Geri Dön

Öğretmenlerin okul ortamındaki etkileşimleri üzerine etnografik bir araştırma: Geyve örneği

An ethnographic research on interactions of teachers in school environment: Case of Geyve

PDF İndir

  1. Tez No: 972271
  2. Yazar: MERVE YALNIZ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ERCAN GEÇGİN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sosyoloji, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Merceğini okul ortamındaki ilişki ve etkileşimlere yönelten bu araştırma okul ekolojisindeki aşinalıkların, sıradanlıkların cazibesini ortaya çıkarmak arzusundadır. Gündelik hayatın bilinmezliğinde dahi zeminde sessizce akan rutinler, işleyen kurallar vardır. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı belirli okullarda görev yapan öğretmenlerin okul ortamındaki meslektaşlarıyla, idari yönetimle, öğrencilerle ve okulun diğer personelleri ile kurdukları ilişki ve etkileşimlerin etnografik araştırma ile incelenmesidir. Bu kapsamda okul ekolojisindeki ilişki ve etkileşimlerin zamana ve mekâna göre nasıl değiştiği, etkileşim tipolojileri, öğretmenlerin etkileşimler esnasında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla baş etme yöntemleri ortaya çıkarılmış ve öğretmenlerin okul ortamındaki etkileşim sahnelerinde oynadıkları roller vasıtasıyla diğer aktörlerle girdiği etkileşimler temel alınarak öğretmen tipolojileri keşfedilmiştir. Nitel yöntem ile gerçekleştirilen ve saha araştırmasına dayanan bu araştırmanın alanını Sakarya ilinin Geyve ilçesinde yer alan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu farklı yaş ve branşlardaki öğretmenler arasından maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmaya Eylül 2023'te başlanmış, Haziran 2025'e kadar devam edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış mülakat ve katılımlı gözlem yoluyla toplanmıştır. Farklı yaş ve branşlarda beşi kadın beşi erkek olmak üzere toplam on öğretmenle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin fiziksel ve toplumsal mekân olarak değerlendirilen okul ekolojisindeki benlik sunumları, izlenim yönetimleri, günlük pratikleri ve bu pratiklere gizledikleri kurnazlıkları, taktikleri ve tüm bunların nasıl bir düzen içerisinde işlediği; okul ortamında diğer aktörler ile dahil oldukları etkileşim biçimleri ve bu etkileşimlerden süzülen öğretmen tipolojileri sosyal teori ışığında analiz edilmiştir. Araştırmanın bulguları okul ekolojisindeki etkileşimlerin gelişigüzel yürümediğini, belli kurallar, ritüeller, etkileşim tipolojileri etrafında şekillendiğini, bir ritminin olduğunu, mekâna göre değiştiğini ve mekânı dönüştürdüğünü göstermiştir. Araştırma sonucunda okul ortamındaki etkileşimlerin genel olarak öğretmenler odasının, sigara mekânlarının sahne arkası ve idare odalarının, sınıfların ise vitrin bölgesi olarak işlev gördüğü, çatışma, rekabet, tahakküm, iş birliği ve iş bölümü, mübadele olmak üzere beş temel tipoloji etrafında şekillendiği bulunmuştur. Güç ilişkilerinin söylemler üzerinden belirginleştiği; öğretmenlerin tahakkümle otosansür, kayıtsız kalmak gibi taktiklerle mücadele ettikleri tespit edilmiştir. Mesleğin itibarının azalması ve ekonomik sıkıntılar öğretmenler arası etkileşimlerde mübadele ilişkilerini ön plana çıkarırken, öğretmenlerin bu mübadeledeki dengesizliği manevi doyumu ön planda tutma ve mesleğe kutsiyet atfetme ile çözmeye çalıştıkları bulunmuştur.

Özet (Çeviri)

Focusing on relationships and interactions within the school environment, this research aims to expose the allure of familiarity and ordinariness within the school ecology. Even in the uncertainty of daily life, routines and rules flow silently beneath the surface. In this context, the primary purpose of this research is to examine the relationships and interactions teachers at specific schools establish with their colleagues, administrative staff, students, and other school personnel through ethnographic research. This research explores how relationships and interactions within the school ecology change over time and space, interaction typologies, the problems teachers encounter during interactions, and their coping strategies. Teacher typologies are discovered based on the interactions teachers engage with other actors through the roles they play in the interaction scenes within the school environment. This research, conducted using qualitative methods and based on field research, comprises teachers working in secondary schools affiliated with the Ministry of National Education in the Geyve district of Sakarya province. The study group was selected using maximum variation sampling from teachers of different ages and disciplines. The research began in September 2023 and continued until June 2025. Data were collected through semi-structured interviews and participant observation. In-depth interviews were conducted with ten teachers, five female and five male, of various ages and disciplines. The study analyzed teachers' self-presentation, impression managements, daily practices, and the subtleties and tactics they conceal within these practices, and the order of all these activities within the school ecology, considered as a physical and social space; the forms of interaction they engage in with other actors within the school environment, and the teacher typologies distilled from these interactions were analyzed. The research findings demonstrated that interactions within the school ecology are not haphazard; they are shaped around specific rules, rituals, and interaction typologies. They have a rhythm, change according to the space, and transform the space As a result of the research, it was found that interactions in the school environment are generally shaped around five basic typologies: conflict, competition, domination, cooperation and division of labor, and exchange, with teachers' rooms and smoking areas functioning as backstage areas, and administration rooms and classrooms as showcase areas. Power relations are evident through discourse, and teachers have been found to combat domination through tactics such as self-censorship and indifference. While the profession's diminished prestige and economic hardship bring exchange relationships to the forefront in teacher interactions, teachers have been found to attempt to resolve this imbalance by prioritizing spiritual fulfillment and attributing sanctity to the profession.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    933822

    The factors affecting organizational commitment of English language instructors in Turkish context

    Türkiye bağlamında İngilizce dil öğretmenlerinin örgütsel bağlılığını etkileyen faktörler

    MEHMET EKİZOĞLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimÇağ Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞEHNAZ ŞAHİNKARAKAŞ

  2. Tez No

    364984

    Örgütsel adalet algısının performans üzerindeki etkisi; Adıyaman ilinde çalışan öğretmenler üzerine bir uygulama

    Organızatıonal ımpact on the performance of perceptıon of justıce: An applıcatıon of teachers ın the cıty employees Adıyaman

    EMRAH GÜNGÖRMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    İşletmeTürk Hava Kurumu Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ALKIŞ

  3. Tez No

    451401

    The relationship between teachers' power perception, teachers' perception of child, and child-teacher interaction

    Öğretmenlerin güç ve çocuk algısı ile öğretmen çocuk etkileşimi arasındaki ilişki

    NEHİR CABİ ZENGİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MİNE GÜVEN

  4. Tez No

    989222

    Okul öncesi öğretmenlerinin duygu sosyalleştirme yaklaşımları ile çocukların duyguyu tanıma, anlama ve ifade etme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examining the relationship between preschool teachers' emotional socialization approaches and children's ability to recognize, understand, and express emotions

    KÜBRA KARAÇALI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EBRU ERSAY

  5. Tez No

    99630

    Ortaöğretim kurumu müdürlerinin gösterdikleri etkileme davranışlarına ilişkin müdür ve öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi

    Was done to add value to the ideas of school principals and teachers about the influential behaviours of secondary school principals on teachers

    AHMET AKÇAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2000

    Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HAYDAR DURUKAN

Geri Dön