Sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıkların milletlerarası tahkim yoluyla çözümü: CAfA yaklaşımı
Resolving disputes over works of art through international arbitration: the case of CAfA
- Tez No: 972798
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TALAT KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Fikir ve Sanat Eserleri, Milletlerarası Tahkim, Sanat, Sanat Tahkimi, Sanat Hukuku, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Milletlerarası Tahkim Kanunu, Milletlerarası hukuk, Milletlerarası usul hukuku, Intellectual and Artistic Works, International Arbitration, Art, Art Arbitration, Art Law, Intellectual and Artistic Work Law, International Arbitiation Law, International adjective law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanat eserleri; fikri ürünlerin bir parçası olup; edebiyat eserleri ve bilimsel eserlerden oldukça farklı özellikler ihtiva eder. Ortaya konulan ürünün sanat eseri olup olmadığını belirlemek; sanatın herkes tarafından farklı tanımlanması nedeni ile oldukça zorlayıcıdır. Doktrinde de sadece sanat eserlerini inceleyen oldukça az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bununla birlikte sanat eserlerine ilişkin olarak uygulamada ciddi uyuşmazlıklar çıkabilmektedir. Sanat eserlerinin konu edilebileceği uyuşmazlıklar, kamu hukukunu ve özel hukuku ilgilendiren uyuşmazlıklardır. Bu incelemenin temelini oluşturan özel hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin davaların eser sahiplerinin mali ve manevi haklarını koruma hususunda eksik kalabildiği görülmektedir. Bu durumun sebebi sanat eserlerinin kendilerine özgü; sosyolojik, antropolojik ve objektif olmayan yapısıdır. Uzun süren dava süreçleri de sanat piyasasının ihtiyaçlarını karşılamada eksik kalabilmektedir. Sanat eserlerinin orijinal olup olmadığının tespiti ve sanat eserlerinin kaynağı konusunda uzmanlarla çalışılması gerekmektedir. Bu sebeplerle devlet mahkemelerinin kararları zaman zaman sanat piyasasının ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalabilir. Bu nedenlerle alternatif çözüm yolları önem kazanmaktadır. Hız, gizlilik, alanda uzmanlık gibi önemli avantajları sebebiyle uyuşmazlıkların çözümünde tahkim tercih sebebi olmaktadır. Milletlerarası tahkim ise alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olarak uluslararası sanat piyasasının ihtiyaçlarını karşılar niteliktedir. Sanat eserleri ile ilgili uyuşmazlıklardan hangilerinin milletlerarası tahkime konu edilebileceği tartışmalı olabilmekle beraber bu alana ilişkin uzmanlaşmış tahkim merkezleri de kurulmaya başlanmıştır. Hollanda, Lahey'de kurulan Sanat Tahkim Mahkemesi'nin (The Court of Arbitration for Art (CAfA)) bu alanın öncüsü niteliğindedir. Yukarıda yer verilen temel etrafında bu çalışmada sanat ve sanat eseri kavramlarının çerçevesi hukuki bakış açısının yanı sıra sanatçılar ve sanat kuramcılarının bakış açılarıyla ortaya konulacak, sonrasında sanat eseriyle ilgili uyuşmazlıkların devlet mahkemelerinde çözümlenmesi durumunda ortaya çıkan sorunlara değinilecektir. Akabinde sanat eserlerinin konu edildiği uyuşmazlıkların çözümünde milletlerarası tahkimin rolü belirlenecektir. İnceleme yapılırken bu alanın öncüsü niteliğinde olan CAfA Tahkim usulü farklı tahkim merkezlerinin usullerine değinilerek açıklanacaktır.
Özet (Çeviri)
Works of art are part of intellectual property but contain characteristics that are quite different from scientific works.. Determining whether a product is a work of art is quite challenging because art is defined differently by everyone. Furthermore, there are very few studies in doctrine that examine works of art. However, serious disputes may arise in practice regarding works of art. Disputes concerning works of art are disputes that concern public law and private law. It has been observed that lawsuits concerning private law disputes, which form the basis of this study, may fall short in protecting the financial and moral rights of the athors. This is due to the unique sociological, anthropological, and subjective nature of works of art. Lengthy litigation processes may also fail to meet the needs of the art market. It is necessary to work with experts to determine whether works of art are original and to identify their source. For these reasons, the decisions of state courts may sometimes be insufficient to meet the needs of the art market. Alternative dispute resolution methods are therefore gaining importance. Arbitration is preferred due to important advantages such as speed, confidentiality, and expertise in the field. International arbitration, as an alternative dispute resolution method, meets the needs of the international art market. Although it may be debatable which disputes concerning artworks can be subject to international arbiation, specialized arbitration centers in this field have also begun to be established. The Court of Arbitration for Art (CAfA), established in The Hague, Netherlands, is a pioneer in this field. This study will outline the concepts of art and artwork from a legal perspective as well as from the perspectives of artists and art theorists. It will then address the problems that arise when disputes concerning artwork are resolved in state courts. Subsequently, the role of international arbitration in resolving disputes concerning artwork will be determined. During the examination, the CAFA Arbitration Procedure, which is a pioneer in this field, will be explained with reference to the procedures of different arbitration centers.
Benzer Tezler
- Elektronik ticarette uyuşmazlıkların çözümü
Dispute resolution in electronic commerce
NAİM TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Hukukİstanbul Bilgi ÜniversitesiBilişim ve Teknoloji Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEYLA BERBER
- Marka hakkının internet reklamcılığı yoluyla ihlali ve sorumluluk rejimi
Infringement of the right to treadmark through internet advertising and responsiblity regime
ESER RÜZGAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
HukukGalatasaray ÜniversitesiTicaret Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAMDİ YASAMAN
- Kurgusal karakterlerin fikir ve sanat eserleri kanunu kapsamında korunması
Protection of fictional characters in intellectual property code of Türkiye
EMİN ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Hukukİstanbul ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZRA ARKAN SERİM
- Non-fungible tokens (NFT'ler) ve fikir ve sanat eserleri hukuku yansımaları
NFTs and their reflections on copyright law
KARDELEN FİLORİNALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Hukukİstanbul Bilgi ÜniversitesiHukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL OKUTAN NİLSSON
- Fikri ve sınai mülkiyet uyuşmazlıklarında tahkim
Arbitration on intellectual property disputes
İPEK ŞAHİNKARA