Metropoliten bölgelerde çoklu sanayi kümelerini ilişkisel-evrimsel perspektiften okumak: İstanbul basım yayın sektörü örneği
Understanding multiple clusters in metropolitan regions from a relational-evolutionary approach: The case of i̇stanbul's printing and publishing industry
- Tez No: 972700
- Danışmanlar: PROF. DR. YİĞİT EVREN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Matbaacılık, Urban and Regional Planning, Typography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bölge Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kümeler yerel ekonomik gelişme süreçlerinde etkin bir politika aracı olmasının yanında, aynı zamanda bölge planlama ve ekonomik coğrafya disiplinlerinin vazgeçilmez araştırma konuları arasında yer almaktadır. Yakın dönemde yapılan çalışmalar incelendiğinde kümelerin oluşum ve gelişim mekanizmalarının, küme-içi ve küme-dışı ağ yapıları ekseninde ele alındığı ve vurgunun ilişkisel-evrimsel bir kavrayışla tekil küme analizinden, çoklu küme analizine doğru kaydığı görülmektedir (Bathelt & Zhao, 2016) (Bathelt & Zhao, 2020). Bu bağlamda Li ve Bathelt (2011) tarafından geliştirilen eylem-ağ-bağlam (action-network-context) üçlü analitik çerçevesi (Li & Bathelt, 2011) (Bathelt & Li, 2021) , kümelenme literatüründe evrimsel ve ilişkisel ekonomik coğrafya yaklaşımlarını ortak bir paydada bütünleştiren özgün bir çaba olarak görülmektedir. Bu tezde, yukarıda sözü edilen yenilikçi kavrayışın izinde bir küme analizi sunulmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temel amacı, İstanbul'da bir“çoklu küme”olarak faaliyet gösteren basım yayın sektörünü, evrimsel ve ilişkisel perspektiften analiz etmek ve sektörün günümüzdeki organizasyon yapısını bölgesel gelişme bağlamında tartışmaya açmaktır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen bu çalışma, nitel bir araştırma yöntemi benimsemiştir. Araştırma sonucunda, kümelerin bağlamlarında, aktör davranışlarında ve ağ ilişkilerinde zaman içinde değişimler gözlemlenmiş, bu değişimlerin çeşitli mekânsal alanlarda birbirinden farklılaşan yansımaları ortaya çıkmıştır. Bu dönüşüm süreci, çalışma kapsamında (i) küme oluşumu ve kök salma (1990 öncesi), (ii) çoklu küme yapısına geçiş (1990–2010), (iii) olgunlaşma (2010 sonrası) olmak üzere üç temel döneme ayrılarak açıklanmıştır. Ayrıca, mekân içindeki yer değişikliği ile eş zamanlı olarak kabuk değiştiren bu sektörün, yeni eylem-ağ-bağlam yapısı inşa edilmesi sürecinin öncü aktörleri bulunmakta ve bu aktörler sektörün dönüşümünde kritik derecede rol oynamaktadırlar.
Özet (Çeviri)
Clusters are deemed as both an effective policy tool in processes of local economic development and a valuable research topic for regional planning and economic geography. In recent studies, the formative and developmental mechanisms of clusters have been evaluated through the lens of intra-cluster and extra-cluster network structures; it is understood that a relational-evolutionary perspective has shifted the emphasis from single cluster analysis to multiple cluster analysis (Bathelt & Zhao, 2016) (Bathelt & Zhao, 2020). In this respect, the action-network-context tri-polar analytical framework developed by Li and Bathelt (2011) (Li & Bathelt, 2011) (Bathelt & Li, 2021) is regarded as a unique approach that integrates evolutionary and relational economic geography. With the adoption of qualitative research methods, this study presents an analysis of the printing and publishing industry in Istanbul – characterized as a“multi-cluster”industry – from an evolutionary and relational perspective. By using the action-network-context tri-polar analytical framework, this study aims to depict the sector's current organizational structure within the context of regional development. The research findings demonstrate change over time in cluster contexts, actor behaviors, and network relationships, and varying reflections of these changes are revealed across spatial domains. This transformation process is categorized into three key periods: (i) cluster formation and rooting (pre-1990), (ii) transition to a multi-cluster structure (1990–2010), and (iii) maturation (post-2010). It is evident that this industry – alongside an ongoing spatial relocation – has leading actors that are building a new action-network-context structure, and thus, transforming the industry.
Benzer Tezler
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
- Türkiye'de“Büyük Şehir”alanları (büyüme, yönetim, planlama, gelişim, uygulama)
Başlık çevirisi yok
ONUR ACAR İSLİM
