Türk Tarih Kongresi, Art Treasures of Turkey ve Anadolu Medeniyetleri sergilerinin envanter dökümlerinin karşılaştırılması
Comparison of the inventory lists of the Turkish History Congress, Art Treasures of Turkey and Anatolian Civilizations exhibitions
- Tez No: 973406
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA AKDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1937 II. Türk Tarih Kongresi Sergisi, 1966 Art Treasures of Turkey Sergisi ve 1983 Anadolu Medeniyetleri Sergisi envanterlerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Yaklaşık yirmi yıllık aralıklarla düzenlenen söz konusu üç sergi, Anadolu'nun tarih öncesi dönemlerden Cumhuriyete uzanan kültürel miras hazinelerini görünür kılmaları bakımından önemli birer örnek teşkil eder. Araştırmanın temel amacı, yaklaşık yirmi yıllık aralıklarla düzenlenen söz konusu üç serginin, Anadolu'daki kültürel miras hazinelerini hangi eser ve eser grupları aracılığıyla temsil ettiğini ve bu temsilin milli kültür politikalarıyla nasıl ilişkilendirildiğini açığa çıkarmaktır. İnceleme, sergilerde bulunan eserler üzerinden ve aynı zamanda kendi dönemlerinin milli kültür politikaları çerçevesinde değerlendirilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Bu yaklaşım, her bir serginin tarihsel ve politik ortamdan bağımsız olarak değil, o dönemdeki milli kültür anlayışını somutlaştıran birer araç olarak işlev gördüğünü göstermiştir. Yöntem olarak belgesel inceleme ve karşılaştırmalı analiz tercih edilmiştir. Çalışmada kalkınma planları, resmi raporlar, arşiv belgeleri ve sergi katalogları gibi birincil kaynaklardan yararlanılmıştır. 1937 Türk Tarih Kongresi Sergisi için sınırlı arşiv verileri üzerinden değerlendirme yapılırken, 1966 Art Treasures of Turkey ve 1983 Anadolu Medeniyetleri Sergisi, kapsamlı kataloglar aracılığıyla ele alınmıştır. Üç sergi arasındaki karşılaştırmalar, tarihsel kronolojiye bağlı olarak“Tarih Öncesi, Tunç ve Demir Çağları”,“Yunan, Roma, Bizans”ve“Selçuklu, Osmanlı”başlıkları altında gerçekleştirilmiştir. Karşılaştırmalı envanter analizi, üç sergide de benzer eser gruplarının öne çıktığını göstermektedir. Çatalhöyük, Hacılar, Alacahöyük, Troya, Boğazköy gibi merkezlerden gelen arkeolojik buluntular; idoller, ritüel objeler, seramikler, yazılı tabletler, heykeller, süs eşyaları, ikonalar, el yazmaları, halılar, kaftanlar ve askeri eşyalar üç sergide de ortak biçimde temsil edilmiştir. Buna karşın sergilerin ölçek ve kapsamları farklılık göstermektedir: 1937 Türk Tarih Kongresi Sergisinde 600'ün üzerinde eser, 1966 Art Treasures of Turkey Sergisinde 282 eser, 1983 Anadolu Medeniyetleri Sergisinde ise 11.691 eser yer almıştır. Özellikle Anadolu Medeniyetleri Sergisi, eser zenginliği ve kapsamı bakımından diğer iki sergiden ayrılmaktadır. Sonuç olarak, üç sergi de Anadolu'nun çok katmanlı kültürel mirasını bütüncül bir tarih anlatısı içinde sunmuş; ancak bunu farklı ölçek ve perspektiflerde gerçekleştirmiştir. 1937 Türk Tarih Kongresi Sergisi ulusal tarih bilincini güçlendirmeyi, 1966 Art Treasures of Turkey Sergisi Türkiye'nin kültürel mirasını uluslararası ölçekte tanıtmayı, 1983 Anadolu Medeniyetleri Sergisi ise Anadolu Uygarlıklarını geniş bir vi temsiliyet içinde sunmayı amaçlamıştır. Bu çalışma, sergi envanterlerinin karşılaştırmalı analiziyle Cumhuriyet dönemi boyunca kültürel mirasın sergilenme biçimlerindeki süreklilik ve değişimleri ortaya koyarak, Türkiye sergileme tarihine özgün bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study compares the inventories of the 1937 Second Turkish History Congress Exhibition, the 1966 Art Treasures of Turkey Exhibition, and the 1983 Anatolian Civilizations Exhibition. Held approximately twenty years apart, these three exhibitions are important examples in terms of revealing the cultural heritage treasures of Anatolia, spanning from prehistoric times to the Republic. The main objective of the research is to reveal which works and groups of works represent the cultural