Filistin hapishane edebiyatı bağlamında Abdullah Galib Bergûsî'nin hayatı ve eserlerinin tahlili
In the context of Palestinian prison literature the life and analysis of Abdullah Galib Bergûsî's works
- Tez No: 974144
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İSA GÜCEYÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: İslami Araştırmalar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Edebiyat, baskı altındaki halklar için yalnızca estetik bir ifade biçimi değil, aynı zamanda kimlik, hafıza ve direnişin yeniden üretildiği güçlü bir araçtır. Sömürgecilik ve işgal koşullarında bu işlev daha da belirginleşir; edebiyat, toplumsal mücadelenin temel bir parçasına dönüşür. Filistin örneğinde ise hapishane, yalnızca bir tutukluluk alanı değil, edebiyat yoluyla kimliğin ve direnişin yeniden inşa edildiği özgün bir mücadele mekânına dönüşmüştür. Bu çerçevede Abdullah Galib Bergûsî'nin eserleri, Filistinli mahkûmların bireysel ve kolektif deneyimlerini edebî anlatıya dönüştürerek direniş bilincine taşıyan önemli metinlerdir. Bu tez, giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve sınırlılıkları ortaya konmuş; çalışmanın teorik çerçevesi çizilmiştir. Niteliksel bir araştırma olarak yapılandırılan bu çalışma, metin merkezli bir yaklaşımla Bergûsî'nin eserlerini tematik, yapısal ve retorik düzeyde analiz etmektedir. Arap edebiyatı eleştirisine özgü yöntemlerle yazarın metinleri Filistin hapishane edebiyatı bağlamında değerlendirilmiştir. Birinci bölümde, edebiyat ve hapishane edebiyatının tarihsel gelişimi genel hatlarıyla açıklanmış; Arap dünyasındaki örnekler üzerinden Filistin'e özgü konumu ortaya konmuştur. Ayrıca Filistin tarihine dair arka plan bilgisi sunulmuş ve Bergûsî'nin biyografisi çocukluk döneminden tutukluluğuna kadar kronolojik bir bütünlük içinde ele alınmıştır. İkinci bölümde, Abdullah Galib Bergûsî'nin başlıca edebî eserleri yapı, içerik, tema ve anlatım teknikleri açısından detaylı biçimde analiz edilmiştir. Yapılan çözümlemelerde, yazarın metinlerinde direniş ve şehâdet temalarının yalnızca ideolojik bir duruş değil aynı zamanda ahlâkî ve varoluşsal bir tavır olarak kurgulandığı görülmüştür. Özellikle el-Miksala adlı eserinde ihanet, sorgu, işkence ve içsel çözülme gibi temaların güçlü bir dramatik yapı içerisinde işlendiği; Mâcide ve Melâk er-Rahme gibi metinlerde ise kadın karakterlerin aktif direnişçi kimliklerle sunularak, Bergûsî'nin ataerkil anlatı kalıplarını aşan özgün kadın temsilleri oluşturduğu görülmektedir. Ayrıca anlatım dili açısından, dini göndermeler, metaforik anlatım, iç monologlar gibi tekniklerin kullanımı yazarın hem retorik yetkinliğini hem de ideolojik derinliğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, Bergûsî'nin hapishaneyi yalnızca bir kapatılma mekânı değil aynı zamanda düşünsel ve kültürel üretimin odağı olarak yeniden kurduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis consists of an introduction and two main chapters. The introduction outlines the research topic, objectives, methodology, and limitations, thereby establishing the theoretical framework of the study. Designed as a qualitative research, the study adopts a text-centered approach to analyze Abdullah Galib Bergûsî's works in terms of theme, structure, and rhetoric. The texts are evaluated within the context of Palestinian prison literature using analytical methods specific to Arabic literary criticism. The first chapter presents a general overview of literature and the historical development of prison literature, highlighting its distinct position within the Arab world, particularly in the Palestinian context. Additionally, it provides historical background on Palestine and offers a chronological account of Bergûsî's biography, from his childhood to his imprisonment. In the second chapter, Abdullah Galib Bergûsî's major literary works are analyzed in detail with regard to structure, content, themes, and narrative techniques. The analyses reveal that the themes of resistance and martyrdom in his texts are not merely ideological positions but are constructed as moral and existential stances. In particular, the work al-Miksala addresses themes such as betrayal, interrogation, torture, and inner breakdown within a strong dramatic framework; while Mājida and Malāk al-Raḥma depict female characters as active agents of resistance, demonstrating that Bergûsî transcends patriarchal narrative conventions by constructing original representations of women. In terms of language and style, the use of religious references, metaphorical expressions, and interior monologues reveals the author's rhetorical skill and ideological depth. These findings indicate that Bergûsî reimagines prison not merely as a space of confinement, but as a center of intellectual and cultural production.
Benzer Tezler
- الصورة الفنية في شعر السجون الفلسطينية الحديث
Çağdaş Filistin zindan edebiyatında edebi tasvir
ABDULKERİM ALMUHAMMED
Yüksek Lisans
Arapça
2023
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM USTA
- The resilience of the palestinian ex-detainees who spent years in the prisons of the zionist occupation
Siyonist işgalinin hapishanelerinde yıllarca kalmış Filistinli eski tutukluların direnciliği
SONDS KHALED SALEH HIHI SONDS KHALED SALEH HIHI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİbn Haldun ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ THSEEN NAZIR
DOÇ. DR. NADİRE GÜLÇİN YILDIZ GÖÇMEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YURDUNKULU
- Palestinan females behind bars: The violation of health care rights
Filistinli kadınlar parmaklıklar ardında: Sağlık haklarının ihlali
ALAA ABBAS AFANA
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Uluslararası İlişkilerİstanbul Aydın ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİHAN LİMONCUOĞLU
- Sosyolojik açıdan siyonizm ve Filistin göçü
Başlık çevirisi yok
MELEK BAYDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAT ÖZÖNDER
- Filistin kurtuluş örgütü
Başlık çevirisi yok
MÜGE NUR
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEMAL MELEK