Sezgisel bulanık esnek ve nötrosofik esnek kümeler kullanılarak korelasyon–entropi tabanlı karar verme yöntemleri
Correlation–entropy based decision making methods using intuitionistic fuzzy soft and neutrosophic soft sets
- Tez No: 972875
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN ATMACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Matematik, Mathematics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Belirsizlik, muğlaklık ve eksik bilgi, gerçek dünya problemlerinin modellenmesinde sıklıkla karşılaşılan temel güçlüklerdir. Klasik küme teorisi ve mantık yaklaşımları, kesinlik esasına dayandığı için bu tür verileri temsil etmede yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle, özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, belirsizliğe dayalı çeşitli küme teorileri geliştirilmiştir. Bu çalışmada, belirsizliği daha etkili şekilde modelleyebilmek amacıyla geliştirilen Sezgisel Bulanık Kümeler ve Nötrosofik Kümeler, Esnek Küme Teorisi ile birleştirilerek elde edilen Sezgisel Bulanık Esnek Kümeler ve Nötrosofik Esnek Kümeler kuramsal ve uygulamalı düzeyde ele alınmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, her iki yaklaşımın teorik altyapısı detaylandırılmış; ardından korelasyon ve entropi gibi belirsizlikle ilgili ölçütler, bu yapılar çerçevesinde yeniden tanımlanmıştır. Son aşamada ise, bu ölçütlere dayalı olarak özgün bir karar verme algoritması geliştirilmiş ve yapay veri setleri üzerinde gerçekleştirilen örnek uygulama ile yöntemin geçerliliği test edilmiştir. Elde edilen bulgular, geliştirilen yöntemin çok kriterli, çok parametreli ve belirsizlik içeren karar problemleri için hem teorik hem de pratik düzeyde güçlü bir çözüm sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Uncertainty, vagueness, and incomplete information are fundamental challenges frequently encountered in modeling real-world problems. Since classical set theory and logic are based on strict notions of certainty, they fall short in representing such ambiguous data. Therefore, various uncertainty-based set theories have been developed, particularly since the second half of the 20th century. In this study, Intuitionistic Fuzzy Sets and Neutrosophic Sets, which were introduced to model uncertainty more effectively, are integrated with Soft Set Theory, resulting in the hybrid models of Intuitionistic Fuzzy Soft Sets and Neutrosophic Soft Sets, both of which are examined in theoretical and applied contexts. In the first stage of the study, the theoretical foundations of both approaches are elaborated. Then, the concepts of correlation and entropy, which are key measures in uncertainty modeling, are redefined within these frameworks. In the final stage, an original decision-making algorithm based on these measures is developed and tested using sample datasets. The results demonstrate that the proposed method provides a strong solution for multi-criteria, multi-parameter, and uncertainty-based decisionmaking problems, both in theory and in practice.
Benzer Tezler
- Decision making based on intuitionistic fuzzy sets and neutrosophic sets
Sezgisel bulanık ve nötrosofik kümelere dayalı karar verme
EDA BOLTÜRK
Doktora
İngilizce
2019
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Uzaktan eğitimde sürdürülebilirlik analizi: Çok-paydaşlı çok-kriterli bulanık karar verme yaklaşımı
Sustainability analysis in distance education: A multi-stakeholder multi-criteria fuzzy decision making approach
HÜLYA YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA YANIK ÖZBAY
PROF. DR. CENGİZ KAHRAMAN
- Internal audit decision support framework using spherical fuzzy ELECTRE
Küresel bulanık ELECTRE tabanlı iç denetim karar destek çerçevesi
AKIN MENEKŞE
Doktora
İngilizce
2022
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE CAMGÖZ AKDAĞ
- Belirsizlik problemleri için hibrit matematiksel küme modelleri ve Covid-19 pandemisine yönelik karar verme yaklaşımları
Hybrid mathematical set models for uncertainty problems and decision-making approaches for the Covid-19 pandemic
ORHAN DALKILIÇ