Türk-Arap atlarında koşu performansına etki eden faktörler, genetik parametre ve genetik yönelim tahminleri
Factors affecting racing performance, estimates of genetic parameters and genetic trends in Turkish-Arabian horses
- Tez No: 972939
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ KAYGISIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Arap atı, yarış performansı, genetik parametreler, damızlık değerleri, çevresel faktörler, fenotipik yönelim, genetik yönelim, Arabian horse, racing performance, genetic parameters, breeding values, environmental factors, phenotypic trend, genetic trend
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Zootekni Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de Sultansuyu Tarım İşletmesi'nde 1996-2024 yılları arasında yetiştirilen Türk Arap atlarının yarış performansını etkileyen çevresel faktörler, genetik yönelim ve genetik parametrelerin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yarış süresi ve hızı gibi performans özellikleri üzerine yıl, hipodrom (şehir), at yaşı, ana yaşı, cinsiyet, yarış cinsi, pist ve mesafe gibi faktörlerin etkileri SAS paket programı ile analiz edilmiş; alt grup ortalamaları Duncan çoklu karşılaştırma testi ile karşılaştırılmıştır. Genetik parametreler ve damızlık değerleri MTDFREML paket programı kullanılarak hesaplanmıştır. Çalışmada, yarış süresine ait genel ortalama 115.56±0.14 sn, yarış hızına ait genel ortalama ise 13.88±0.003 m sn-1 olarak belirlenmiştir. İncelenen tüm çevresel faktörlerin (yıl, hipodrom, yaş, cinsiyet vb.) performans üzerinde istatistiksel olarak çok önemli (P<0.001) etkileri olduğu tespit edilmiştir. Yarış süresi ve yarış hızına ait kalıtım dereceleri 0.23±0.033 ve 0.31±0.000, tekrarlanma derecesi tahminleri ise 0.36 ve 0.46 olarak tahmin edilmiştir. Yarış süresine ait fenotipik ve genetik yönelim sırasıyla -0.079 sn. yıl-1 ve -0.070 sn. yıl-1 olarak hesaplanırken, yarış hızı için bu değerler 0.0103 m sn-1 yıl-1 ve 0.01m sn-1 yıl-1 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak, Sultansuyu'nda yetiştirilen Arap atlarında yarış performansına yönelik genetik ilerlemenin sınırlı düzeyde kaldığı, mevcut seleksiyon programlarının etkinliğinin artırılması gerektiği ortaya konmuştur. Yarış hızındaki pozitif yönelim, genetik iyileşmenin devam ettiğini göstermekle birlikte, çevresel faktörlerin kontrol altına alınması ve hedef odaklı seleksiyon stratejilerinin uygulanması, sürdürülebilir bir ilerleme sağlanması açısından kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the environmental factors, breeding values, and genetic parameters affecting the racing performance of Arabian horses raised at Sultansuyu Agricultural Enterprise in Turkey between 1996 and 2024, with a focus on speed and racing time as key performance traits. The effects of factors such as year, racetrack (city), horse age, dam age, sex, race type, track condition, and distance were analyzed using the SAS software package, with group means compared using Duncan's multiple range test. Genetic parameters and breeding values were estimated using the MTDFREML software. The overall mean racing time was 115.56±0.14 seconds, while the average racing speed was 13.88±0.003 m sn-1 . All examined environmental factors had statistically significant (P<0.001) effects on performance. The heritability estimates for racing time and racing speed were 0.23±0.033 and 0.31±0.000, while the repeatability estimates were 0.36 and 0.46, respectively. Phenotypic and genetic trends for racing time were -0.079 sec year-1and -0.070 sec year-1, respectively, whereas for racing speed , these values were 0.0103 m sec-1 year-1and 0.01 m sec-1 year-1. In conclusion, the study revealed limited genetic progress in the racing performance of Arabian horses bred at Sultansuyu, highlighting the need for more effective selection strategies. Although the positive trends in speed indicate on going genetic improvement, controlling environmental variability and implementing targeted breeding programs are essential for sustainable advancement. These findings underscore the importance of optimizing selection protocols and preserving genetic variation to enhance racing performance in this population.
Benzer Tezler
- Türk safkan arap atlarında bazı vücut özelliklerinin fenotipik ve genotipik parametreleri
The phenotypic and genotipic parameters of certain body traits in turkish purebred arabian horses
AHMET ANTALYALI
Doktora
Türkçe
2008
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL AKÇAPINAR
- Türk safkan Arap atlarında yarış hayatına etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting the length of racing career in Turkish Arabian horses
DOĞUKAN ÖZEN
Doktora
Türkçe
2014
BiyoistatistikAnkara ÜniversitesiBiyoistatistik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAYİL SAFA GÜRCAN
- Eskişehir bölgesi özel çiftliklerinde yetiştirilen arap atlarinda SCID mutant geni varliğinin araştirilmasi
Investigation of SCID mutant allele in arabian horses reared in some private farms of Eskişehir region
MUSTAFA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GenetikEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. MUHAMMET KAYA
- Cirit atlarında müsabakanın serum irisin ve ampk düzeyleri, bazı kas hasarı, stres belirteçleri ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Effect of competition on serum iri̇si̇n and ampk levels and some muscle damage, stress markers and some biochemical parameters in javelin horses
YUNUS EMRE ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Veteriner HekimliğiBayburt ÜniversitesiOrganik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
- The nuclear genetic diversity of Turkish native horse breeds and its conservation implications
Türk yerli at ırklarının nükleer genetik çeşitliliği ve koruma alanındaki etkileri
MELİS DENİZCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2010
Çevre MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. BERRİN ERDAĞ
YRD. DOÇ. DR. İ. RAŞİT BİLGİN