heritage treasures of Anatolia in these three exhibitions, held at intervals of approximately twenty years, and how this representation is related to national cultural policies. The study was conducted by evaluating the works in the exhibitions and also within the framework of the national cultural policies of their respective periods. This approach has shown that each exhibition functioned not independently of its historical and political context, but as a tool that embodied the national cultural understanding of that period. Documentary research and comparative analysis were chosen as the methods. The study draws on primary sources such as development plans, official reports, archival documents, and exhibition catalogs. While the 1937 Turkish History Congress Exhibition was evaluated based on limited archival data, the 1966 Art Treasures of Turkey and 1983 Civilizations of Anatolia Exhibitions were examined through comprehensive catalogs. Comparisons between the three exhibitions were made under the headings“Prehistory, Bronze and Iron Ages,”“Greek, Roman, Byzantine,”and“Seljuk, Ottoman,”based on historical chronology. Comparative inventory analysis shows that similar groups of artifacts stand out in all three exhibitions. Archaeological finds from centers such as Çatalhöyük, Hacılar, Alacahöyük, Troy, and Boğazköy—idols, ritual objects, ceramics, written tablets, sculptures, decorative items, icons, manuscripts, carpets, caftans, and military items are represented in all three exhibitions. However, the scale and scope of the exhibitions differ: The 1937 Turkish History Congress Exhibition featured over 600 artifacts, the 1966 Art Treasures of Turkey Exhibition featured 282 artifacts, and the 1983 Anatolian Civilizations Exhibition featured 11,691 artifacts. The Anatolian Civilizations Exhibition, in particular, stands out from the other two exhibitions in terms of the richness and scope of its artifacts. In conclusion, all three exhibitions presented Anatolia's multi-layered cultural heritage within a comprehensive historical narrative; however, they did so on different scales and from different perspectives. The 1937 Turkish History Congress Exhibition aimed to strengthen national historical consciousness, the 1966 Art Treasures of Turkey Exhibition aimed to promote Turkey's cultural heritage on an international viii scale, and the 1983 Anatolian Civilizations Exhibition aimed to present Anatolian civilizations with broad representation. This study makes a unique contribution to the history of exhibitions in Turkey by revealing the continuity and changes in the ways cultural heritage has been exhibited throughout the Republican era through a comparative analysis of exhibition inventories.
Benzer Tezler
- 1937 İkinci Türk Tarih Kongresi sergisinde arkeoloji, sanat ve mimarlık tarihinin temsili
Representation of archaeology, history of art and architecture in exhibition of Second Congress of Turkish History, 1937
MERVE ÖZKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Arkeolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEJAT TURGUT SANER
- Balıkesir Halkevi'nin Türk modernleşmesi yönündeki faaliyetleri(1933-1951)
Activities of Balikesir People House for Turkish modernization(1933-1951)
AHMET AHCI
- İstanbul Painting and Sculpture Museum's opening exhibitions in the context of multiculturalism discourse
İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'nin açılış sergilerinin çok kültürlülük söylemi bağlamında incelenmesi
ZEYNEB İPEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Müzecilikİstanbul Bilgi ÜniversitesiSanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA YILDIZ
- Cumhuriyet Döneminde Atatürk'ün Akdeniz bölgesi gezileri
Trips to the Period of the Republic of Atatürk's Mediterranean coast
ESRA TÜMAY
- Milli Mücadele'de bir vali: Sivas valisi Mehmet Reşit Paşa (1868-1924)
As a governor in Turkish war of independence the governor of Sivas; Mehmet Reşit Pasha
FİLİZ GEMİCİ