İş yaşam dengesi ve çalışan performansı arasındaki ilişkide örgütsel özdeşleşmenin aracı rolü
The mediating role of organizational identification in the relationship between work-life balance and employee performance
- Tez No: 974155
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İş-Yaşam Dengesi, Çalışan Performansı, Örgütsel Özdeşleşme, Work-Life Balance, Employee Performance, Organizational Identification
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kayseri Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde iş hayatı, giderek daha yoğun, esnek ve taleplerin arttığı bir yapıya dönüşmektedir. Bu durum, çalışanların iş ve özel hayatları arasında sağlıklı bir denge kurma gerekliliğini ön plana çıkarmaktadır. İş-yaşam dengesi, bireyin işle ilgili sorumlulukları ile özel hayatındaki rollerini uyumlu şekilde sürdürebilmesini ifade eder. Bu dengenin bozulması, çalışanların fiziksel ve psikolojik iyi oluşlarını olumsuz etkileyerek iş performanslarında düşüşe yol açmaktadır. Çalışan performansı, bireyin görevlerini ne derece etkin, verimli ve kurumsal hedeflere uygun biçimde yerine getirdiğini gösteren temel bir ölçüttür. Performans yalnızca teknik yeterlilikle değil, aynı zamanda çalışanın kuruma yönelik psikolojik bağlılığıyla da ilişkilidir. Bu sebeple örgütsel özdeşleşme, çalışanın kendisini kurumun bir parçası olarak görmesi anlamına gelmektedir. Özdeşleşme düzeyi yüksek bireylerin kurumsal hedeflere daha fazla katkı sağladıkları ve yüksek performans sergiledikleri gözlemlenmektedir. Buna göre, iş-yaşam dengesi, çalışan performansı ve örgütsel özdeşleşme arasındaki ilişki çalışan refahı ve kurumsal başarı açısından birlikte değerlendirilmelidir. Bu araştırmanın amacı, üretim odaklı işletmelerde çalışan bireylerden elde edilen bilgiler doğrultusunda iş-yaşam dengesi ve çalışan performansı arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide örgütsel özdeşleşmenin aracı rolünü ortaya koymaktır. Çalışmanın diğer bir amacı ise, başta üretim sektörü olmak üzere farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere bu kavramlar kapsamında yol gösterici olmak ve uygulamaya yönelik öneriler sunmaktır. Belirtilen amaçlar doğrultusunda, araştırmanın uygulama evrenini Kayseri ili Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren üretim işletmelerinde çalışan bireyler oluşturmaktadır. Araştırma, toplam 389 katılımcıdan elde edilen verilerle yürütülmüş ve analiz sürecinde IBM SPSS 26 istatistik programı kullanılmıştır. Verilere öncelikle normallik testi ve güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. İş-yaşam dengesi, çalışan performansı ve örgütsel özdeşleşme kavramları arasındaki ilişkileri belirlemek üzere korelasyon analizi yapılmış ve bu kavramlar arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Son aşamada, örgütsel özdeşleşmenin iş-yaşam dengesi ve çalışan performansı arasındaki ilişkide aracılık (mediatör) etkisini belirlemek amacıyla regresyon ve PROCESS (Model 4) aracılık analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler neticesinde örgütsel özdeşleşmenin, iş-yaşam dengesi ve çalışan performansı arasındaki ilişkide kısmi bir aracı rol üstlendiği ve bu durumun istatistiksel olarak anlamlı düzeyde desteklendiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Today's working life is becoming increasingly intense, flexible, and demanding. This situation highlights the need for employees to strike a healthy balance between their work and personal lives. Work-life balance refers to an individual's ability to harmoniously fulfill their work-related responsibilities and personal roles. A disruption in this balance negatively affects employees' physical and psychological well-being, leading to a decline in work performance. Employee performance is a fundamental measure of how effectively, efficiently, and in line with organizational goals an individual fulfills their duties. Performance is not only related to technical competence but also to the employee's psychological commitment to the organization. Therefore, organizational identification means that the employee sees themselves as part of the organization. It has been observed that individuals with a high level of identification contribute more to organizational goals and perform at a higher level. Therefore, the relationship between work-life balance, employee performance, and organizational identification should be evaluated together in terms of employee well-being and organizational success. The purpose of this study is to examine the relationship between work-life balance and employee performance based on information obtained from individuals working in production-oriented businesses and to reveal the mediating role of organizational identification in this relationship. Another purpose of the study is to provide guidance and practical recommendations to businesses operating in different sectors, particularly the manufacturing sector, within the scope of these concepts. In line with the stated objectives, the study population consists of individuals working in production-oriented businesses operating in the Organized Industrial Zone of Kayseri Province. The research was conducted using data obtained from a total of 389 participants, and the IBM SPSS 26 statistical program was used in the analysis process. Normality tests and reliability analyses were first applied to the data. Correlation analysis was performed to determine the relationships between work-life balance, employee performance, and organizational identification, and positive and significant relationships were found between these concepts. In the final stage, regression and PROCESS (Model 4) mediation analysis were applied to determine the mediating effect of organizational identification on the relationship between work-life balance and employee performance. The results of the analyses revealed that organizational identification played a partial mediating role in the relationship between work-life balance and employee performance, and this finding was statistically significant.
Benzer Tezler
- Akademide iş yeri mutluluğu ile performans arasındaki ilişkide iş yaşam dengesi ve duygusal zekanın rolü
The role of work-life balance and emotional intelligence in the relationship between workplace happiness and perforamnce in academy
TAYFUN ARAR
- Ticaret ve sanayi odalarında yüksek performanslı insan kaynakları uygulamalarının çalışan motivasyonuna etkisinde iş-yaşam dengesinin aracılık rolü
The mediating role of work-life balance in the effect of high-performance human resources practices on employee motivation in chamber of commerce and industry
MEHMET KEYİK
- İş tatminin işe adanmışlık üzerindeki etkisinde kuşak farklılıklarının moderatör rolü
Research called the moderator role of generation differences in the effect of job satisfaction on work commitment
AYŞE RUMEYSA SÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İşletmeAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ÜNGÜREN
- Esnek çalışma saatlerinin kadın çalışanların sosyal rolleri ve çalışma performansı üzerine etkileri: Akdeniz Üniversitesinde bir araştırma
The effects of flexible working hours on social role and working performance of women employees: A study at Akdeniz University
ESİN GÜRKANLAR
- Work-life balance and productivity in remote vs. on-site work environments
Uzaktan ve yerinde çalışma ortamlarında iş-yaşam dengesi ve verimlilik
SULTAN RESHIEV
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Sosyolojiİstanbul Nişantaşı Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALPAGO