Afet sonrası iyileşme: Yetişkinler için afet sonrası çocukların ruhsal iyilik halini destekleme çalışma kitabının Hatay ilinde etki değerlendirmesi
Post-disaster recovery: An evaluation of the effectiveness of a workbook for supporting children's psychological well-being among adults in Hatay province
- Tez No: 974092
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Afetler, Bibliyoterapi, Ebeveyn-çocuk ilişkisi, Travma, Disasters, Bibliotherapy, Parents-child relation, Trauma
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Akal ve Harrison (2023) tarafından geliştirilen ve 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye depremlerinden etkilenen 6–12 yaş arası çocuklar ve bakımverenleri için 'eş-düzenleme' (co-regulation) yaklaşımına dayanan travma bilgili“Afet Sonrası İyileşme: Yetişkinler ve Çocuklar İçin Bir Rehber ve Çalışma Kitabı”nın uyarlanması ve etki değerlendirmesinin yapılmasıdır.Çeviri, yeniden çeviri, bakımverenlerle yapılan bireysel görüşmeler ve uzman rehberliğinde gerçekleştirilen kitap uygulaması sürecinde elde edilen geri bildirimlere dayanarak, her bir ifade ve görsele yönelik bir uyarlama çalışması yürütülmüştür.Dört fazdan oluşan etki değerlendirmesinde, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve gözlemlerin veri kaynağı olarak kullanıldığı nitel bir araştırma yöntemi olan yorumlayıcı fenomenolojik analiz (Interpretative Phenomenological Analysis - IPA) kullanılmıştır. Görüşmeler araştırmacı tarafından deşifre edilmiş; ana temalar ve alt temalar belirlenmiştir.Her fazda üç ana tema belirlenmiştir: 1-Kitabı tamamlayan katılımcılar teması (alt temalar: ebeveynlik becerilerinin gelişimi, çocuğunu tanıma ve duygularını anlama, çocuk merkezli yaklaşım becerileri kazanımı ve karşılıklı öğrenme, anne-çocuk bağının güçlenmesi, güven, başkalarına önerme isteği, duygusal ve bilişsel kazanım, travmatik stres tepkilerini anlamlandırmaya bağlı rahatlama, yas yaşantısı), 2- Kitabı yarım bırakan katılımcıların teması (alt temalar: kitaba ihtiyaç duymadığını düşünme, dikkat dağınıklığı ve unutkanlık, güvenilir bir eşlikçiye ihtiyaç duyma, elverişsiz fiziksel koşullar, eş ile aynı ortamda olmama, çocukta ve bakımverende yoğun stres tepkilerinin devamı), 3- Kitaba hiç başlamayan katılımcıların teması (alt temalar: bakımveren ve çocukta görülen akut ve kronik stres tepkileri).Elde edilen bulgular doğrultusunda, çalışma kitabı, afet öncesi dönemden itibaren bakımverene bağ kurmuş biri tarafından ve rutine entegre, hedef odaklı bir yaklaşımla uygulandığında, bakımverenin ve çocuğun travmatik stres tepkilerini normalleştirmeye yönelik toplum temelli bir müdahale aracı olarak kullanılabilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is the adaptation and impact assessment of Post-Disaster Recovery; A Guide and Workbook for Children and Adults based on the trauma-informed approach developed by Akal and Harrison (2023) based on the 'co-regulation' approach for children aged 6-12 years and their caregivers affected by the earthquakes that occurred in Turkey on February 6, 2023. An adaptation study was conducted for each statement and visual based on the feedback obtained during translation, retranslation, individual interviews with caregivers, and expert-guided book implementation. In the impact evaluation, which consisted of four phases, interpretative phenomenological analysis, a qualitative research method in which semi-structured interviews and observations were the data source, was used. The researcher transcribed the interviews, and the main themes and sub-themes were determined. Three main themes in each phase; 1- The theme of participants who completed the book (sub-themes; development of parenting skills, getting to know their child and understanding their feelings, gaining child-centered approach skills and mutual learning, strengthening the mother-child bond, trust, desire to recommend to others,emotional and cognitive gain, relaxation due to making sense of traumatic stress reactions, experiencing grief) 2- The theme of participants who left the book unfinished (sub-themes; believing that they did not need the book, distraction and forgetfulness, need for a trustworthy person to accompany them, unfavorable physical conditions, not being in the same environment with their spouse, continuation of intense stress reactions in the child and caregiver), 3- The theme of participants who did not start the book (sub-themes; acute and chronic stress reactions of the caregiver and child). Based on the findings, the workbook can be used as a community-based intervention tool to normalize the traumatic stress reactions of the caregiver and the child when implemented through someone who has connected with the caregiver since the predisaster period and with a goal-oriented approach integrated into the routine.
Benzer Tezler
- Hatay depremzedelerinde ruhsal dayanıklılık ve travma sonrası büyüme
Psychological resilience and post-traumatic growth in Hatay earthquake victims
ÇİSEM TİMUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HANİFİ KOKAÇYA
- Afetzedeler açısından manevi danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin değerlendirilmesi Kahramanmaraş örneği
Evaluation of spiritual counseling and guidance services for disaster victims Kahramanmaraş example
AYŞE NUR ALPEREN CİNGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKütahya Dumlupınar ÜniversitesiManevi Danışmanlık ve Rehberlik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT AKTI
- Afet sonrası iyileşme sürecinde sistemik tasarım yaklaşımı: yerel üreticiler için öneriler ve yaklaşımın etkisinin ölçülmesi
Systemic design approach in post-disaster recovery: Recommendations for local producers and assessment of the approach's effectiveness
YAĞMUR GİZEM AVCI
Doktora
Türkçe
2026
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM KAYA
- Post-disaster recovery process and location choices of businesses in case of Adapazari
Adapazarı örneğinde işyerlerinin afet sonrası iyileşme süreci ve yer seçim kararları
EZGİ ORHAN
Doktora
İngilizce
2012
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. ÇAĞATAY KESKİNOK
PROF. DR. MURAT BALAMİR
- Afet sonrası yeniden yapılanma döneminde prefabrike geçici konutlardaki yaşam şartlarını irdeleyen katılımcı yaklaşım önerileri
The arrangement of temporary houses with participantfocused design methods in the post-disaster awareness andhealing period
NUR GÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İç Mimari ve DekorasyonBahçeşehir Üniversitesiİç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ DEVRİM IŞIKKAYA