Geri Dön

Psikoz hastalarında tütün kullanımının bilişsel işlevler ve prognoz ile ilişkisi

Tobacco use in relation to cognitive functions and prognosis among patients with psychosis

PDF İndir

  1. Tez No: 973029
  2. Yazar: HİLAL ERDOĞAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MERAM CAN SAKA
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Tütün kullanımı, nikotin bağımlılığı, bilişsel işlevler, psikotik bozukluklar, metabolik göstergeler, Tobacco use, nicotine dependence, cognitive functions, psychotic disorders, metabolic indicators
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Psikotik bozukluklarda pozitif ve negatif belirtilerin yanı sıra bilişsel işlevlerde bozukluklar hastalığın seyrini belirleyen bir bileşen haline gelmiştir. Bu hasta popülasyonunda çok daha sık görülen tütün kullanımının bilişsel işlevlere etkisi karmaşık bulguları olan bir konudur, özellikle uzun dönem etkileri hala net değildir. Çalışmamızın amacı, tüm katılımcılarda ve psikotik bozukluğu olan bireylerde tütün kullanımının ve nikotin bağımlılığı şiddetinin bilişsel işlevler, klinik belirti şiddeti, hastalığın prognozu ve metabolik sağlık üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu kapsamda psikotik hastalar, hastaların sağlıklı kardeşleri ve sağlıklı kontroller; sözel öğrenme, sözel bellek, dikkat, yürütücü işlev ve işlemleme hızı başta olmak üzere bilişsel işlevler, klinik belirti ve metabolik sağlık göstergeleri yönünden karşılaştırılıp, nikotin bağımlılık şiddeti ile bu ölçümler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Ek olarak sağlıklı kardeşlerin bilişsel işlevler ve metabolik sağlık açısından sağlıklı kontrollerden ayrışıp ayrışmadığı araştırılmıştır. Böylece, bu konularla ilgili daha bütüncül inceleme yapılıp hem diğer çalışmalara katkı sağlamak hem de klinik uygulamada sigara açısından izlem ve bırakma süreçlerine kanıta dayalı bir çerçeve sunulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada kesitsel olarak, 32'si psikotik bozukluk tanısı olan hasta grubu, 26'sı sağlıklı kardeş grubu ve 32'si sağlıklı kontrol grubundan olmak üzere toplam 90 katılımcı değerlendirilmiştir. Bilişsel işlevleri değerlendirmek için Sözel Bellek Süreçleri Testi (SBST), Stroop Çapa Formu, İz Sürme Testi (İST), Saat Çizme Testi (SÇT) uygulanmıştır; hastalık öncesi durumu, klinik belirtileri, tedavi yanıtını ve yan etkileri değerlendirmek için Klinik Global İzlenim Ölçeği- Hastalık Şiddeti (CGI-S), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Premorbid Uyum Ölçeği- Çocukluk Çağı (PAS) ve Anormal İstemsiz Hareketler Ölçeği (AIMS) kullanılmıştır; metabolik değişiklikler için vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi, el kavrama gücü ve genel sağlık özbildirimi; nikotin bağımlılık şiddeti için Fagerström Nikotin Bağımlılığı Ölçeği (FTND) ve karbonmonoksit (CO) ölçümü yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde uygun biçimde Ki-kare/ANOVA veya Kruskal-Wallis, iki grup için bağımsız örneklem t-testi/Mann Whitney U ve korelasyonlar için Pearson/Spearman testleri kullanılmış olup anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Hasta grubunda tütün kullanımının daha sık olduğu gözlenmiştir. Bilişsel işlev karşılaştırmalarında hasta grubu anlamlı düzeyde daha kötü performans sergilemiştir. Sağlıklı kardeş grubu ise sözel öğrenme ve bellek puanlarında kontrol grubundan anlamlı düzeyde düşüklük göstermiştir. Tütün kullanımı olan tüm katılımcılarda SÇT, Stroop A ve Stroop B süresi, İST B-A farkı ve SBST öğrenme puanları açısından farklılık bulunmuştur. Hasta alt grubunda ise tütün kullananlarda anlamlı farklılık saptanmamıştır. Gruplar arası metabolik göstergelerde bel çevresi ve vücut kitle indeksindeki fark klinik olarak anlamlı kabul edilmemiştir. Sağlıklı kontrollerde erkek katılımcıların el kavrama gücü diğer gruplara göre daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Psikotik bozukluklarda bilişsel işlevlerde bozukluk belirgin olup özellikle sözel öğrenme, sözel bellek, yürütücü işlev ve tepki inhibisyonu alanlarında yoğunlaşmaktadır. Hasta grubunda tütün kullanımı ile bilişsel işlev performansları arasında bir farklılık görünmemekle beraber tüm katılımcılara bakıldığında bazı bilişsel alanlarda fark görülmüştür. Tütün kullanımı için yalnızca sigara içen ve içmeyen ayrımı değil, bağımlılık şiddeti de güçlü bir belirleyicidir. Bilişsel işlevler açısından bu durum hem tüm gruplarda hem de hasta grubunda gözlenmiştir. Ek olarak, psikotik bozukluğu olan bireylerde klinik yük arttıkça bilişsel işlevlerdeki bozukluk daha belirginleşmiştir. İleride yapılacak çalışmalarda ve klinik uygulamalarda bağımlılık şiddetinin takibi, sigara bırakma girişimlerinin bilişsel hedefler ile bütünleştirilmesi, standartlaştırılmış ölçümlerle yürütülen ve boylamsal tasarlanan çalışmaların önceliklendirilmesi gerekmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: In psychotic disorders, cognitive dysfunction has become a determining component of disease progression alongside positive and negative symptoms. The effect of tobacco use, which is much more prevalent in this patient population, on cognitive functions is a topic with complex findings, and long-term effects remain unclear. The aim of our study is to examine the effects of tobacco use and nicotine dependence severity on cognitive functions, clinical symptom severity, disease prognosis and metabolic health indicators in all participants and individuals with psychotic disorders. In this context, psychotic patients, healthy siblings of patietns and healthy controls were compared in terms of cognitive function performance, particularly verbal learning, attention, executive function and processing speed, clinical symptoms and metabolic health indicators and the relationships between nicotine dependence severity and thse measures were evaluates. Additionally, whether healthy siblings differed from healthy controls in terms of cognitive functions and metabolic health was investigated. Thus, we aimed to provide a more comprehensive examination of these topics, contribute to othe studies and present an evidence-based framework for monitoring and cessation processes regarding smoking in clinical practice. Material and Methods: In this cross-sectional study, a total of 90 partcipants were evaluated, including 32 psychotic patients, 26 healthy siblings and 32 healthy controls. For cognitive functions: Auditory Verbal Learning Test, Stroop Test Capa Version, Trail Making Test, Clock Drawing Test; for evaluating pre-illness status, clinical symptoms, treatment response and side effects: Clinical Global Impression Scale-Severity of Illness, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Premorbid Adjustment Scale-Childhood and Abnormal Involuntary Movement Scale; for metabolic changes: Body Mass Index, waist circumference, hand grip strength and general health self-report; for nicotine dependence severity: Fagerstrom Test for Nicotine Dependence and carbon monoxide measurement were conducted.Statistical analyses appropriately used Chi-square, ANOVA or Kruskal-Wallis, independent sample t test or Mann Whitney U for two groups and Pearson or Spearman tests for correlations with significance level set at p<0,05. Results: Tobacco use was observed to be more frequent in the psychotic patient group. In cognitive function comparisons, the patient group showed significantly worse performance. The healthy sibling group showed significantly lower verbal learning and verbal memory scores compared to the condrol group. Differences were found among all participants who used tobacco in terms of Clock Drawing Test, Stroop S and B duration, Trail Making Test B-A difference and Auditory Verbal Learning Test learning scores. In the psychotic patient subgroup, no significant difference was found among tobacco users. Body Mass Index and waist circumference in metabolic indicators were not considered clinically significant. In healthy controls, male participants hand grip strength was found to be higher compared to other groups. Conclusion: Cogntive dysfucntion in psychotic disorders is evident and particularly concentrated in the areas of verbal learning, verbal memaory, executive function and response inhibition. Although no difference was observed regarding tobacco use in the patient group, differences were seen in some cognitive areas when examining all participants. For tobacco use not only the distinction between smokers and non-smokers but also dependence severity is a strong determinant. This situation was observed in terms of cognitive functions both in all groups and in the patient group. Additionally, as clinical burden increased in individuals with psychotic disorders, cognitive dysfunction became more pronunced. Future studies and clinical practices should prioritize monitoring dependence severity, integrating smoking cessation interventions with cognitive targets and conducting longitudinally designed studies with standardized measurements.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Tez No

