Yozgat ilinde yetiştirilen“chandler”ceviz çeşidi meyvelerinin pomolojik ve kimyasal özelliklerine bazı ekolojik faktörlerin etkisi
The effect of some ecological factors on pomological and chemical properties of“chandler”walnut variety fruit grown in Yozgat
- Tez No: 973408
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HAKAN KELES
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Yozgat İli' nde karasal iklim koşullarında yetiştirilen“Chandler”çeşidi ceviz meyvelerinin pomolojik ve biyokimyasal özelliklerine rakımın etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. 2022 ve 2023 yıllarında Yozgat İli ve İlçeleri' nde belirlenmiş dört farklı ceviz bahçesinde yürütülmüştür. 8-10 yaş arasında, aynı bakıya sahip ve benzer kültürel işlemlerin uygulandığı bahçeler Yozgat il merkezine bağlı Osmanpaşa Köyü' nde (1350 metre), Kadışehri İlçesi' ne bağlı Kabalı Köyü' nde (1150 metre), Şefaatli İlçesi' ne bağlı Cıcıklar Köyü' nde (950 metre) ve Yerköy İlçesi' ne bağlı Arifoğlu Köyü' nde (750 metre) bulunmaktadır. İki yıllık verilerin ortalamalarına dayalı olarak Temel Bileşen Analizi (PCA) hem pomolojik hem de biyokimyasal parametrelerdeki değişimlerin rakımla ilişkisini önemli derecede açıklamıştır. Pomolojik sonuçlar Arifoğlu-750 lokasyonu meyvelerinin muhtemelen daha uzun vejetasyon dönemi ve sıcak iklim dolayısıyla kabuklu meyve ağırlığı (13,10 g), iç ağırlık (5,91) ve randıman (%44,88) gibi üstün kalite özellikleri ortaya koyduğunu göstermiştir. Cıcıklar-950 lokasyonu meyveleri ise renklenme kriterlerinde daha yüksek“a”değeri (6,18) ve Arifoğlu-750' den sonraki en optimum boyut özelliklerini sunmuştur. Biyokimyasal veriler incelendiğinde ise Cıcıklar-950 lokasyonu meyveleri en yüksek kateşin (362,41 µg/g), kafeik asit (328,35 µg/g) ve linolenik asit (%15,96) seviyelerine sahip olduğunu göstermiştir. Osmanpaşa-1350 lokasyonuna ait meyvelerde linoleik asit %60,74 ve oksalik asit %4,41 olurken, Arifoğlu-750 ise sıcak koşullara adaptasyonun bir göstergesi olan oleik asit (%16,91) birikimi ile öne çıkmıştır. Çalışma sonucunda düşük rakımlı bölgelerin meyve kalitesi ile ilişkili pomolojik özellikleri uyardığı (Arifoğlu-750), orta rakımlı bölgelerin ise daha dengeli biyoaktif bileşik birikimini desteklediği belirlenmiştir (Cıcıklar-950). Sonuçların bütünü düşünüldüğünde 950 metre rakımda bulunan Cıcıklar-950 lokasyonuna ait meyvelerin hem biyokimyasal hem de pomolojik özellikleri birleştirerek daha dengeli meyveler oluşturduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the effect of altitude on the pomological and biochemical characteristics of“Chandler”walnut (Juglans regia L.) fruits grown under continental climate conditions in Yozgat Province, Türkiye. The research was conducted in 2022 and 2023 across four selected walnut orchards located in different districts of Yozgat. The orchards, consisting of 8–10-year-old trees with similar exposure and cultural practices, were situated in Osmanpaşa village (1350 m, Yozgat central district), Kabalı village (1150 m, Kadışehri district), Cıcıklar village (950 m, Şefaatli district), and Arifoğlu village (750 m, Yerköy district). Principal Component Analysis (PCA), based on the average of two years of data, explained a significant portion of the variation in both pomological and biochemical parameters in relation to altitude. Pomological results indicated that fruits from the Arifoğlu-750 location exhibited superior quality traits, such as nut weight (13.10 g), kernel weight (5.91 g), and kernel ratio (44.88%), likely due to the longer vegetation period and warmer climate at lower altitudes. Fruits from the Cıcıklar-950 site showed a higher“a”color value (6.18), indicating enhanced pigmentation, and presented the second-best size characteristics after Arifoğlu. Biochemical analysis revealed that fruits from the Cıcıklar-950 location had the highest levels of catechin (362.41 µg/g), caffeic acid (328.35 µg/g), and linolenic acid (15.96%). Fruits from the Osmanpaşa-1350 site contained the highest levels of linoleic acid (60.74%) and oxalic acid (4.41%), while the Arifoğlu-750 site stood out with a high accumulation of oleic acid (16.91%), which is considered an indicator of adaptation to warmer conditions. In conclusion, low-altitude regions (Arifoğlu-750) favored the development of superior pomological traits, whereas mid-altitude areas (Cıcıklar-950) supported a more balanced accumulation of bioactive compounds. Overall, the Cıcıklar-950 location (950 m) produced fruits that integrated both pomological and biochemical qualities, suggesting it as the most balanced site among those studied.
Benzer Tezler
- Yozgat ilinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin klasik ve moleküler yöntemlerle tanımlanması
Identification by classical and molecular methods of grape varieties grown in Yozgat province
SELDA DALER
Doktora
Türkçe
2021
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. RÜSTEM CANGİ
- Yozgat ilinde yetiştirilen karadut (Morus nigra L.) genotiplerinin fenolojik, morfolojik ve pomolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of phenological, morphological and pomological characteristics of black mulberry (Morus nigra L.) genotypes grown in Yozgat province
ŞERİFE AYDOĞMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEN KOÇ
- Yozgat ilinde yetiştirilen siyah alaca, simmental ve esmer sığırlarda süt ve döl verim özellikleri üzerine bazı çevre faktörlerin etkileri
Effects of some environmental factors on milk and reproductive performance traits in holstein-friesian, simmental and brown swiss cattle raised in Yozgat province
HİLMİ YETER
- Yozgat ili mandacılık işletmelerinin biyogüvenlik ve hayvan refahı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of buffalo breeding enterprises in Yozgat province in terms of biosecurity and animal welfare
HATİCE ÇAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ERMETİN
- Kazlarda yumurta dış kalite özelliklerinin kuluçka sonuçlarına etkisi
The effect of external egg quality traits on hatching results in geese
ŞÜKRÜ TANUN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKİF BOZ
DR. KADİR ERENSOY