Ormanlık bölge yakınlarındaki yerleşimlerde yangın risklerinin belirlenmesi
Determining fire risks in settlements closed to forested areas
- Tez No: 972402
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ KORKMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Orman yangınları, Forest fires
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ormanlar, önemli ekosistemlerden biri olup varlıklarını sürdürebilmesinin önündeki en büyük engellerden biri orman yangınlarıdır. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'de 2000-2024 yılları arasında 60.409 yangında, 400.034 hektar orman alanı zarar görmüştür. Türkiye'de orman yangınları çoğunlukla yaz mevsiminde, özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde meydana gelmektedir. İklim koşulları dışında anız yakma, sigara, piknik gibi eylemler de yangın riskini artırmaktadır. Son zamanlarda küresel ölçekte ve Türkiye'de orman yangınlarının sayısındaki artışta; iklim krizi, kentsel genişleme ve yetersiz afet yönetimi gibi etmenler etkili olmaktadır. Yangınlar, sadece doğal ekosistemi değil, can ve mal kayıpları, hava ve su kirliliği, erozyon, biyolojik çeşitlilik kaybı ve yapı hasarları gibi sonuçlarla yakınında bulunan yerleşim yerlerini de olumsuz etkilemektedir. Çalışmanın amacı, ormanlık bölge yakınındaki yerleşim alanlarındaki risklerin belirlenmesi ve bu riskler doğrultusunda yangın güvenlik önlemleri için öneriler geliştirilmesi, bölgede yaşayan halkın, tasarım, inşa sürecinde yer alacak kişilerin ve ilgili kurumlarda çalışan personelin bilgilendirilmesinin sağlanmasıdır. Ayrıca Türkiye' nin ve başka ülkelerin orman yangını ile ilgili mevzuatları karşılaştırılarak aradaki farklılıklar da belirlenmiştir. Bu doğrultuda; tez çalışmasında dünyada ve Türkiye'de meydana gelen orman yangınlarına ve yangınların yerleşim alanlarına olan etkisine dair veriler üzerine araştırmalar yapılmıştır. Birinci bölümde çalışmanın amacı, kapsamı, hipotezi ve yöntemine yer verilmiş; orman yangınlarına yönelik literatür taraması yapılmıştır. İkinci bölümde, dünyada ve Türkiye'de meydana gelen orman yangınları, yangınların yerleşim yerleri üzerindeki etkileri ve yangın risk unsurları ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde, Türkiye ve orman yangınlarının sıkça yaşandığı ülkelerin yangın mevzuatları incelenmiştir. Dördüncü bölümde, belirlenen risk unsurları bağlamında Türkiye, ABD, Avustralya ve Kanada'nın yangın mevzuatları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Beşinci bölümde ise, elde edilen bulgular doğrultusunda yangın öncesinde, sırasında ve sonrasında alınması gereken önlemler belirlenerek çözüm önerileri sunulmuştur. Tez, yerel yönetimlere afet planlamasında, tasarımcı ve uygulayıcılara yapı güvenliği süreçlerinde, mevzuat düzenleyicilere ise yönetmeliklerin geliştirilmesinde katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca, bölge halkının bilinçlenmesine ve can-mal kayıplarının azaltılmasına yönelik yol gösterici bir kaynak niteliği taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Forests are among the most significant ecosystems, yet wildfires remain one of the greatest threats to their sustainability. According to the General Directorate of Forestry, between 2000 and 2024, a total of 60,409 fires occurred in Turkey, damaging 400,034 hectares of forest land. Forest fires in Turkey mostly occur during the summer season, particularly in the Aegean, Mediterranean, and Marmara regions. In addition to climatic conditions, human activities such as stubble burning, smoking, and picnicking increase the risk of fire. Recently, both globally and in Turkey, the number of wildfires has risen, driven by factors such as climate change, urban expansion, and inadequate disaster management. These fires not only threaten natural ecosystems but also negatively affect nearby settlements, leading to loss of life and property, air and water pollution, soil erosion, biodiversity loss, and structural damage. The aim of this study is to identify the risks associated with wildfires in residential areas located near forests and to develop recommendations for fire safety measures in line with these risks. Furthermore, it seeks to raise awareness among local communities, professionals involved in design and construction processes, and personnel working in relevant institutions. The study also compares Turkey's wildfire-related legislation with that of other countries in order to highlight regulatory differences. Accordingly, the thesis investigates data on wildfires occurring in Turkey and worldwide, with a particular focus on their impact on settlements. The first chapter presents the aim, scope, hypothesis, and methodology of the study, along with a review of the literature on wildfires. The second chapter examines wildfires in Turkey and globally, their impacts on settlements, and the associated risk factors. The third chapter analyzes wildfire legislation in Turkey and in countries where wildfires are frequent. The fourth chapter offers a comparative analysis of the wildfire regulations of Turkey, the United States, Australia, and Canada in the context of identified risk factors. The fifth chapter proposes preventive and responsive measures to be taken before, during, and after wildfires, offering practical solutions. This thesis aims to contribute to disaster planning by local authorities, to the implementation of building safety processes by designers and practitioners, and to the improvement of regulations by policymakers. Moreover, it is intended as a guiding resource for raising public awareness and minimizing loss of life and property in forest-adjacent residential areas.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Akdeniz bölgesinde ozon kirliliği ve ormanlara olan etkisinin incelenmesi
Ozone pollution in the Mediterranean region assesments of its effects on forests
EVRİM AKKOYUNLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Çevre MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜLEN GÜLLÜ
- Artvin ormanlarında yangınların dağılımı ve büyük yangınların değerlendirilmesi
Distribution of fires and evaluation of large fires in Artvin forests
KÜBRA SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık YönetimiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAfet Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Mersin Orman Bölge Müdürlüğü kapsamında yangınla havadan mücadelenin ekonomik analizi
The economic analysis of aerial fire control in the Mersin Regional Forest Directorate
AYFER TAŞELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN GÖRÜCÜ
- Ormanlık alanlarda insansız hava aracı tabanlı sayısal arazi modeli üretimi üzerine araştırmalar
A study on the generation of uav-based digital terrain model in forest areas
GÖKHAN KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERCAN GÜLCİ