Osmanlı arşiv belgelerinde Erzurum'da bir zaviye“Umudum Baba Zaviyesi”(1719-1791)
The educational role of Umudum Baba Zaviye in the Ottoman Empire
- Tez No: 973897
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ SİNAN BİLGİLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Zaviye, Umudum Baba, Eğitim, Vakıf, Türbe, Kurnuç, Karaarz, Kalur, Yahni, Zülfar, Zawiyah, Umudum Baba, Education, Mausoleum waqf, Entailed Estate, Tax Collection, Supervision, Kurnuç, Karaarz, Kalur, Kahni, Zülfar
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim, yaşantılar yoluyla istendik davranış edinme sürecidir. Eğitim, doğumdan ölüme kadar gerek yaşantı içerisinde kendiliğinden gerçekleşmekte gerek örgün veya yaygın eğitim kurumlarında gerçekleşmektedir. Osmanlı Devleti ilim ve eğitim hayatında birçok kurum bulunmakta ve zaviyeler, bir dönem dini ilim, sosyal ve kültürel açıdan değerler eğitimi aktaran müesseseler olmuştur. Araştırmamıza konu olan“Umudum Baba Zaviyesi”de Osmanlı Devleti'nin bir döneminde zaviye bağlamında eğitim rolü üstlenmiş ve bölge için önemli bir eğitim kurumu olarak görev yapmıştır. Umudum Baba Zaviyesi, bölgede halkın eğitiminde ve bölgedeki kurumsal kimliğiyle birçok amaca hizmet etmiştir. Arşiv belgelerinin ışığında Umudum Baba Zaviyesi'nin işleyişi ve bölgedeki rolü ortaya çıkarılmıştır. Osmanlı tarihi açısından ilmî faaliyetlerin önemi bilinmekte ve bu faaliyetler kurumsal anlamda çeşitli faaliyetlerle gerçekleştirilmekteydi. Bu kurumların başında zaviyeler gelmekteydi. Osmanlı Devleti'nin Anadolu'nun her köşesinde görülen bu zaviyeler, vakıflar aracılığıyla yürütülmekte ve ilmî faaliyetlerine devam etmekteydi. Eğitim kurumları içerisinde ayrı bir yeri olan zaviyeler, belgeler ışığında incelenerek zaviyelerin önemi eğitim açısından ele alınacaktır. Kuruluşundan itibaren dini ve sosyal hayatın işlevsel kuruluşlarından biri olan zaviyeler, yetişkin eğitimi açısından yaygın eğitim kurumları arasında sayılmaktadır. Zaviyeler devlet tarafından denetlenmekte, giderleri vakıflar aracılığıyla karşılanmakta ve devlet ile halk arasında maddi manevi bir köprü konumundaydı. Zaviyeler, dini, ilmi, kültürel açıdan döneme ışık tutmuş; değerler eğitimi açısından halkın nabzının attığı kurumlardı. Günümüz eğitim kurumları ile karşılaştıracak olursak, bir nevi sivil toplum örgütlerinin işlevini yerine getirmekle beraber, eğitsel açıdan kurumsal anlamda eğitim veren birer ilmi mektepler konumundaydı. Bu çalışmayla, bu kurumların içeriği ve işlevselliği ele alınmıştır.
Özet (Çeviri)
Education is the process of acquiring desired behaviors through life experiences. It occurs both spontaneously within life itself and in formal or non-formal educational institutions, from birth to death. The Ottoman Empire had many institutions dedicated to scholarly and educational activities, and zaviyes (dervish lodges) played a significant role in transmitting religious, scholarly, social, and cultural values. The focus of this study,“Umudum Baba Zaviye”was one such institution that played an educational role during a certain period of the Ottoman Empire. It served as an important educational center for the local population, fulfilling multiple functions with its institutional identity. Based on archival documents, this study examines the functioning of Umudum Baba Zaviye and its role in the region.“The importance of scholarly activities in Ottoman history is well known, and these activities were carried out through various institutional frameworks. Among the most prominent of these institutions were the zaviyes. Spread across every corner of Anatolia, these zaviyes operated through waqfs (charitable endowments) and continued their scholarly endeavors. Zaviyes held a distinct position within the educational system, and their significance in education will be analyzed through historical documents.”“From their establishment, zaviyes functioned as essential institutions in religious and social life and were considered non-formal educational centers for adult education. They were overseen by the state, funded through waqfs, and acted as a bridge between the goverment and the people in both material and spiritual matters. Zaviyes played a crucial role in religious, scholarly, and cultural aspects of society, serving as centers for values education and reflecting the pulse of the people.”When compared to modern educational institutions, zaviyes can be seen as fulfilling a role similar to that of contemporary civil society organizations while also functioning as formal educational institutions in their time. This study examines the content and functionality of these institutions, highlighting their educational significance.
Benzer Tezler
- Başbakanlık Osmanlı arşivi sadaret belgelerinde milli mücadele (ekim1918- nisan 1919)
Internationalisation process of Turkish '' born global'' companies
SEDA EL
- Sultan II. Abdülhamid Dönemi'nde Erzurum (sosyal, ekonomik, idari ve demografik yapı)
Erzurum in the period of Sultan Abdulhamid II (social, economic, governmental and demographic structure)
YAKUP KARATAŞ
- XX.YY. Başlarında Erzurum Hapishanesi
Erzurum Pri̇son at the begi̇nni̇ng of the XX. Century.
SEVDA GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihDumlupınar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEVSER DEĞİRMENCİ