Obezite polikliniğine başvuran oral antidiyabetik ilaç kullanmayan hastalarda açlık kan glukozu ve HOMA-IR'nin vücut yağ oranı, bel kalça çevresi oranı(WHR) ve vücut kitle indeksi(BMI) ile ilişkisi
Relationship between fasting blood glucose and HOMA-IR and body fat, waist-hip circumference (WHR), and body mass index (BMI) in patients not using oral antidiabetic medications applying to an obesity clinic
- Tez No: 972356
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK ÜNLÜ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Prediyabet, insülin direnci, HOMA-IR, obezite, bel/kalça oranı, vücut yağ yüzdesi, Prediabetes, insulin resistance, HOMA-IR, obesity, waist-to-hip ratio, body fat percentage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Prediyabet, tip 2 diyabetes mellitusun klinik olarak ortaya çıkmasından önceki dönemi temsil eder ve bu süreçte erken tanı, ileride diyabet gelişimini önlemede kritik rol oynamaktadır. Bu çalışmada, obezite polikliniğine başvuran bireylerde prediyabet bulgularının değerlendirilmesinde kullanılan antropometrik ölçümlerin (vücut kitle indeksi [BMI], bel/kalça oranı [WHR], vücut yağ yüzdesi [VYO]) biyokimyasal parametreler (açlık plazma glukozu, insülin, HOMA-IR) ile ilişkisi araştırılmıştır. Yöntem: Araştırma retrospektif ve kesitsel olarak planlanmış olup, 2021– 2023 yılları arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Obezite Polikliniği'ne başvuran ve oral antidiyabetik tedavi kullanmayan toplam 444 bireyin (43 erkek, 401 kadın) verileri değerlendirilmiştir. Katılımcıların açlık kan glukozu, insülin, HOMA-IR değerleri ile antropometrik ölçümleri (BMI, WHR, VYO) kaydedilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, gruplar arası karşılaştırmalar (t-testi, Mann-Whitney U), ki-kare testleri ve ROC eğrisi analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama açlık glukozu 95,7 ± 11,3 mg/dL, insülin düzeyi 15,4 ± 10,1 μU/mL ve HOMA-IR değeri 3,74 ± 2,85 olarak saptanmıştır. Antropometrik ölçümler incelendiğinde, ortalama BMI 35,8 ± 5,9 kg/m², WHR 0,93 ± 0,07 ve VYO %46,3 ± 5,5 bulunmuştur. Glukoz düzeyleri ile antropometrik ölçümler karşılaştırıldığında, BMI kategorilerine göre anlamlı fark izlenmezken (p=0,990), WHR'nin yüksek olduğu bireylerde glukoz değerlerinin anlamlı şekilde arttığı görülmüştür (p=0,005). VYO grupları arasında glukoz açısından anlamlı fark saptanmamıştır. HOMA-IR açısından değerlendirildiğinde, BMI ≥30 olanlarda insülin direnci prevalansı daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,246). Buna karşılık, WHR yüksek olanlarda insülin direncinin belirgin şekilde vi daha fazla olduğu gösterilmiştir (p=0,011). VYO ile HOMA-IR arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p=0,176). ROC analizi sonuçlarına göre, WHR erkeklerde insülin direncini öngörmede güçlü bir belirteçtir (AUC=0,773; p=0,002). Kadınlarda ise WHR'nin öngörü gücü sınırlı kalsa da etkilidir.(AUC=0,586; p=0,003). Sonuç: Çalışmamız, prediyabetin öngörülmesinde BMI'nin tek başına yetersiz olduğunu, WHR'nin özellikle erkeklerde insülin direncini belirlemede en güçlü parametre olduğunu ortaya koymuştur. Kadınlarda WHR'nin düşük özgüllük göstermesi, bu parametrenin biyokimyasal testlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. VYO'nun ise prediyabet riskini tek başına öngörmede sınırlı olduğu görülmüştür. Bu bulgular, klinik pratikte basit ve düşük maliyetli antropometrik ölçümlerin, özellikle WHR'nin, prediyabetin erken dönemde saptanmasında değerli bir araç olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: Prediabetes represents the transitional stage preceding type 2 diabetes mellitus, and early detection during this period is critical for preventing future diabetes development. This study aimed to investigate the relationship between anthropometric measurements [body mass index (BMI), waist-to-hip ratio (WHR), body fat percentage (BFP)] and biochemical parameters [fasting plasma glucose (FPG), insulin, homeostasis model assessment of insulin resistance (HOMAIR)] in individuals attending an obesity outpatient clinic. Methods: This retrospective cross-sectional study included data from 444 individuals (43 men, 401 women) who attended the Obesity Outpatient Clinic of Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine between 2021 and 2023 and were not using oral antidiabetic therapy. Anthropometric (BMI, WHR, BFP) and biochemical parameters (FPG, insulin, HOMA-IR) were recorded. Statistical analyses were performed using descriptive statistics, group comparisons (t-test, Mann–Whitney U), chi-square tests, and receiver operating characteristic (ROC) curve analysis. Finding: The mean FPG was 95.7 ± 11.3 mg/dL, insulin 15.4 ± 10.1 μU/mL, and HOMA-IR 3.74 ± 2.85. The mean BMI was 35.8 ± 5.9 kg/m², WHR 0.93 ± 0.07, and BFP 46.3 ± 5.5%. When glucose levels were compared across anthropometric categories, no significant difference was observed by BMI (p=0.990), whereas glucose values were significantly higher in individuals with elevated WHR (p=0.005). No significant difference was detected between BFP groups. For HOMA-IR, although insulin resistance prevalence was higher in participants with BMI ≥30, this was not statistically significant (p=0.246). Conversely, participants with elevated WHR showed significantly higher rates of insulin resistance (p=0.011). BFP was not significantly associated with HOMA-IR (p=0.176). viii ROC analysis indicated that WHR was a strong predictor of insulin resistance in men (AUC=0.773; p=0.002), while its predictive ability was limited in women (AUC=0.586; p=0.003). Results: Our findings demonstrate that BMI alone is insufficient for predicting prediabetes, whereas WHR, particularly in men, serves as a stronger predictor of insulin resistance. In women, WHR showed limited specificity, suggesting that it should be evaluated alongside biochemical markers such as FPG and HOMA-IR. BFP was not a significant predictor of prediabetes in this cohort. These results highlight the clinical value of simple, low-cost anthropometric measurements, especially WHR, for the early detection of prediabetes.
Benzer Tezler
- Diyabetik yaşlılarda kırılganlık varlığı ve ilişkili etmenler
Presence of fragile and related factors in diabetic elderly people
YAREN DAĞ MEDİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
GeriatriDokuz Eylül ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ŞİMŞEK KESKİN
- Hematolojik maligniteli olgularda glukoz metabolizması ve insülin direnci ile bazı adipokinler arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigating the relationship between glucose metabolism, insulin resistance and some adipokines in cases with hematologic malignancy
AYDIN KALENDER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
HematolojiCelal Bayar Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİNE MİSKİOĞLU
- Bir tıp fakültesi hastanesi diyabet polikliniğine başvuran tip 2 diabetes mellitus'lu bireylerde depresyon semptomları ve özbakım aktiviteleri
Depression symptoms and self-care activities in individuals with type 2 diabetes mellitus attending to a diabetes outpatient clinic at a medical faculty hospital
İKLİM GÜRCAN YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk Sağlığıİstanbul ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİM İŞSEVER
- Diyabeti olan hastaların insülin tedavisi karşı tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of patiens with diabetes towards insulin therapy
MERVE ŞANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
- Tip 2 diyabetlilerde fruktoz tüketimi ve beslenme alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of fructose consumption and change of nutrition habits in type 2 diabetic patients
GİZEM TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikOkan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL TÜFEKÇİ ALPHAN