İstanbul'da organik gıda tedarik zincirinin incelenmesi
An examination of the organic food supply chain in İstanbul
- Tez No: 972473
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ADEM SAKARYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bölge Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Organik gıda üretimi, çevresel sürdürülebilirlik ve insan sağlığını koruyarak, modern tarımın yol açtığı olumsuz etkilere karşı alternatif bir yöntem olarak öne çıkmaktadır. Bu üretim biçimi, yalnızca tarımsal tekniklerle değil, aynı zamanda sertifikasyon sistemleriyle de güvence altına alınmakta, çevresel etkilerin azaltılması ve toplum sağlığının korunmasına katkı sunmaktadır. Son dönemde organik gıdaya olan talebin artması, organik gıdanın tüketiciye ulaştırılma biçimlerini daha da önemli hale getirmiştir. Bu noktada, organik ürünlerin üreticiden tüketiciye güvenli ve sürdürülebilir yollarla ulaştırılmasını sağlayan tedarik zincirleri, sistemin bütüncül işleyişinde merkezi bir rol üstlenmektedir. Literatürde organik gıda tedarik zincirleri genel olarak kısa zincir modelleri, doğrudan satış biçimleri ve yerel pazarlar çerçevesinde ele alınmakta; bu çalışmaların büyük bölümü kırsal alandaki örneklerle sınırlı kalmaktadır. Türkiye bağlamında ise, metropol ölçeğinde organik gıda tedarik zincirini mekânsal olarak çözümleyen kapsamlı çalışma bulunmamaktadır. İstanbul, yoğun nüfusu ve kır-kent geçiş bölgelerinde yer alan üretim alanlarıyla, organik gıda tedarik zincirlerinin mekânsal işleyişini analiz etmek açısından özgün bir inceleme alanı sunmaktadır. Bu çalışma, 'İstanbul'da organik gıda tedarik zinciri nasıl bir yapılanma göstermektedir?' sorusuna odaklanmaktadır. Araştırmada, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kurulan Organik Tarım Bilgi Sistemi (OTBİS)'ne kayıtlı ve İstanbul sınırları içinde üretim yapan sekiz sertifikalı organik gıda üreticisi seçilmiştir. Araştırma yöntemi olarak nitel analizlerle birlikte coğrafi bilgi sistemleri (CBS) tabanlı mekânsal analizler tercih edilmiştir. Bu doğrultuda, İstanbul'da üretim yapan sertifikalı organik gıda üreticileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Analizde üretim alanlarının mekânsal konumu, ürünlerin hangi yollarla dağıtıldığı, altyapı olanakları ve ürün türlerinin tedarik zincirine etkisi değerlendirilmiş; bu ilişkiler mekâna dayalı tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, İstanbul'daki organik gıda tedarik zincirlerinin kısa veya uzun yapılarla sınırlı kalmadığını; ürün türü, üretim yeri ve altyapı koşullarına bağlı olarak şekillenen karma modellerle işlediğini göstermektedir. Özellikle çeper ilçelerdeki üreticiler, lojistik zorluklar nedeniyle dayanıklı ürünlere yönelmiş ve farklı dağıtım yöntemleri geliştirmiştir. Zincirin uzunluğu ve biçimi, üretim yerinin kentle mesafesi, ulaşım olanakları ve ürün niteliği, depolama kapasitesi, soğuk zincir varlığı, aracı aktörlerin kullanımı, satış kanalı türü, sezonluk üretim farklılıkları başta olmak üzere tüm mekânsal ve örgütsel değişkenlere göre farklılık göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Organic food production stands out as an alternative method against the negative effects of modern agriculture by protecting environmental sustainability and human health. This production method is secured not only with agricultural techniques but also with certification systems, and contributes to reducing environmental impacts and protecting public health. The recent increase in demand for organic food has made the ways in which organic food is delivered to consumers even more important. At this point, supply chains that ensure the safe and sustainable delivery of organic products from producer to consumer play a central role in the holistic functioning of the system. In the literature, organic food supply chains are generally addressed within the framework of short chain models, direct sales forms and local markets; the majority of these studies are limited to examples in rural areas. In the context of Turkey, there is no study that spatially analyzes organic food supply chains at the metropolitan scale. Istanbul, with its dense population and production areas located in rural-urban transition regions, offers a unique field of study in terms of analyzing the spatial functioning of organic food supply chains. This study focuses on the question of 'How is the organic food supply chain structured in İstanbul?'. In the study, eight certified organic food producers registered in the Organic Agriculture Information System (OTBİS) established by the“Ministry of Agriculture and Forestry of the Republic of Turkey”and producing within the borders of Istanbul were selected. Geographic information systems (GIS)-based spatial analyses were performed together with qualitative analyses as the research method. In this direction, semi-structured interviews were conducted with certified organic food producers producing in Istanbul. In the analysis, the spatial location of production areas, the means by which products are distributed, infrastructure facilities, and the effect of product types on the supply chain were evaluated; these relationships were analyzed with thematic analysis based on space. The findings show that organic food supply chains in İstanbul are not limited to short or long structures; they operate with hybrid models shaped by product type, production location, and infrastructure conditions. Especially producers in peripheral districts have turned to durable products due to logistics difficulties and developed different distribution methods. The length and shape of the chain differ according to all spatial and organizational variables such as the distance of the production site to the city, transportation possibilities and product quality, storage capacity, cold chain presence, the use of intermediary actors, the type of sales channel, seasonal production differences in particular.
Benzer Tezler
- Anaerobic co-digestion of industrial wastewater sludges: An investigation on heavy metal contents and energy recovery
Endüstriyel atıksu çamurlarının anaerobik şartlarda birlikte çürütülmesi: Ağır metal içerikleri ve enerji geri kazanımının araştırılması
MELEK ŞEBNEM TEMEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Biyoteknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM GÖMEÇ
- Marketing and application in large retail organizations
Büyük perakende organizasyonlarda pazarlama faaliyetleri ve uygulaması
GÜLŞEN ÖZALTAY (DEMİREL)
- İstanbul'da bağımsız restoranların sürdürülebilir gastronomi açısından incelenmesi
Investigation of independent restaurants in İstanbul in terms of sustainable gastronomy
EVREN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Gelişim ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVRUZ BERNA TATLISU
- Effect of fermentation on phenolic content, anthocyanin stability, antioxidant capacity and in vitro bioaccessibility during shalgam (şalgam) beverage production
Şalgam suyu fermentasyonunun fenolik madde ve antosiyanin içeriği, antioksidan kapasitesi ve in vitro biyoyararlılık üzerine ekisi.
BETÜL TOKTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Gıda Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERAAT ÖZÇELİK
- Environmental impacts arising from a university dining hall
Bir üniversite yemekhanesinden kaynaklanan çevresel etkiler
SEMANUR GENÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÜLEN İSKENDER