    406897

    İlk atak psikoz hastalarında nöropsikolojik değerlendirmeler

    Neuropsychological assessment in first episode psychosis

    ESRA AYDINLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Klinik Sinir Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN

  3. Tez No

    972878

    Şizofreni hastalarında SOX2-ot rs1479165 ve PTPRZ1 rs1206353 gen polimorfizmlerinin içgörü ile ilişkisi

    The relationship between SOX2-ot rs1479165 and PTPRZ1 rs1206353 gene polymorphisms and insight in patients with schizophrenia

    OSMAN TOPÇU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BORA BASKAK

  4. Tez No

    537529

    Tedaviye ilk kez başvuran psikoz hastalarında tedavisiz geçen süre: Sosyal belirleyiciler ve aile yapısı

    Duration of untreated psychosis in patients with psychosis at first admission to treatment: Social determinants and family structure

    GAMZE AKÇAY ORUÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BÜLENT KADRİ GÜLTEKİN

    DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ

  5. Tez No

    262399

    Kronik epilepsi hastalarında psiko-sosyal faktörlerin ve zaman içerisinde epilepsiye dair atıflarda gözlenen değişimin niceliksel ve niteliksel yöntemlerle incelenmesi

    Investigation of psycho-social factors and changes in the attributions toward epilepsy by passage of time in epilepsy patients with quantitative and qualitative methods

    NURAN AYDEMİR ÇAYLI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Psikolojiİstanbul Üniversitesi

    Psikoloji Bölümü

    DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL

    PROF. DR. ÇİĞDEM ÖZKARA

Geri Dön