Osmanlı dış ilişkilerinde Dubrovnik (1458-1571)
Dubrovnik in ottoman foreign affairs (1458-1571)
- Tez No: 973665
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKHAN ERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Dubrovnik, Osmanlı, Dünya Sistemi, Uc Beyleri, Politik, Dubrovnik, Ottoman, World-System, Frontier Beys, Political Economy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Dubrovnik'in, Osmanlı Devleti'nin Batı merkezli dünya ekonomisiyle bağlantı kurmasında gördüğü işlev sorunsallaştırılmaktadır. Bu sayede Dubrovnik, Devlet'in koruması ve yasal otoritesini tanıyarak yalnızca olası askeri tehditlerden kurtulmakla kalmamış, elinde bulundurduğu sermayeyi işleyip farklı coğrafyalara taşıyacak hukuki imtiyazlardan da yararlanmıştır. Bu çift taraflı kazancın da etkisiyle Dubrovnik ve Osmanlı, 16. yüzyılda kendi altın çağlarını yaşayabilmişlerdir. Tezin ilk bölümünde meseleye, Uluslararası İlişkiler disiplini çerçevesinde nasıl bakılabileceği ve ne tür yorumlar getirilebileceği tartışılmıştır. Merkez-Çevre ilişkisi bağlamında, 16. yüzyılda olgunlaşmış olan Batı Kapitalizminin Osmanlı Devleti'yle temâsının Dubrovnik üzerinden nasıl gerçekleştiği ele alınmıştır. Diğer taraftan, Dubrovnik'in Osmanlı ile kurduğu ilişkinin mahiyetinin, aralarındaki asimetrik güç ilişkisinin yanında rızaya da dayandığı vurgulanmış ve bu noktada sultanların keyfi birer karar verici olmadıkları belirtilerek bu ilişkinin kurulabilmesini sağlayan bir hukuki-idari zemin olduğuna değinilmiştir. İkinci bölümde kronolojik olay anlatımlarıyla Osmanlıların batıya ilerleyişi ve Dubrovniklilerle ilk karşılaşmalarına yer verilmiştir. Bu karşılaşma neticesinde imzalanan antlaşmalar ve Dubrovniklilerin Bab-Ali nezdindeki konumlarına değinilmiş, Devlet'in bir İmparatorluk formuna eriştikten sonra Batı ile kurduğu karşılıklı bağımlılık neticesinde Dubrovnik'in öneminin nasıl artmış olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü bölümündeyse Osmanlı Devleti'nin tabiiyet ilişkisi kurduğu pek çok benzerinin aksine, niçin Dubrovnik'i hiçbir zaman doğrudan kendine katmadığı üzerinde durulmuştur. Bu noktada, Devlet'in Dubrovnik aracılığıyla geçirdiği ekonomi-politik dönüşüm detaylıca analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis problematizes the role of Dubrovnik in connecting the Ottoman State to the Western-centric world economy. By recognizing the State's protection and legal authority, Dubrovnik not only avoided potential military threats but also benefited from legal privileges that enabled it to process and transport the capital in its hand to different regions. This win-win approach contributed to the golden ages of both the Dubrovnik and the Ottoman in the 16th century. In the first chapter, the issue is analyzed within the framework of International Relations, exploring possible interpretations. The discussion focuses on how Western capitalism, which had matured in the 16th century, interacted with the Ottoman State through Dubrovnik, within the context of the core-periphery relationship. Additionally, the nature of Dubrovnik's relationship with the Ottoman State is highlighted as being based not only on asymmetrical power dynamics but also on a consent. This section also emphasizes the existence of a legal-administrative foundation that enabled this relationship, countering the notion of the sultans as arbitrary decision-makers. The second chapter provides a chronological narrative of the Ottoman westward expansion and its encounters with the Dubrovnik. The treaties signed as a result of these encounters and Dubrovnik's position within the Porte are discussed. Furthermore, the chapter examines how Dubrovnik's significance grew after the reciprocal dependency established between the Ottoman and the West following the State's transformation into an imperial form. In the last chapter, the thesis explores why, unlike many of its counterparts subjected to the Ottoman Empire, Dubrovnik was never directly annexed. This section provides a detailed analysis of the political-economic transformation the Empire underwent through its relationship with Dubrovnik.
Benzer Tezler
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
