşil ot verimi, kuru ot verimi, tohum verimi, ham protein oranı, ham protein verimi, ham kül, NDF, ADF, TSBM, NYD, serbest amino asit miktarı, yağ oranı ve kompozisyonu, toplam fenolik madde miktarı, fitik asit miktarı ve antioksidan aktivite (DPPH-CUPRAC yöntemleri) analizleri yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen iki yıllık ortalama sonuçlar değerlendirildiğinde fosfor dozlarındaki artış yeşil ot, kuru ot, ham protein oranı, ham protein verimi, TSBM, NYD, toplam fenolik madde, antioksidan aktivite, fitik asit, serbest amino asit ve yağ oranı değerlerini artırırken, NDF ve ADF oranlarını azaltmış, ham kül oranı üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur. Biçim zamanı ilerledikçe yeşil ot, kuru ot, ham protein verimi, NDF ve ADF oranları, TSBM, NYD, antioksidan aktivite, fitik asit miktarı ve yağ oranı artış göstermiş; ham kül oranı, ham protein oranı, TSBM, NYD, toplam fenolik madde ve serbest amino asit miktarı azalmıştır. Yem bezelyesi yaprak ve tohumlarının doymamış yağ asitlerince zengin olduğu ve baskın bileşenin linoleik asit ve oleik asit olduğu tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This research was carried out in Isparta in 2022 and 2023 vegetation periods to determine the effects of harvest time and phosphorus doses on the yield and quality values of forage pea and some primary and secondary metabolites in dry grass and seeds. Taskent forage pea variety was used in the study. A total of 20 different subjects were examined in the study planned with 5 different phosphorus doses (0, 4, 8, 12 and 16 kg/da) placed in main plots and 4 different harvest times (beginning of flowering, 50% flowering, full flowering and seed harvest period) in sub-plots. The trial was carried out in randomized blocks according to the split plot trial design with 3 replications. In the study, green forage yield, dry hay yield, seed yield, crude protein ratio, crude protein yield, crude ash, NDF, ADF, TDN, RFV, free amino acid amount, oil ratio and composition, total phenolic compounds amount, phytic acid amount and antioxidant activity (DPPH-CUPRAC methods) analyses were performed. When the two-year average results obtained from the study were evaluated, the increase in phosphorus doses increased the green forage, dry hay, crude protein ratio, crude protein yield, TDN, RFV, total phenolic compounds, antioxidant activity, phytic acid, free amino acid and oil ratio values, while it decreased the NDF and ADF ratios, and its effect on the crude ash ratio was found to be insignificant. As the harvest time progressed, green forage, dry hay, crude protein yield, NDF and ADF ratios, TDN, RFV, antioxidant activity, phytic acid amount and oil ratio increased; crude ash ratio, crude protein ratio, TDN, RFV, total phenolic compounds and free amino acid amounts decreased. It was determined that the leaves and seeds of forage pea were rich in unsaturated fatty acids and the dominant components were linoleic acid and oleic acid.
Benzer Tezler
- Bazı tablet deterjanların Pisum sativum L. üzerindeki sitotoksik etkileri
Cytotoxic effetcts of some tablet detergens on Pisum sativum L.
DİLEK SEZER
- Bazı izotiazolinon bileşiklerinin uygulandığı Pisum sativum L.'de sıvı vermikompostun iyileştirici etkilerinin araştırılması
Investigation of the healing effects of liquid vermicompost in Pisum sativum L. which was appli̇ed with some isothiazinone compounds
DUYGU AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyolojiKocaeli ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM AKSOY
DR. BURCU YÜKSEL
- Kışlık ikinci ürün olarak tahıl+baklagil karışımlarından yararlanma olanakları üzerinde bir araştırma
An investigation on benefit possibilities from legume-cereal mixtures as winter second crop
ABDUL CENAP CEVHERİ
- Yem bezelyesi (Pisum sativum spp. arvense L.)'nin yulaf ve arpa ile karışımlarında ot verim ve kalitelerinin belirlenmesi
Determination of forage yield and quality of pea (Pisum sativum spp. arvense L.) mixtures with oat and barley
ABDULLAH KOÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEBAHATTİN ALBAYRAK
- Yem bezelyesi (Pisum sativum arvense L.) genotiplerinin, prolin içeriğine ve antioksidan enzim aktivitesine bağlı olarak soğuğa karşı direncinin belirlenmesi
Determination cold stress resistance and the antioxidant enzyme system in Pisum sativum arvense L.
ONUR RECEP YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Bilim ve TeknolojiErzurum Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL BEZİRGANOĞLU