Artvin'de yayılış göstere bazı memeli türlerinin DNA barkodlaması
DNA barcoding of some mammal species distributed in Artvin
- Tez No: 974570
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİNÇEK SEÇKİNOZAN ŞEKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan Artvin ilinde yayılış gösteren çengel boynuzlu dağ keçisi (Rupicapra rupicapra asiatica), bozayı (Ursus arctos), yaban tavşanı (Lepus europaeus) ve yediuyur (Glis glis) gibi bazı memeli türlerinin, mitokondriyal DNA (COI gen bölgesi) barkodlaması yoluyla genetik yapılarını belirlemeyi amaçlamıştır. Elde edilen veriler, memeliler için COI gen bölgesinin tür teşhisi açısından güvenilir bir moleküler belirteç olduğunu ortaya koymuştur. Rupicapra rupicapra asiatica'da daha önce tanımlanmamış yeni bir haplotip elde edilmiş ve tür için yüksek haplotip çeşitliliği ile düşük nükleotid çeşitliliği birlikte gözlemlenmiştir. Ursus arctos örnekleri Avrupa ve Asya geneliyle yüksek benzerlik göstermiştir. Lepus europaeus bireylerinde İran örnekleriyle ortak haplotipler bulunmuş, Glis glis ise Türkiye'ye özgü ancak Avrupa populasyonlarından kısmen farklı bir genetik yapı sergilemiştir. Bu bulgular, Artvin'in yalnızca yüksek tür çeşitliliğiyle değil, aynı zamanda genetik çeşitlilik ve türler arası filogenetik ilişkilerin belirlenmesinde de önemli bir biyocoğrafik merkez olduğunu ortaya koymuştur. Anadolu'nun türlerin geçiş ve temas alanı olması, koruma biyolojisi ve sürdürülebilir yönetim açısından genetik verilerin önemini bir kez daha vurgulamaktadır. İleride yapılacak çalışmalarda daha geniş coğrafi örneklemelerle, mitokondriyal (CYTB, D-loop gibi) ve nükleer belirteçlerin kullanılması, türlerin evrimsel geçmişi ve populasyonlar arası gen akışı hakkında daha kapsamlı sonuçlar elde edilmesini sağlayacaktır
Özet (Çeviri)
The research seeks to assess the genetic structure of selected mammal species — Rupicapra rupicapra asiatica (Anatolian chamois), Ursus arctos (brown bear), Lepus europaeus (European hare), and Glis glis (edible dormouse) — inhabiting the Artvin province in northeastern Türkiye through mitochondrial DNA barcoding (COI gene region). The results validate the COI gene as a dependable tool for species-level identification. A previously undescribed haplotype was detected in Rupicapra rupicapra asiatica, with high haplotype but low nucleotide diversity, indicating limited but significant genetic differentiation within populations. Ursus arctos sequences were highly similar to widespread Eurasian haplotypes, suggesting gene flow or historical connectivity. Shared haplotypes between Lepus europaeus samples and those from Iran highlight Anatolia's role as a biogeographic bridge. Glis glis exhibited unique haplotypes within Türkiye, partially distinct from European populations, pointing to possible local adaptations. These findings underscore the importance of the Artvin region not only for its rich species diversity but also as a potential center of genetic variation and phylogeographic transitions. The study contributes to the molecular documentation of Türkiye's mammalian biodiversity and offers a scientific basis for conservation and sustainable management efforts. Future research should integrate broader geographic sampling and utilize both mitochondrial (e.g., CYTB, D-loop) and nuclear markers to elucidate historical dispersal, isolation processes, and gene flow dynamics among these species.
Benzer Tezler
- Artvin'de yayılış gösteren Akdeniz kökenli bazı bitki türlerine ait yaprakların mikromorfolojik ve anatomik özellikleri
Leaf micromorphological and anatomical features belong to some plants species of Mediterranean origin and distributed in Artvin
SÜMEYYE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT ÖZCAN
- Türkiye'de yayılış gösteren Darevskia arribas, 1997 (Reptilia: Sauria: Lacertidae) cinsine ait bazı kertenkele türleri helmint faunasının morfolojik taksonomisi ve DNA sekans analizi
The morphological taxonomy and DNA sequence analysis of helminth fauna from some lizard species of genus Darevskia arribas, 1997 (Reptilia: Sauria: Lacertidae) distributed in Turkey
SEZEN BİRLİK
Doktora
Türkçe
2022
Bilim ve TeknolojiBursa Uludağ ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİKMET SAMİ YILDIRIMHAN
- Artvin Çoruh Vadisi boyunca doğal olarak yayılış gösteren bazı çalı ve ağaççık türlerinin tohumlarının çimlenme engellerinin giderilmesine yönelik çalışmalar
Başlık çevirisi yok
AŞKIN GÖKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKafkas ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ZAFER ÖLMEZ
- Artvin kertenkelesi (Darevskia derjugini; Nikolsky, 1898)'nin Türkiye'de yayılış gösteren iki alt türüne ait morfolojik varyasyonların incelenmesi
Investigation of morphological variations belonged to two subspecies of artvin lizard (Darevskia derjugini; Nikolsky, 1898) distibuted in Turkey
MUAMMER KURNAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZoolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL KUTRUP
- Doğu Karadeniz bölgesinde yayılış gösteren Doronicum L. (Compositae) türlerinin morfolojik, palinolojik ve sitolojik yönden incelenmesi
Morphological, palynological and cytological taksonomy of Doronicum L. (Compositae) species distributed in the east black sea region
ÜNSAL UMDU
Doktora
Türkçe
2005
BiyolojiKaradeniz Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. OSMAN BEYAZOĞLU