Majör depresif bozukluk tanılı hastalarda problem çözme ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide öz duyarlığın aracı rolü
The mediating role of self-compassion in the relationship between problem-solving and psychological resilience in patients with major depressive disorder
- Tez No: 973346
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE ÖKSÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşire, Majör Depresif Bozukluk, Problem Çözme, Psikolojik Dayanıklılık, Öz Duyarlık, Major Depressive Disorder, Nurses, Problem Solving, Psychological Resilience, Self-Compassion
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Majör depresif bozukluk tanılı hastalarda problem çözme becerisi, psikolojik dayanıklılık ve öz duyarlık düzeyleri ile bunları etkileyen sosyodemografik değişkenleri belirlemek ve problem çözme ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide öz duyarlığın aracı rolünü incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Kesitsel ve nedensel nitelikteki bu araştırma, Ankara'daki bir devlet hastanesinde Ekim 2024-Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma 107 hasta ile yapılmıştır. Veriler“Tanımlayıcı Bilgi Formu”,“Problem Çözme Becerileri Algısı Ölçeği”,“Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği”ve“Öz-duyarlık Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programından faydalanılmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel ölçütler (ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler ve yüzdelik sayılar) kullanılmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Katılımcıların ölçek puan ortalamaları; Problem Çözme Becerileri Algısı için 97,50±22,16, Öz Duyarlık için 73,87±11,57 ve Psikolojik Dayanıklılık için 53,55±11,05 olarak bulunmuştur. Öz duyarlık ile problem çözme arasında zayıf, pozitif ve anlamlı bir ilişki (r=0,255; p=0,008); öz duyarlık ile psikolojik dayanıklılık arasında zayıf, pozitif ve anlamlı bir ilişki (r=0,299; p=0,002); problem çözme ile psikolojik dayanıklılık arasında ise yine zayıf, pozitif ve anlamlı bir ilişki (r=0,247; p=0,010) saptanmıştır (p<0,05). Regresyon analizinde; problem çözmenin psikolojik dayanıklılığı (R2=0,052/p=0,010), öz duyarlığın problem çözmeyi (R2=0,072/p=0,009) ve her ikisinin birlikte psikolojik dayanıklılığı anlamlı şekilde etkilediği (R2=0,156/p<0,001) belirlenmiştir. Sonuç olarak, problem çözme ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide öz duyarlığın aracılık rolü olduğu görülmüştür (p<0,05). SONUÇ: Majör depresif bozukluk tanılı hastaların problem çözme becerilerinin orta düzeyin altında, öz duyarlık ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bazı sosyodemografik değişkenlerin bu üç alanı etkilediği saptanmıştır. Katılımcıların öz duyarlık düzeyleri arttıkça problem çözme becerilerinin ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Benzer şekilde, problem çözme becerileri arttıkça psikolojik dayanıklılık düzeylerinin de arttığı saptanmıştır. Problem çözme ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin öz duyarlık değişkeni eklendiğinde de anlamlılığını koruması, öz duyarlığın bu ilişkide aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda majör depresif bozukluk tanılı hastalarda öz duyarlık düzeyini artırmaya yönelik girişimler uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
PURPOSE: The aim of this study is to determine the levels of problem-solving skills, psychological resilience, and self-compassion, as well as the sociodemographic variables affecting these factors, in patients diagnosed with major depressive disorder, and to examine the mediating role of self-compassion in the relationship between problem-solving skills and psychological resilience. MATERIALS AND METHODS: This cross-sectional and causal study was conducted with 107 patients in a state hospital in Ankara between October 2024 and June 2025. Data were collected using the“Descriptive Information Form,”the“Problem-Solving Skills Perception Scale,”the“Psychological Hardiness Scale,”and the“Self-Compassion Scale.”Data analysis was performed using the SPSS 22.0 program. Descriptive statistical measures (mean, standard deviation, minimum and maximum values, and percentages) were employed. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. RESULTS: The mean scale scores of the participants were found to be 97.50±22.16 for the Problem-Solving Skills Perception Scale, 73.87±11.57 for the Self-Compassion Scale, and 53.55±11.05 for the Psychological Resilience Scale. A weak, positive, and significant relationship was identified between self-compassion and problem-solving (r=0.255; p=0.008), between self-compassion and psychological resilience (r=0.299; p=0.002), and between problem-solving and psychological resilience (r=0.247; p=0.010) (p<0.05). Regression analysis revealed that problem-solving significantly predicted psychological resilience (R²=0.052; p=0.010), self-compassion significantly predicted problem-solving (R²=0.072; p=0.009), and both variables together significantly predicted psychological resilience (R²=0.156; p<0.001). In conclusion, it was determined that self-compassion had a mediating role in the relationship between problem-solving and psychological resilience (p<0.05). CONCLUSION: It was determined that patients diagnosed with major depressive disorder had below-average levels of problem-solving skills, while their self-compassion and psychological resilience levels were moderate. Certain sociodemographic variables were found to influence these three domains. As participants' levels of self-compassion increased, their problem-solving skills and psychological resilience also improved. Similarly, higher problem-solving skills were associated with greater psychological resilience. The relationship between problem-solving and psychological resilience remained significant even when self-compassion was included in the model, indicating that self-compassion plays a mediating role in this relationship. In line with these findings, it is recommended to implement interventions aimed at enhancing self-compassion in patients diagnosed with major depressive disorder.
Benzer Tezler
- Depresyon hastalarında bedensel belirtilerin problem çözme becerileri üzerine etkisi
The effects of physical symptoms on problem solving skills in depressed patients
DOĞANCAN SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT BAHÇECİ
- Konversiyon bozukluğunda I. ve II. eksen eş tanıları, ailesel işlevler ve çocukluk çağı yaşam olayları
Axis I and II diagnosis family funçtions and childnood events at conversion disorder
MUSTAFA ARI
- Major depresyon bozukluğu olan hastalarda 1H-MRS yöntemi ile prefrontal korteks nörokimyasal metabolit düzeyleri
Study on prefrontal cortex neurochemical metabolite levels of patients with major depression using 1H-MRS technique
İBRAHİM ŞENDUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriPamukkale ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN KALKAN OĞUZHANOĞLU
- Tedaviye dirençli depresyonda transkranial manyetik stimülasyonun bilişsel işlevler üzerine etkinliği
The efficacy of transcranial magnetic stimulation on cognitive functions in treatment resistant depression
TAHİR YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriPamukkale ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NALAN KALKAN OĞUZHANOĞLU
- İki uçlu bozukluk hastalarında asimetrik dimetil arjinin, simetrik dimetil arjinin, nitrik oksit düzeylerinin ve total antioksidan kapasitesinin kognisyonla ilişkisi
Relations with cognition of total antioxidant capacity, asymmetric dimethyl-arginine, symmetrical dimethyl-arginine, levels of nitric oxide in patients with bipolar disorder
ELİF ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2016
PsikiyatriAtatürk ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET FATİH ÜSTÜNDAĞ